Gewicht

Meting

 

In het SMART-protocol wordt de body mass index (BMI) berekend uit het gewicht in kg (gemeten tot op de kg nauwkeurig) en de lengte in m, gemeten tot op de cm nauwkeurig.

BMI = gewicht (kg) / lengte (m)2. De BMI, gewicht en lengte worden op het therapieadviesformulier vermeld.

De heup-taille ratio wordt ook gemeten (tijdens het bezoek aan de echo-afdeling) en in het therapieadvies formulier verwerkt. De metingen gebeuren met een centimeter en worden op een halve centimeter nauwkeurig afgelezen. Elke meting wordt 2 keer gedaan. Indien er tussen 2 metingen meer dan 2 cm verschil zit, wordt nogmaals gemeten. De metingen worden gedaan met ontbloot lichaam of lichte kleding. Van de twee waarden per meting wordt het gemiddelde uitgerekend en de heup-taille-ratio berekend. De taille wordt gemeten halverwege tussen de onderste rib en de crista iliaca (bekkenkam).  De heupomtrek wordt gemeten rond de maximale omtrek rond de billen. 


Definitie

 

Classificatie                                   risico op co-morbiditeit

 

Body mass index (maat voor vetstapeling kwantitatief)

BMI 25-30: overgewicht                   weinig verhoogd

BMI 30-35: obesitas                          matig verhoogd

BMI 35-40: ernstige obesitas            ernstig verhoogd

BMI >40: morbide obesitas.               zeer ernstig verhoogd

 

Taille-omtrek (maat voor vetstapeling kwalitatief)

Vrouwen: >80cm                              matig verhoogd

mannen: >94 cm:                               matig verhoogd

Vrouwen: >88 cm                             ernstig verhoogd

mannen: >102 cm                              ernstig verhoogd


 

Therapieadvies

  • Obesitas: reden voor nader onderzoek en behandeling
    • Bij BMI >30 of bij BMI > 25 met de volgende risicofactoren:
      • middelomtrek  man > 102 cm, vrouw > 88 cm
      • diabetes mellitus (glucosespiegel)
      • dyslipidemie
      • familie positief voor HVZ / obesitas / diabetes
      • roken
  • Behandeling obesitas in het algemeen
    • Gewichtsreductie
    • Preventie van gewichtstoename
    • Behandeling van comorbiditeit
    • Reëel doel nastreven (bijvoorbeeld 10% gewichtsreductie)
    • Evaluatie gezondheidstoestand en identificatie risicofactoren (persoonlijke omstandigheden, eet- en bewegingspatroon, motivatie)
    • Informatie, voorlichting, in overleg behandeldoel vaststellen

De essentie is het verkrijgen van een negatieve energiebalans. Doel is niet zozeer nor­ma­lisatie van het gewicht (op korte termijn wel te bereiken maar op lange termijn vrijwel nooit te handhaven), maar een blijvende gewichtsreductie van 10-15% van het originele gewicht (hier­van is een positief effect op gezondheidsrisico's aangetoond (glucosestofwisseling, lipiden, bloeddruk).

  • Mogelijke specifieke therapieën, liefst in multidisciplinair verband:
    • Energiebeperkt dieet (conventioneel [standaard ¬® individueel] ¬® VLCD very low calorie dieet). Controle intake na afloop dieetperiode
    • Gedragsadviezen (eetgedrag, 'stresseters', zelfbeeld verbetering)
    • Geneesmiddelen: orlistat (Xenical) drie dd 120 mg met dieet waarin vetbeperking verdeeld over drie maaltijden remt voor 30% vetresorptie vetdiarree bij dieetfouten, in 2001 sibutramine (Reductil)
    • Mechanische hulpmiddelen (jaw-wiring, maagballon, taillekoord)
    • Bariatrische chirurgie (maagverkleining, laparoscopic adjustable gastric banding, gastric bypass)
    • Dieet in overleg met en onder supervisie van diëtist: conventioneel energiebeperkt (1200 kcal dd) of eventueel VLCD (very low calorie diet met Protifar, Modifast). Bij VLCD, patiënt regel­matig ter controle zien (1x per 2-4 weken), 1 x per 2 maanden lab. (o.a. ijzerstatus bij men­stru­erende vrouwen); vaak optredende obstipatie bestrijden met vezelpreparaat en evt. MgO.
    • Bewegingsadviezen (beweging in dagelijks leven inbouwen, trap in plaats van lift) en gedrags­cor­rigerende adviezen (aardig boekje voor patiënt: G. van Hout - Maak je niet dik, Boom 1996).
    • Secundaire obesitas bij hypothyreoidie en Cushing (aanvullend onderzoek bij klinische verdenking)


Literatuur
WHO: Obesity: Preventing and managing the global epidemic. Geneva, World Health Organization, 1998 (BMI)

Jensen MD (ed) Obesity. Med Clin N Am 2000; 84: 305-518.

National Institutes of Health. The practical guide. Identification, evaluation, and treatment of overweight and obesity in adults. (dec 2000: draftversie via internet te downloaden).

Disclaimer© 2006-2012 UMC Utrecht, Alle rechten voorbehouden