Wat is eenmalig seksueel geweld?
Eenmalig seksueel geweld is een verzamelnaam voor een aanranding of een verkrachting. Seksueel geweld kan gebeuren door een bekende of een onbekende dader, door één of meer daders, binnen of buiten, in het donker of op klaarlichte dag, door een mannelijke of een vrouwelijke dader.
Hoe weet ik zeker dat ik ben aangerand of verkracht?
Seksueel geweld gebeurt onvrijwillig, onder dwang, tegen je zin. Soms gaat het om hele duidelijke situaties van dwang en geweld, en soms kan het om de subjectieve beleving van een situatie gaan. In Nederland geeft 1 op de 6 meisjes en 1 op de 25 jongens tussen de 12 en 25 jaar aan seks onder dwang te hebben ervaren. Het verschil tussen een aanranding en een verkrachting is dat in het laatste geval iets (een voorwerp, een vinger, een tong of een penis) in het lichaam komt (via de mond, vagina of anus).
Worden jongens ook aangerand of verkracht?
Ja, jongens maken ook seksueel geweld mee en kunnen daar ook last van hebben . De meeste aanmeldingen komen van meisjes, maar ook jongens melden zich bij ons aan en zijn van harte welkom.
Hoe reageren jongeren als ze een aanranding of verkrachting hebben meegemaakt?
Bijna alle jongeren hebben er vlak na de gebeurtenis last van: ze moeten er steeds aan denken, ze slapen slecht en kunnen zich moeilijk concentreren, ze worden snel boos en houden alles en iedereen in de gaten. Eigenlijk willen ze er niet aan denken en niet over praten. Dit zijn normale reacties. Veel jongeren durven het aan niemand te vertellen, omdat ze bang zijn om niet geloofd te worden, of ze zijn bang voor de dader. Ook voelen veel jongeren zich schuldig over wat er is gebeurd of schamen ze zich. Voor sommige meisjes van Turkse en Marokkaanse afkomst kan het soms extra moeilijk zijn om erover te praten vanwege hun angst voor het verlies van maagdelijkheid en angst voor roddel, eerverlies of uitstoting.
Anderen willen dat ik hulp zoek, maar ikzelf heb er geen behoefte aan. Wat nu?
De meeste jongeren proberen zelf over een aanranding of verkrachting heen te komen door er niet over te praten en niet over te denken. Ze doen geen aangifte en ze laten zich niet medisch onderzoeken. Ze proberen het eigenlijk te vergeten. Soms lukt dat even, maar op een gegeven moment krijgen ze er toch last van. Sommige jongeren wachten heel lang met hulp zoeken en dat is jammer, want therapie werkt wel. Het zou heel normaal moeten zijn om hulp te zoeken als je klachten hebt als gevolg van een aanranding of verkrachting.
Waarom heb ik therapie nodig?
Veel jongeren die een aanranding of verkrachting hebben meegemaakt, blijven daar maanden of jaren later nog last van houden. Ze hebben bijvoorbeeld last van beelden en ze slapen slecht. Ze denken dat het hun eigen schuld is. Ze zijn bang en durven bepaalde dingen niet meer te doen, zoals alleen over straat lopen, uitgaan en contact met jongens. Gelukkig zijn deze klachten goed te behandelen met therapie. Therapie zorgt ervoor dat je minder last hebt van de aanranding of verkrachting.
Voor wie is de hulp?
Wij bieden hulp aan kinderen, jongeren en jong volwassenen t/m 25 jaar die eenmalig seksueel geweld hebben meegemaakt en hierdoor klachten hebben gekregen. Wij bieden die hulp aan zowel jongens en meisjes en hun ouders.
Welke hulp kan het Psychotraumacentrum bieden:
- Acute opvang als je het heel kort geleden hebt meegemaakt
- STEPS therapie in een groep
- Individuele STEPS therapie
- EMDR
- Schrijftherapie
- Ouderbegeleiding
- Seksuologische hulp
- Medisch onderzoek
Hieronder zullen we uitleggen wat STEPS en EMDR inhoudt.
