Het luchtwegcel project (inclusief VIOOLstudie) en de eerste resultaten
Mijn naam is Bart van Ewijk. Al tijdens mijn studietijd werd ik geboeid door de kinderlongziekten. Na mijn opleiding tot kinderarts ben ik sinds september 2003 werkzaam in het WKZ en begonnen met mijn subspecialisatie tot kinderlongarts. Dit doe ik in combinatie met een promotieonderzoek op het gebied van CF. Daarnaast ben ik natuurlijk betrokken bij de patiëntenzorg, zowel klinisch als poliklinisch.
Opzet van het onderzoek In het luchtwegcelproject bestuderen we waarom bacteriën op een abnormale manier plakken aan de cellen van luchtwegen. Ook gaan we na of we dit plakgedrag met medicijnen kunnen beïnvloeden. Het project bestaat uit een laboratoriumgedeelte en een gedeelte bij patiënten.
Laboratoriumonderzoek
In het laboratoriumgedeelte kijken we naar het ‘plakgedrag’ van bacteriën aan (kunstmatig opgekweekte) normale en CF-luchtwegcellen. We kijken ook of er iets verandert aan het plakgedrag als we de cel eerst infecteren met een verkoudheidsvirus. Als er inderdaad iets verandert, onderzoeken we hoe dat komt. Daarna willen we kijken of we dat plakgedrag kunnen beïnvloeden met bepaalde medicijnen. Het zou bijvoorbeeld zo kunnen zijn dat bacteriën veel beter aan luchtwegcellen gaan plakken wanneer een patiënt verkouden is. Dit zou kunnen betekenen dat we bij CF-patiënten met een gewone verkoudheid toch al antibiotica moeten geven om te voorkomen dat bacteriën zich in de longen nestelen.
Patiëntenonderzoek Het gedeelte van het onderzoek bij patiënten wordt de VIOOLstudie genoemd. Voor dit onderzoek hebben we van november 2004 t/m april 2005 een groep jonge kinderen met CF en even oude kinderen zonder CF gevolgd. We hebben bij hen 2x per week een klachtenscore afgenomen, om te zoeken naar verkoudheidsverschijnselen. Bij een verkoudheid hebben we een huisbezoek afgelegd, waarbij we een aantal metingen verricht hebben. We hebben luchtwegcellen afgenomen, door met een wattenstokje aan de binnenzijde van de wang te poetsen. In het laboratorium hebben we vervolgens bestudeerd hoe bacteriën aan deze cellen plakken. We hebben dit vergeleken met metingen in periodes zonder verkoudheden. Om eventuele verkoudheden te bewijzen is 1x per 2 weken neus- en keelslijm afgenomen om naar verkoudheidsvirussen te kijken.
In het laboratoriumgedeelte hebben we inmiddels aangetoond dat de Pseudomonasbacterie beter plakt aan luchtwegcellen onder invloed van een virusinfectie. Dat geldt zowel voor CF als voor niet CF-cellen. In het laboratorium zoeken we naar medicijnen die dit toegenomen plakgedrag onder invloed van virusinfectie af kunnen remmen.
Ook in de VIOOLstudie lijken de bacteriën beter te plakken aan de luchtwegcellen van CF en niet CF-kinderen, als we verkouden met niet verkouden vergelijken. Daarnaast zijn we hard bezig om alle gegevens die we verzameld hebben goed te bekijken en conclusies te trekken. Alle virusmonsters die we verzameld hebben worden geanalyseerd. Uit de klachtenscores blijkt voorlopig dat kinderen met en zonder CF evenveel verkoudheidsperioden doormaken. Wel hebben kinderen met CF daarbij vaker last van hun longen in de vorm van bijvoorbeeld hoesten met slijm, benauwdheid, minder actief zijn en snellere ademhaling. Bovendien duurt het bij kinderen met CF langer voordat ze goed opknappen en hebben ze veel vaker antibiotica nodig.
Om een indruk te geven van de VIOOLstudie wat feiten op een rij:
• Aantal deelnemers: 39
• Aantal weken: 26 (november 2004 t/m april 2005)
• Aantal telefoontjes of mailtjes: 1976
• Aantal virusmonsters: 642
• Koploper in aantal virusmonsters per persoon: 21
• Aantal ziekteperiodes / huisbezoeken: 166
• Gemiddeld aantal verkoudheidsperiodes per week: 6.4
• Minimum aantal verkoudheidsperiodes per week: 2
• Maximum aantal verkoudheidsperiodes per week: 12
• Gemiddeld aantal verkoudheidsperiodes per persoon: 4.3
• Minimum aantal verkoudheidsperiodes per persoon: 0 (2 personen)
• Maximum aantal verkoudheidsperiodes per persoon: 9
De VIOOLstudie zullen we voor eind juni 2005 afronden door bij iedereen nog één huisbezoek af te leggen in een niet verkouden periode. Maar alle VIOOLdeelnemers nu alvast enorm bedankt voor de geweldige medewerking! We zullen u via deze website met updates zoveel mogelijk op de hoogte houden van nieuwe analyses en conclusies.