Rookgedrag

Meting

In het SMART-protocol wordt in de vragenlijst gevraagd naar de rookgewoonte van de patiënt. Op het therapie-adviesformulier staat de huidige rookgewoonte vermeld. In de database wordt het aantal pakjesjaren sigaretten vermeld.

Definitie

Roken is roken. Ten aanzien van cardiovasculair risico wordt geen kwantitatief verschil gemaakt tussen bijvoorbeeld 'veel' en 'weinig' roken. Regelmatig 'meeroken' wordt in het algemeen ook beschouwd als risicovol, maar dan in de eerste plaats voor aandoeningen van de luchtwegen.

Therapieadvies

• Roken: vereist nadere diagnostiek en behandeling

Achtergrondinformatie:

• Roken is verantwoordelijk voor 17-30% van alle cardiovasculaire sterfte. Enkele (1-4) sigaretten per dag verhoogt reeds het cardiovasculair risico, dat verder toeneemt met het aantal gerookte sigaretten per dag. Dit geldt zowel voor mannen als vrouwen. Roken heeft een synergistisch effect bij aanwezigheid van andere risicofactoren (bijvoorbeeld hypertensie, hypercholesterolaemie)
• Stoppen met roken gaat gepaard met een reductie van het cardiovasculair risico (Framingham: 50% risicoreductie bij 65 jarigen t.a.v. een eerste of nieuw ernstig coronairaccident). Door te stoppen met roken, vermindert o.a. de kans op recidief hartstilstand, restenose na ptca, restenose na coronaire bypass chirurgie, restenose na perifere bypass operatie
• Aspecten van anti-rook-therapie
  • social support (aanmoediging, begeleiding)
  • training en begeleiding van de patiënt (skills training en problem solving)
  • farmacologische ondersteuning: nicotinevervanging, antidepressiva (bupropion)
• Wat kan de arts bijdragen

• vraag naar het rookgedrag
• adviseer altijd te stoppen met roken
• identificeer wie wel en wie niet wil  stoppen, identificeer blokkades
• help met adviezen en met de weg naar hulpverleners te vinden
• zorg voor een vervolgafspraak

Farmacologische ondersteuning:

• Nicotinevervanging:
• Nicotinekauwgum, transdermale nicotine, nicotine neusspray, nicotine inhalatie
• RCTs, meta-analyses: effectiviteit van nicotinevervanging is bewezen (doch geen
• dramatische resultaten op lange termijn)
• Bupropion (Zyban, antidepressivum) Doses van 150 en 300 mg in vertraagde-afgifte capsules waren significant effectiever dan placebo ten aanzien van stoppen met roken na een jaar. In vergelijking met placebo of nicotinepleister, al of niet in combinatie met een nicotine pleister is bupropion ook effectiever
• Ondersteuning met instructie- en dagboekje, en een telefoonlijn (0800-235 99 22
• Beschikbare hulpmiddelen
  • Minimale Interventiestrategie (ontwikkeld voor de eerste lijn)
  • Interventiekaart rookgedrag C-MIS (bedoeld voor gebruik op de hartbewaking, met info voor patiënt, verpleegkundige en arts)
  • Informatiemateriaal Stivoro (Stichting Volksgezondheid en Roken) Den Haag www.stivoro.nl
  • Stivoro Stoppen met roken hulplijn 0900-9390
  • Hart in beweging (harttrimclubs) 030-6596405
  • Alan Carr, Stoppen met roken

Literatuur
Goldstein MG, Niaura R, Methods to enhance smoking cessation after myocardial infarction. Med Clin N Am 2000; 84: 63-80.

Raw M, McNeill A, West R. Smoking cessation: evidence based recommendations for the healthcare system. BMJ 1999; 318: 182-5.