Spier-zenuwstelsel Ons spier-zenuwstelstel is opgebouwd uit hersenen, ruggenmerg, zenuwen en spieren. De hersenen en ruggenmerg worden samen het centraal zenuwstelsel genoemd, de zenuwen die vanuit het ruggenmerg naar de spieren gaan het perifeer zenuwstelsel. Het zenuwstelsel heeft 3 belangrijke functies:
- het doorgeven van signalen via onze zintuigen naar de hersenen
- het verwerken/interpreteren van die signalen door de hersenen
- het geven van opdrachten door de hersenen als reactie naar de spieren
Een zenuw is een gebundelde uitloper van een zenuwcel, de zenuwcellen zijn gelegen in de hersenen en het ruggenmerg. Een zenuw bestaat uit meerdere zenuwvezels. Bestaat een zenuw uitsluitend uit vezels die spieren prikkelen tot samentrekken, dan gaat het om een motorische zenuw; in het andere geval spreekt men van een sensorische zenuw of gevoelszenuw. Komen beide voor, dan is het een gemengde zenuw.
Neuromusculaire ziekteBij een neuromusculaire ziekte is er sprake van een verstoord doorgeven van signalen van en naar de hersenen en/of een ziekte van de spieren. Het verstoord doorgeven van signalen kan er ook toe leiden dat de spieren niet goed meer functioneren. Dat betekent dat, als er bv. iets met de zenuw aan de hand is, de spier ook niet goed meer functioneert.
In onderstaand figuur is een indeling gemaakt naar de localisatie van een ziekte in het spier-zenuwstelsel:
- ziekten van de motorische zenuwcel, gelegen in het ruggenmerg en hersenen
- ziekten van de zenuw
- ziekten van de overgang van zenuw naar spier
- ziekten van de spier
Klachten en symptomenKlachten en symptomen van een spier-zenuwziekte kunnen zijn:
- krachtsverlies in armen, benen
- problemen met spreken en/of slikken
- gevoelsstoornissen
- pijn
- dubbelzien en hangende oogleden
Oorzaken
Er zijn ruim 600 verschillende spier-zenuwziekten bekend. Een spier-zenuwziekte kan erfelijk of verworven zijn en kan zowel op jonge leeftijd als oudere leeftijd ontstaan. Bij een erfelijke spier-zenuwziekte kunnen de symptomen bij de geboorte al aanwezig zijn maar het is ook mogelijk dat deze pas op latere leeftijd ontstaan. Ook de ernst van een spier-zenuwziekte variëert sterk, er zijn ziekten die beperkt (kunnen) blijven tot milde klachten maar andere kunnen tot ernstige invaliditeit leiden.
Behandeling
De mogelijkheid van behandeling is afhankelijk van de aard van de spier-zenuwziekte. Het merendeel van de spier-zenuwziekten kan niet genezen worden, dan is de behandeling gericht op voorkomen dat de ziekte erger wordt en/of het behandelen van symptomen als gevolg van de ziekte.
Neurofysiologisch onderzoek
Het neurofysiologisch onderzoek wordt uitgevoerd door een klinisch neurofysioloog in samenwerking met een laborant klinische neurofysiologie en eventueel een arts-assistent in opleiding.
Bij diagnostiek naar een spier-zenuwziekte kan gebruik worden gemaakt van een EMG (electromyografie) of een SEP (Somatosensory Evoked Potential)
Een EMG is een spieronderzoek waarbij met behulp van naalden en/of elektroden de werking van de spieren en/of zenuwen wordt onderzocht. De duur van het onderzoek variëert tussen 45 en 90 minuten. Bij een aantal onderzoeken is het nodig armen en benen van tevoren op te warmen in bakken met warm water. Dit duurt ongeveer 30-40 minuten.
Bij een SEP krijgt u elektroden op uw hoofd en vervolgens op uw armen en/of benen. Door middel van het geven van schokjes wordt uw reactie op gevoelsprikkels onderzocht. Het onderzoek wordt uitgevoerd door een laborant klinische neurofysiologie. Het onderzoek is niet pijnlijk. Het duurt ongeveer 90 minuten.
Spierbiopt