Verneveltherapie
De meeste mensen met CF hebben taai slijm in de luchtwegen. Het is belangrijk de longen zo schoon mogelijk te houden omdat er anders infecties ontstaan. Fysiotherapie of sporten zijn belangrijke methodes om de luchtwegen van slijm te ontdoen. Als er regelmatig sprake is van sputum, kan gestart worden met verneveltherapie. Met behulp van een vernevelapparaat worden dan één of meerdere keren per dag zout water en/of andere medicijnen geïnhaleerd. De inhalatie zorgt dat het sputum dunner wordt en gemakkelijker op te hoesten is.
Er zijn drie systemen van vernevelapparaten in de handel; de jetvernevelaar (compressor) en de ultrasone vernevelaar.
Jet-vernevelaar
De hoeveelheid en de deeltjesgrootte van de nevel -en dus ook de kwaliteit van de vernevelingen-hangen af van het type vernevelaar en de kracht van de compressor. Zodoende bestaan er grote verschillen in de neveleigenschappen van de verschillende merken vernevelaars. In ons centrum worden doorgaans alleen jetvernevelaars voorgeschreven.
Enkele voorbeelden van de jet-vernevelaar zijn: Pari-boy®, Freeway Freedom®, Porta-Neb®
Ultrasone vernevelaar
Bij een ultrasone vernevelaar worden geluidsgolven gebruikt om een medicijnoplossing te vernevelen. Dit type vernevelaar is niet geschikt voor het vernevelen van alle soorten medicatie en wordt in ons centrum niet meer voorgeschreven.
E-flow inhaler
Techniek van inhaleren
- Doe de medicijnen en eventueel fysiologisch zout in de medicijnkamer.
- Zet het vernevelapparaat aan en houd de vernevelaar rechtop.
- Ga goed rechtop zitten, houdt het hoofd licht achterover.
- Plaats het mondstuk tussen de tanden en sluit de lippen losjes om het mondstuk.
- Adem rustig via het mondstuk in en uit totdat de medicijnkamer leeg is.
Reiniging
Bij het vernevelen van medicijnen is het van groot belang het vernevelapparaat met bijbehorende vernevelaars goed te reinigen en te onderhouden. Bij onvoldoende reiniging kan het apparaat een bron van infectie worden, omdat er bacteriegroei in de vernevelaar of andere onderdelen kan optreden. Daarnaast neemt de kwaliteit van de vernevelingen af en de verneveltijd mogelijk toe. Ieder (type) vernevelapparaat heeft zijn eigen richtlijnen voor reiniging en onderhoud. Die richtlijnen kunnen het beste aangehouden worden.
De meeste leveranciers houden het volgende overzicht aan:
Na iedere verneveling
- restant vernevelvloeistof weggieten;
- vernevelcupje met mondstuk omspoelen met lauwwarm water;
- vervolgens nog enkele seconden met behulp van de compressor doorblazen;
- haal het vernevelcupje en mondstuk uit elkaar;
- was in een lauwwarm sopje met afwasmiddel;
- afspoelen met lauwwarm water;
- afdrogen met een schone doek of tissue en de onderdelen uit elkaar opbergen.
Extra reiniging
Eén keer per week horen cupje en mondstuk in elkaar gezet uitgekookt te worden, gedurende 6 a 10 minuten in water waar een paar druppeltjes afwasmiddel of azijn aan toegevoegd is.
Prik nooit met een scherp voorwerp of afwasborstel in de gaatjes! Dit kan de vernevelaar ernstig beschadigen.
Reiniging en onderhoud van de compressor
De compressor kan met een sopje afgenomen worden. De luchtslang en - filter mogen nooit met vloeistof worden schoongemaakt.
Het filter moet volgens voorschrift van de fabrikant regelmatig vervangen worden. Meestal is dit na ongeveer 3 maanden. De luchtslang moet ieder jaar vervangen worden, net als de meeste typen cupjes. Ieder jaar hoort het apparaat nagekeken te worden door de leverancier, voor een onderhoudsbeurt.