Resultaat onderzoek
In oktober 2007 werd de uitkomst van de eindanalyse bekend. Tot ontsteltenis van de onderzoekers bleken 24 mensen (16%) te zijn overleden in de onderzoeksgroep, tegenover 9 mensen in de controlegroep (6%). Hoe probiotica hebben bijgedragen aan sterfte is een raadsel. De studiegegevens laten dan ook niet toe om te beoordelen wie in de probioticagroep nog in leven zouden zijn, wanneer zij geen probiotica hadden gehad. Net als bij de interim – analyse was de sterfte in de totale groep 11%, in de probioticagroep bedroeg dit 16%. Beide percentages vallen ook hier binnen de norm van 11–18%.
Publicatie
De eerste stap na het bekend worden van de eindanalyse was het zorgvuldig controleren van alle gegevens. Dit controleren en het voorbereiden van een wetenschappelijke publicatie duurde van eind oktober tot begin december 2007. Toen geen andere conclusie meer mogelijk leek, heeft de Pancreatitis Werkgroep Nederland in samenspraak met het UMC Utrecht besloten de patiënten en de familie van overleden patiënten zo snel mogelijk op de hoogte te stellen van de onderzoeksresultaten. vervolgens zijn op 23 januari 2008 de algemene media geïnformeerd. Op 14 februari 2008 is de publicatie in The Lancet verschenen.
Tot slot
Op de vraag of de uitkomst te voorkomen zou zijn geweest kunnen we het volgende melden:
Vroeger dacht men dat stress en overtollig maagzuur maagzweren veroorzaakte, pas sinds de jaren tachtig weten we dat een bacterie (Helicobacter pylori) verantwoordelijk is voor 80 tot 90 procent van de maagzweren. Hadden we daar eerder achter kunnen komen? Ja. Bijvoorbeeld door uit de maag bacteriën proberen te kweken. Maar niemand kwam op dat idee omdat de de maag te zuur zou zijn voor bacteriën en de maagzweren bovendien al verklaard waren.
Voor het PROPATRIA-onderzoek was de definitie van probiotica ‘bacteriën met een gunstig effect op de gezondheid’. Dat ze een schadelijk effect zouden kunnen hebben kwam bij niemand op. De uitslag van het onderzoek kwam als een volkomen verrassing. Pas daarna is door het UMC Utrecht onderzoek gestart naar hoe probiotica ook schadelijk kunnen zijn.
Hadden we eerder achter de schadelijke kant van probiotica kunnen komen. Ja, als we daar onderzoek naar hadden gedaan voor PROPATRIA. Maar daar was geen enkele aanleiding voor.