In 2007 gebeurde er iets bijzonders: één van Nederlands meest prominente wetenschappers werd minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Dat mag misschien mooi zijn voor het bestuursklimaat in Den Haag, het Hubrecht Laboratorium voor Ontwikkelingsbiologie en Stamcelonderzoek verloor daarmee wel één van zijn beroemdste onderzoekers en één van zijn twee directeuren.
Het Hubrecht Laboratorium staat op de Utrechtse Uithof, onder de rook van het UMC Utrecht maar behoort daar niet toe. Het is één van de zeventien onderzoeksinstituten van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Wel zijn er al jaren sterke banden met de Universiteit Utrecht en het UMC Utrecht. Enkele onderzoekers zijn daaraan als hoogleraar verbonden en in een aantal vakgebieden lopen gezamenlijke projecten, zowel in het fundamentele als in het translationele onderzoek.
Internationaal toonaangevend
Het Hubrecht Laboratorium is internationaal toonaangevend in het eigen werkterrein. Dat geldt zeker ook voor de directeur prof. Hans Clevers. Met het vertrek van collega-directeur en –onderzoeker Plasterk naar Den Haag stelde zich de vraag naar de toekomst: kan het Hubrecht Laboratorium in de huidige omvang en bezetting zijn internationale toppositie handhaven of is daarvoor de schaal te klein? Het antwoord was duidelijk: bij ongeveer een verdubbeling van het basisbudget kan het Hubrecht Laboratorium de vergelijking met de buitenlandse topinstituten in bijvoorbeeld Cambridge, Stanford en Boston aan. Kan het UMC Utrecht daarbij een rol spelen?
Het onderzoek van het Hubrecht Laboratorium is fundamenteel van aard. Door onderzoek met onder andere zebravisjes en wormen wordt gezocht naar antwoorden op vragen over hoe zich uit een stamcel een organisme ontwikkelt, waarin cellen en organen weten wat ze wel en niet moeten doen. De resultaten van dit onderzoek zijn niet direct in de praktijk toe te passen. De vraagstellingen gaan over gezonde cellen en weefsels. Maar de verbinding met ziekte en mensen is snel gemaakt. Zo was het Hubrecht Laboratorium één van de eerste laboratoria waar uit stamcellen kloppende hartcellen werden gemaakt. Investeren in het Hubrecht Laboratorium betekent investeren in samenwerken met internationaal toptalent, zowel in het fundamentele als in het patiëntgebonden onderzoek.
Het UMC Utrecht sloot in 2007 met de KNAW een overeenkomst voor samenwerking. Vanaf 2008 is het Hubrecht Laboratorium in financiering en aansturing een gezamenlijk instituut van UMC Utrecht en KNAW. Het UMC Utrecht zal daartoe een bijdrage aan de financiering leveren die ongeveer een verdubbeling van de omvang mogelijk maakt. Prof. Hans Clevers zal het instituut namens beide organisaties leiden.