Infecties zijn de belangrijkste oorzaak van luchtwegklachten bij patiënten met CF. Infecties worden veroorzaakt door bacteriën. De bacteriën die bij CF-patiënten voorkomen zijn Staphylococcus aureus, Hemophilus influenzae en meestal Pseudomonas aeruginosa. Zelden Burkholderia Cepacia complex. Deze micro-organismen zijn voortdurend in de luchtwegen aanwezig en kunnen daar van tijd tot tijd een infectie veroorzaken. Zo’n infectie van de luchtwegen uit zich meestal in hoesten en sputum opgeven. Soms hebt u ook koorts. Verder gaat een luchtweginfectie samen met algemene ziekteverschijnselen; u bent minder fit, hangerig, de eetlust is afgenomen, soms neemt ook uw gewicht af. Door een luchtweginfectie kan de longfunctie tijdelijk afnemen. Het is belangrijk om luchtweginfecties goed te bestrijden met antibiotica, want wanneer ze te lang duren of te vaak voorkomen, kunnen ze leiden tot beschadiging van de luchtwegen. Het is belangrijk dat u bij verschijnselen van een infectie contact opneemt met uw behandelend arts of de CF verpleegkundige.
Er zijn twee manieren om luchtweginfecties met antibiotica te behandelen:
- Een antibiotica kuur
Er kan, wanneer er signalen voor een luchtweginfectie zijn, een kuur met antibiotica voorgeschreven worden. Bij patiënten met CF moeten luchtweginfecties over het algemeen langer en met hogere doseringen worden behandeld dan bij patiënten zonder CF. Zo worden antibiotica in de regel voor minimaal twee weken voorgeschreven. Het soort antibioticum dat wordt voorgeschreven is afhankelijk van de soort bacterie in uw luchtwegen en van de gevoeligheid van die bacterie. Daarom zal er meestal een kweek van het sputum worden afgenomen, voordat met antibiotica wordt gestart. Het is belangrijk dat de infectie weer voldoende tot rust komt. Wanneer de klachten aan het eind van de kuur onvoldoende zijn verbeterd of wanneer de longfunctie onvoldoende is hersteld, moet de antibiotische kuur worden verlengd (naar bijvoorbeeld drie weken). Antibiotica kunnen bijwerkingen hebben. De meest bekende zijn diarree, lichte buikpijn en allergische reacties. Allergische reacties komen meestal tot uiting in jeukende huiduitslag. Wanneer u allergische reacties hebt of wanneer er vervelende bijwerkingen zijn waar u last van heeft, overlegt u dan met uw behandelend arts. Voor een beschrijving van de bijwerkingen van specifieke antibiotica verwijzen we u naar de bijsluiterteksten.
- Beschermende antibiotica (profylaxe)
Bij patiënten met CF zijn altijd bacteriën in de luchtwegen aanwezig. Soms geven deze bacteriën zo vaak aanleiding tot infecties dat er beter gekozen kan worden voor het gebruik van beschermende antibiotica, dan voor iedere keer een kuur. Het is aangetoond dat door het gebruik van beschermende antibiotica het aantal luchtweginfecties afneemt. Luchtweginfecties kunnen echter niet volledig worden voorkomen. Beschermende antibiotica maken dan dat er minder pieken en dalen zijn. Virale infecties zoals bijvoorbeeld een verkoudheid zijn niet te voorkomen. Deze infecties kunnen aan een bacteriële infectie voorafgaan. Het is zinvol om tegen de echte griep (influenza) een vaccinatie te halen.
Het is niet zo dat beschermende antibiotica de eigen afweer verminderen. De opbouw van de eigen afweer gaat ook tijdens het gebruik van antibiotica gewoon door. Beschermende antibiotica vormen als het ware een steun in de rug voor de eigen afweer. Een nadeel van het gebruik van beschermende antibiotica kan de vorming van resistentie zijn. De bacteriën worden dan geleidelijk aan minder gevoelig voor het antibioticum, waardoor het middel op een gegeven moment niet meer helpt. Gelukkig zijn er tegenwoordig heel veel verschillende soorten antibiotica. Over de kans op resistentie is moeilijk iets in het algemeen te zeggen. Met vragen over uw specifieke situatie kunt u terecht bij uw behandelend arts.
In de luchtwegen van de meeste volwassen patiënten met CF is de bacterie Pseudomonas aeruginosa gehuisvest (gekoloniseerd). Verreweg de meeste luchtweginfecties worden dan ook door deze bacterie veroorzaakt. Ter voorkoming van deze infecties en om snellere achteruitgang van de longfunctie tegen te gaan is antibiotische onderhoudsbehandeling aangewezen (bijvoorbeeld azithromycine eenmaal per dag 1 tablet plus Colistine –of Tobiverneveling tweemaal per dag). Hierdoor neemt het aantal luchtweginfecties af, vermindert de slijmproductie en verbetert de longfunctie licht.
Bent u niet door de Pseudomonas, maar wel door de Haemophilus influenza en/of Staphylococcus auereus gekoloniseerd, dan is het eveneens te overwegen een onderhoudsdosis antibiotica te gebruiken (bijvoorbeeld cotrimoxazol).
Dit met het doel het aantal luchtweginfecties te verminderen.