Biologische agentia is een verzamelnaam voor, in feite altijd al, in de natuur voorkomende organismen. Een precieze definitie luidt: al dan niet genetisch gemodificeerde micro-organismen, culturen en menselijke endoparasieten.
Onder micro-organismen wordt verstaan: een (niet-)cellulaire microbiologische entiteit met het vermogen tot vermenigvuldiging of overbrenging van genetisch materiaal, daaronder mede begrepen virussen. Alle biologische agentia (bacteriën, virussen, schimmels, gisten en parasieten) zijn op basis van pathogeniteit, ernst van de ziekte, verspreidingskans en behandelingswijze of preventieve maatregelen verdeeld in vier categorieën of klassen. Wanneer er (bijvoorbeeld in een laboratorium) gewerkt wordt, waarbij blootstelling aan biologische agentia mogelijk is, gelden er diverse wetten en regels.
In de regelgeving wordt onderscheid gemaakt in "mogelijk blootstelling aan" en "gericht werken met". In vrijwel ieder laboratorium of op verpleegafdeling loopt u kans blootgesteld te worden aan biologische agentia. Alleen al door de omgang met patiëntenmaterialen, kunt u blootgesteld worden aan biologische agentia.
Een vervelende eigenschap van sommige biologische agentia is dat u er ziek van kan worden. Allereerst moet u met een biologisch agens in contact komen. Dit contact kan via de huid, via inademen, via slijmvliezen of via inslikken. Of u er vervolgens ziek van wordt, hangt af van diverse factoren. Belangrijk hierbij is de dosis of hoeveelheid die u binnenkrijgt, de pathogeniteit (hoe virulent het biologisch agens is) en uw eigen weerstand. Om (direct) contact te voorkomen kunt u maatregelen nemen waarmee blootstelling voorkomen wordt of in ieder geval verminderd. Afhankelijk van uw werkplek en werkomstandigheden moet u bepaalde maatregelen nemen.
Biologische agentia kunnen voorkomen in allerlei materiaal van biologische herkomst zoals patiëntenmateriaal (bijvoorbeeld bloed, urine, liquor, sputum, feces). Ook kunnen biologische agentia voorkomen in allerlei gekweekte (cel) culturen maar ook apparatuur en instrumentarium dat in contact is geweest met biologisch materiaal of b.v. patiënten. Het is van belang om direct contact met biologische agentia te vermijden. Hiertoe zijn richtlijnen opgesteld om hier op een veilige manier mee om te gaan.