In de Onderwijs- en Examenregeling worden fraude en plagiaat als volgt gedefinieerd: "Onder fraude en plagiaat wordt verstaan het handelen of nalaten van een student waardoor een juist oordeel over zijn kennis, inzicht en vaardigheden geheel of gedeeltelijk onmogelijk wordt."
Daarbij kan het gaan om fraude tijdens tentamens of andere beoordelingssituaties in het kader van een opleiding, maar ook om plagiaat bij scripties en werkstukken.
De Universiteit Utrecht draagt er zorg voor dat studenten zo vroeg mogelijk in hun opleiding de principes van wetenschapsbeoefening bijgebracht krijgen en op de hoogte worden gebracht van wat de instelling als plagiaat beschouwt, opdat zij weten aan welke normen zij zich moeten houden.
Al in het begin van de studie Biomedische Wetenschappen worden studenten gewezen op fraude en plagiaat en de consequenties. Studenten behoren dus hiervan op de hoogte te zijn.
Zowel de pleger als de medepleger van fraude en plagiaat worden bestraft met sancties.
De sancties voor fraude en plagiaat zijn vastgelegd in de Onderwijs- en Examenregeling (OER).
Onder fraude valt onder meer:
- tijdens het tentamen spieken. Degene die gelegenheid biedt tot spieken is medeplichtig aan fraude;
- tijdens het tentamen in het bezit te zijn van hulpmiddelen (voorgeprogrammeerde rekenmachine, mobiele telefoon, boeken, syllabi, aantekeningen etc), waarvan de raadpleging niet uitdrukkelijk is toegestaan;
- door anderen laten maken van (delen van) een studieopdracht;
- zich voor de datum of het tijdstip waarop het tentamen zal plaatsvinden, in het bezit te stellen van de vragen of opgaven van het desbetreffende tentamen;
- fingeren van enquête- of interviewantwoorden of onderzoekgegevens.
Om vast te stellen of er eventueel sprake is van plagiaat wordt binnen de Universiteit Utrecht de volgende checklist gebruikt.
Van plagiaat is sprake bij het in een scriptie of ander werkstuk gegevens of tekstgedeelten van anderen overnemen zonder bronvermelding. Onder plagiaat valt onder meer:
- het knippen en plakken van tekst van digitale bronnen zoals encyclopedieën of digitale tijdschriften zonder aanhalingstekens en verwijzing;
- het knippen en plakken van teksten van het internet zonder aanhalingstekens en verwijzing;
- het overnemen van gedrukt materiaal zoals boeken, tijdschriften of encyclopedieën zonder aanhalingstekens of verwijzing;
- het opnemen van een vertaling van bovengenoemde teksten zonder aanhalingstekens en verwijzing;
- het parafraseren van bovengenoemde teksten zonder verwijzing. Een parafrase mag nooit bestaan uit louter vervangen van enkele woorden door synoniemen;
- het overnemen van beeld-, geluids- of testmateriaal van anderen zonder verwijzing en zodoende laten doorgaan voor eigen werk;
- het overnemen van werk van andere studenten en dit laten doorgaan voor eigen werk. Indien dit gebeurt met toestemming van de andere student is de laatste medeplichtig aan plagiaat;
- ook wanneer in een gezamenlijk werkstuk door een van de auteurs plagiaat wordt gepleegd, zijn de andere auteurs medeplichtig aan plagiaat, indien zij hadden kunnen of moeten weten dat de ander plagiaat pleegde;
- het indienen van werkstukken die verworven zijn van een commerciële instelling (zoals een internetsite met uitreksels of papers) of die tegen betaling door iemand anders zijn geschreven.
Plagiaat bij het schrijven van een werkstuk kan worden voorkomen door al in de beginfase (bij het verzamelen van informatie) goed bij te houden waar belangrijke informatie vandaan komt.
Het is toegestaan en zelfs noodzakelijk om tijdens het schrijven van een werkstuk, gebruik te maken van één of meerdere bronnen. Het is echter wel belangrijk om deze bronnen te vermelden (ook bronnen van het internet!). Dit geldt niet alleen als een tekst letterlijk wordt gekopieerd of overgetypt, maar ook als je tekst van een ander in eigen woorden weergeeft of samenvat. Bij het weergeven van letterlijke tekst moet een citaat altijd tussen aanhalingstekens staan.
Een goede bronvermelding geeft weer waar de (originele) informatie is terug te vinden. Hierbij moeten worden weergegeven (indien van toepassing): auteur(s), titel, hoofdstuk, pagina's, jaargang, nummer, volume, paginanummer, verschijningsdatum, URL.
Wees terughoudend met het verwijzen naar een internetsite (URL). Deze informatie kan immers gewijzigd worden en dan niet meer terug te vinden zijn. Als het niet anders kan, verwijs dan alleen naar internetsites die betrouwbaar zijn.
Er hoeft géén bronvermelding te worden gegeven voor wat algemeen bekend is in een vakgebied. Dit zijn bijvoorbeeld feiten die onbetwist zijn en in meerdere bronnen worden weergegeven en informatie die lezers reeds kunnen weten of in algemene naslagwerken kunnen terugvinden.
Bij Biomedische Wetenschappen wordt op plagiaat gecontroleerd via de elektronische plagiaatcontrole Ephorus. Ephorus controleert of de ingezonden documenten overeenkomsten vertonen met één of meerdere bronnen. Ephorus slaat alle ingestuurde documenten zelf op in een database en controleert zowel internet als de 'eigen' database.
Als een student bijvoorbeeld kopieert uit een werkstuk van een vorig studiejaar, kan dit dus ook worden gedetecteerd.