Meting
Enkel - arm indexen worden gemeten in rust. Als de antwoorden op de SMART vragenlijst (vragen 2.1 – 2.9; zie document onderaan pagina) positief worden beantwoord moet symptomatologie van de patiënt verder worden uitgevraagd.
Definitie Een meting is afwijkend, als de enkel - arm index in rust 0,90 of minder is. De vragen uit de vragenlijst over perifeer vaatlijden (2.1 – 2.16, zie document onderaan pagina) worden als positief voor typische (Rose) claudicatio intermittens beschouwd, als de antwoorden zijn:
2.1 Ja, pijn bij het lopen
2.2 Pijn in de kuit
2.3 Ja, pijn bij snel lopen
2.4 Ja of nee, pijn bij rustig wandelen
2.5 Nee, de pijn gaat niet over tijdens het lopen
2.6 Als de pijn ontstaat, gaat de patient stoppen of langzamer lopen
2.7 De pijn gaat over in rust
2.7 De klachten verdwijnen in rust in minder dan 10 minuten
2.8 De klachten treden niet op in bij zitten of stilstaan
Therapieadvies
Loopadvies bestaat uit: drie keer een half uur per dag, gedurende minstens zes maanden (door de pijn heen lopen) en dit na rust en verdwijnen van de pijn herhalen. Patiënt altijd aanmoedigen om te lopen ook al haalt hij de drie keer een half uur per dag niet. Een toegenomen levensverwachting (minder cardiovasculaire sterfte) werd al gezien na twee tot drie keer per week een half uur lopen.
Over het nut van trombocytenaggregatieremmende middelen en orale anticoagulantia bij claudicatio intermittens bestaat vooralsnog geen consensus. Gezien het hoge risico van patiënten met perifeer vaatlijden op cardiale en cerebrovasculaire accidenten lijkt het voor de hand te liggen deze patiënten met antitrombotica te behandelen. De voorkeur gaat vooralsnog uit naar 80 mg ASA.
Minstens zo belangrijk is de eliminatie van risicofactoren. Met name stoppen met roken kan de klachten verminderen, de loopafstand verbeteren en de enkel - arm index stabiliseren. Stoppen met roken verbetert de prognose van perifeer vaatlijden en andere hart- en vaatziekten. Ook andere risicofactoren zoals diabetes mellitus, hypertensie, hyperlipidemie, hyperhomocysteïnemie en obesitas moeten zo goed mogelijk worden behandeld. Bij detectie van asymptomatisch vaatlijden (enkel - arm index 0,90): verhoogd cardiovasculair risico aanwezig. Argument voor gezonde leefstijl, eliminatie cardiovasculaire risicofactoren.
Literatuur
- Consensus diagnostiek en behandeling van arteriële claudicatio intermittens, etc. Resultaat van een consensusbijeenkomst gehouden op 28 februari 1997, Jaarbeurscongrescentrum, Utrecht. CBO, Utrecht, 1997.
- Anand et al. Low rates of preventive practices in patients with peripheral vascular disease. Can J Cardiol 1999; 15: 1259 – 1263.
- BOA-trial. Efficacy of oral anticoagulants compared with aspirin after infrainguinal bypass surgery (The Dutch Bypass Oral Anticoagulants or Aspirian Study): a randomised trial. Lancet 2000; 355: 346 – 351.