Dorien van Blooijs, klinisch technoloog

In het UMC Utrecht worden veel operaties uitgevoerd bij mensen met epilepsie zodat ze aanvalsvrij worden. Soms zit de epilepsie in het gebied waar ook de aansturing van de armen, benen enzovoorts zit. Dit gebied ligt in de centrale windingen. Het wordt ook wel “de centraalkwab” genoemd. Epilepsie in dit gebied wordt centraalkwabepilepsie genoemd (CLE). Als je hier het gebied weg zou halen waar de epilepsie zit, kunnen mensen hun arm of been niet meer gebruiken. Dit wordt dus niet, of heel voorzichtig geopereerd, waardoor van deze groep slechts de helft aanvalsvrij wordt. Bij bijna de helft van de geopereerden met CLE treedt er toch functieverlies op.

Helaas werkt anti-epilepsie medicatie in deze groep mensen vaak niet of minder goed. Ook hebben deze mensen vaak meerdere aanvallen per dag, of soms bijvoorbeeld continu een schokkende duim. Dit heeft een grote invloed op het dagelijks leven van deze persoon. Deze personen hebben veel behoefte aan nieuwe mogelijkheden om het aantal aanvallen te verminderen. Het raakt ons erg om deze personen op de poli te zien en weinig voor hen te kunnen betekenen. We zijn dus op zoek gegaan naar een nieuwe manier om deze mensen te kunnen helpen.

Er is recent een aantal artikelen verschenen waarin bij een klein aantal patiënten werd gekeken of het aantal aanvallen verminderd kon worden door kleine stroompjes te geven in de buurt van de plek waar de epilepsie begint. Dit heet ook wel lokale corticale elektrische stimulatie (CES). Deze artikelen geven zeer positieve resultaten. Het aantal aanvallen wordt vaak met meer dan 90% verminderd. Ook zijn de aanvallen minder heftig.

In deze onderzoeken wordt de plek voor CES bepaald door stroompjes op verschillende, willekeurige plekken te geven. Men kijkt welke stroompjes waar het beste effect hebben. Dit kost echter veel tijd en is een grote belasting voor de patiënt. Ons doel is om dit op een beter doordachte manier te doen. Deze techniek noemen we Rationele Extra-eloquente Closed-loop Corticale Stimulatie (REC2Stim). Dit betekent dat we buiten functioneel gebied (extra-eloquent) stroompjes willen geven (Stimulatie), wanneer er een aanval begint (Closed-loop). We gaan dit op een gestructureerde manier doen met behulp van een andere techniek. Deze techniek heet Single Pulse Electrical Stimulation (SPES). We geven dan kleine stroompjes waarmee we een plattegrond kunnen maken van de hersenen. Op deze plattegrond staan de eenrichtingsverkeerwegen en snelwegen in de hersenen. In deze plattegrond kunnen we bepalen welke plek het beste is om de stroompjes te geven, zodat een persoon minder aanvallen, of misschien zelfs helemaal geen aanvallen meer heeft.

We proberen nu subsidie te verkrijgen voor deze studie. Ondertussen zijn we begonnen met het benaderen van mensen die in het verleden een operatie ondergingen voor CLE, omdat we van hun ervaringen hiermee willen leren. Deze ervaringen zullen we gebruiken om te vergelijken met die van mensen die we in de toekomst stimulatie aanbieden als behandeling.