Hieronder worden per behandeling van kanker de gevolgen voor de vruchtbaarheid besproken. Houdt u er rekening mee dat vaak een combinatie van verschillende behandelingen nodig is, voor een zo goed mogelijk resultaat.
Operatie
Een operatie waarbij de eierstokken of de baarmoeder verwijderd worden is van grote invloed op de vruchtbaarheid. Andere operaties (zoals borstoperaties) hebben geen directe invloed op de vruchtbaarheid.
Bestraling
Bestraling kan van invloed zijn op de vruchtbaarheid als de voortplantingsorganen in het gebied liggen dat bestraald wordt. De vrouwelijke voortplantingsorganen zijn de eierstokken en de baarmoeder. Dit betekent dat alle straling in het onderbuikgebied (buik, lever, darmen, eierstokken, baarmoeder) van invloed kan zijn op de vruchtbaarheid.
Chemotherapie
Chemotherapie is een behandeling met medicijnen (cytostatica) die de celdeling remmen of cellen doden. Chemotherapie doodt met name cellen die zich snel delen, zoals kankercellen. Maar ook gezonde cellen zoals haarproducerende cellen, worden door de cytostatica beschadigd.
Chemotherapie werkt door het hele lichaam. Daardoor komen de medicijnen ook terecht in de eierstokken. Dat is schadelijk voor de werking van de eierstokken. De schade kan leiden tot tijdelijk of definitief wegblijven van de menstruatie. Ook wanneer de normale menstruatie na de chemotherapie doorgaat, bestaat de kans dat u vervroegd in de overgang komt en dus onvruchtbaar wordt. De internist-oncoloog zal met u bespreken welke gevolgen de chemotherapie heeft voor uw vruchtbaarheid.
Hormoontherapie
Bij een hormoongevoelige vorm van kanker groeit de kanker onder invloed van vrouwelijke hormonen (progesteron en oestrogeen). Hormoontherapie heeft als doel ervoor te zorgen dat de hormonen geen effect hebben op de tumorcellen. Er zijn twee typen hormoontherapie, met een verschillend effect op de vruchtbaarheid:
Hormoontherapie die de werking van vrouwelijke hormonen op de tumor verkleint
Deze hormoontherapie wordt meestal minimaal twee tot vijf jaar voorgeschreven. Soms zelfs nog langer. U ’mag’ tijdens de therapie niet zwanger worden. Dit betekent dat u pas na de periode van vijf jaar aan een zwangerschap kunt beginnen. Door de hogere leeftijd is de kans op zwangerschap tegen die tijd waarschijnlijk lager geworden. De hormoontherapie zelf is niet schadelijk voor de vruchtbaarheid.
Hormoontherapie die de hoeveelheid vrouwelijke hormonen in het lichaam verlaagt
Deze therapie is alleen mogelijk voor vrouwen die nog niet in de overgang zijn. U wordt hierbij kunstmatig in de overgang gebracht. Dit kan op twee manieren:
- Door de eierstokken met een operatie te verwijderen of te bestralen. Door deze ingreep
raakt u blijvend in de overgang.
- Door hormoonpreparaten toe te dienen die ervoor zorgen dat de eierstokken geen hormonen
meer aanmaken. Hierdoor krijgt de tumor cel weinig prikkels om te gaan groeien. De onder-
breking van de menstruatiecyclus is tijdelijk, zo lang als de toediening van de hormoon-
preparaten plaatsvindt.
Immunotherapie
Aangenomen wordt dat immunotherapie geen directe invloed heeft op de vruchtbaarheid. Echter, het wordt afgeraden zwanger te worden tijdens de behandeling met immunotherapie. Omdat de behandeling vaak 1 jaar duurt, kunt u pas later aan een zwangerschap beginnen. Door de hogere leeftijd is de kans op zwangerschap tegen die tijd kleiner.