Wat is STEPS therapie?
STEPS is een cognitieve gedragstherapie. Dat klinkt heel ingewikkeld maar het betekent dat de therapie gebaseerd is op de samenhang tussen het denken, doen en het voelen. In de praktijk bestaat de therapie uit het volgende:
- Je krijgt informatie over eenmalig seksueel geweld van de therapeuten, politie en een arts
- Je gaat praten en schrijven over wat er is gebeurd
- Je gaat oefeningen doen zodat je minder bang bent en meer durft
Het is een kortdurende therapie van 8 bijeenkomsten. Je kan het zowel in een groep volgen als één op één.
Wat is EMDR?
EMDR staat voor Eye Movement Desentisation and Reprocessing. De therapeut zal je vragen te vertellen wat er gebeurd is en dan om het verhaal stil zetten bij het ‘plaatje’ wat je nu nog het naarste vindt. Terwijl jij je concentreert op dat plaatje en op wat je daar nu bij denkt en voelt, laat de therapeut je tegelijkertijd iets heel anders doen. Meestal ga je met je ogen de vingers van de therapeut volgen, die voor je gezicht heen en weer bewegen. Tussendoor zal de therapeut steeds vragen wat je merkt of wat erin je opkomt. De behandeling gaat door totdat je het niet meer erg vindt om aan de ervaring te denken. Meer informatie vind je op de site
www.emdr.nl.
Ik kan echt niet praten over wat er is gebeurd, wat nu?
Alle jongeren vinden het moeilijk om te praten over het seksueel geweld. Dat is begrijpelijk, want als je erover praat, moet je er weer aan denken. En als je er weer aan moet denken, dan voel je je rot en bang. Je ervaringen wegstoppen helpt uiteindelijk niet. Praten en schrijven over het seksueel geweld zijn goede manieren om je ervaringen te verwerken en je klachten te verminderen. Onze ervaring is dat het alle jongeren uiteindelijk lukt om er, stap voor stap, over te gaan praten.
Ik wil graag in een groep met andere meisjes praten, die hetzelfde hebben meegemaakt. Kan dat?
Ja, therapie kan in een groep of individueel (dat betekent één op één). Sommige meisjes willen juist met andere meisjes praten, andere liever alleen. In een groepstherapie zitten 4 meisjes en 2 therapeuten. Er zijn 2 groepen voor meisjes: een groep voor meisjes van 13 t/m 18 jaar en een groep voor jonge vrouwen van 18 t/m 25 jaar. Als jij groepstherapie voor meisjes van 13 t/m 18 jaar krijgt, dan volgen je ouders de oudergroep. Voor jongens hebben wij momenteel geen groepsbehandeling.
Hoe moet dat nou met school/werk, als ik wekelijks naar de therapie ga?
Als je groepstherapie krijgt, ben je daar 8 weken lang op maandag- of donderdagochtend van 9:30 tot 11:30 mee bezig. Als je scholier bent en als je het prettig vindt, kunnen we jouw mentor ervan op de hoogte stellen dat je dan afwezig bent. Als je individuele therapie krijgt, ben je ook 8 keer afwezig, maar dan kun je zelf met de therapeut afspraken maken.
Kan het zijn dat ik een SOA heb opgelopen door het seksueel geweld?
Door het meemaken van seksueel geweld kun je besmet raken met SOA (geslachtsziekten) of HIV. Je kunt ook zwanger worden door seksueel geweld. Het is daarom belangrijk om medisch onderzoek te laten doen door een (huis)arts. Je kan ook in dit ziekenhuis terecht voor medisch onderzoek (telefoonnummer: 088 75 532 00). Bij de GG&GD kan je een anoniem SOA onderzoek laten doen.
Wat kan de politie doen?
Als je seksueel geweld hebt meegemaakt, kan je op het politiebureau terecht om te vertellen wat er gebeurd is. De politie is er ook om je op te vangen. Slachtoffers hoeven geen aangifte te doen als ze dat niet willen.
In een eerste gesprek zal de politie je meer uitleg geven over het doen van aangifte en over een melding. Bij een melding van seksueel geweld wordt er door de politie geen proces-verbaal opgemaakt. Dit betekent dat het vervolg, een politieonderzoek, achterwege blijft. Er vindt dus ook geen strafrechtelijke vervolging van de dader plaats. Wanneer de politie meerdere meldingen krijgt over dezelfde dader, kunnen zij iemand vragen om alsnog aangifte te doen. Aangifte doen betekent dat er wel een onderzoek wordt gestart. Je mag zelf kiezen om een melding of aangifte te doen of niet. De contactgegevens van alle politiebureaus en aanvullende informatie over het doen va een melding of aangifte, kan je vinden op
www.politie.nl.
Geven jullie ook therapie aan de dader?
Nee, het Psychotraumacentrum geeft geen therapie aan daders.
Hoeveel kost de therapie?
Als je verzekerd bent, is de therapie kosteloos.
Wat moet ik doen om mij aan te melden?
Je hebt geen verwijsbrief nodig. Je kan gewoon bellen naar het telefoonnummer 088-7554113 of een mail sturen naar
steps@umcutrecht.nl. Je kunt zelf bellen of iemand anders vragen om voor jou te bellen. Aan de telefoon vragen we je leeftijd, welke school je volgt en waar je nu last van hebt. We vragen hoe vaak het seksueel geweld is gebeurd. Verder vragen we door wie, wanneer en waar je bent aangerand of verkracht. Ten slotte willen we weten of je aangifte hebt gedaan en of je medisch onderzocht bent. In dit eerste telefoongesprek mag je ook anoniem blijven. Na dit telefoongesprek bespreekt ons team of het zinvol is om jou (met eventueel je ouders) uit te nodigen voor een intake-gesprek. Er is geen wachttijd, waardoor je op korte termijn op gesprek kan komen.
Wat gebeurt er tijdens de intake:
De intake bestaat uit 3 onderdelen en neemt een dagdeel in beslag.
- Intakegesprek
- Vragenlijsten
- Een gesprek met vragen over je klachten
Een week na de intake wordt je opgebeld en geven we advies welke therapie voor jou (en eventueel voor je ouders) het beste is. Je verhaal zal altijd ander woord voor vertrouwelijk behandeld worden. Er zal niet zomaar post worden verstuurd naar je eigen huis als je dat niet wilt.
Ik wil niet dat mijn ouders het weten. Wat nu?
De meeste jongeren willen niet dat hun ouders het weten, omdat ze bang zijn dat de ouders heel erg zullen schrikken of heel erg boos worden op henzelf of op de dader. De meeste ouders zijn vooral bezorgd als ze het te weten komen. Wij vinden het belangrijk dat je ouders weten dat je het moeilijk hebt en dat je therapie nodig hebt. Als je therapie krijgt, is het fijn als je ouders in grote lijnen weten wat je hebt meegemaakt, want dan kunnen ze je beter helpen om je klachten te verminderen.
Als je ouder dan 16 jaar bent, mag je zelf hulp zoeken zonder dat je ouders daarvan op de hoogte zijn. Als je jonger dan 16 jaar bent, dan moeten je ouders wel op de hoogte zijn dat je in therapie bent. Mocht je problemen krijgen als je ouders op de hoogte worden gebracht, dan kunnen we altijd samen overleggen of we tot een goede oplossing kunnen komen.
Waar is de therapie?
De therapie is in het Wilhelmina Kinderziekenhuis in Utrecht. Er wordt niet aangegeven op een bordje dat er een afdeling is voor hulp na seksueel geweld. Het Psychotraumacentrum is op de begane grond bij Receptie 1. Het ligt in een rustig gedeelte van het ziekenhuis. Het ziekenhuis is gemakkelijk met het openbaar vervoer te bereiken.