Zoeken

Zorgportalen

Plan uw route

Contact

Telefoonnummer
088 75 555 55


Contactgegevens

Vragen, klachten en complimenten

Lees meer

Hoegaathet?

Lees meer

Pathologie

Wat is ...?

 

NKooij4Het werk van een patholoog is veelzijdig: onderzoek van een uitstrijkje, een weggehaald moedervlekje, een afgezette borst of een stukje weefsel verwijderd bij een kijkoperatie. Een patholoog heeft naast een microscoop een laboratorium ter beschikking met diverse technieken en apparatuur.


Wat doet de patholoog?

De patholoog:

  • Werkt vooral op aanvraag van andere medisch specialisten. 
  • Onderzoekt cellen, weefsels, vochten, uitstrijkjes of ander lichaamsmateriaal. 
  • Onderzoekt patiënten die zijn overleden. Dit noemen we ‘sectie’ of ‘obductie’. Dit gebeurt alleen als nabestaanden hier toestemming voor geven.

Soorten onderzoek

  • Cytologisch onderzoek. Dit is onderzoek van cellen, bijvoorbeeld de beoordeling van het baarmoederhalsuitstrijkje.
  • Histologisch onderzoek. Dit is weefselonderzoek. Een arts neemt dan bij de patiënt een klein weefselhapje uit een orgaan of uit een deel van het lichaam. We noemen dit een biopt. Als een groter deel van het lichaam of een orgaan wordt verwijderd, heet dit een resectie. Dit laatste doet meestal de chirurg. 
  • Sectie of obductie bij een overleden persoon. Het kan gaan om onderzoek naar de doodsoorzaak. Meestal gaat het om onderzoek naar:
    - de ernst en het verloop van de ziekte
    - reactie op de gegeven behandeling
    - kwaliteitscontrole van het medisch handelen

Soorten aanvullend onderzoek

Soms is aanvullend onderzoek nodig voor het stellen van een duidelijke diagnose. Aanvullend onderzoek betekent vaak dat de uitslag nog een paar dagen later komt. Voorbeelden van aanvullend onderzoek zijn:

  • immuunhistochemie, hiermee kunnen we specifieke afwijkingen van eiwitten in cellen aantonen, 
  • moleculaire diagnostiek, ofwel DNA-diagnostiek. Hiermee stellen we afwijkingen in het DNA, die belangrijk zijn om een diagnose te stellen, 
  • onderzoek met een electronen microscoop om weefsels zeer sterk te vergroten. Hiermee zijn zeer kleine afwijkingen in cellen zichtbaar die onzichtbaar zijn voor een gewone microscoop.

De uitslag: wanneer is die er en wie deelt die mee?

  • De behandelend arts vertelt de uitslag aan de patiënt en/of de familie. Hij kan dit plaatsen in het totale plaatje waarbij ook bijvoorbeeld resultaten van beeldvormend onderzoek en bloedonderzoek een rol spelen. Een patholoog deelt in principe nooit de uitslag mee.
  • Soms krijgt u heel snel een uitslag, maar meestal duurt het meerdere dagen
  • Wanneer aanvullend onderzoek nodig is, krijgt u de uitslag soms na meer dan een week. Dit komt doordat we allerlei laboratoriumbewerkingen met het weefsel doen die soms wat langer duren.

Deelgebieden van de pathologie

Het specialisme Pathologie bestaat uit verschillende deelgebieden:

  • Bij de histologie wordt vooral weefsel onderzocht, bijvoorbeeld kleine ‘hapjes’ die uit een ziek orgaan worden verwijderd.
  • De cytologie richt zich op onderzoek van individuele cellen in lichaamsvloeistoffen (zoals tepelvocht, urine en uitstrijkjes van de baarmoedermond).
  • Onderzoek op overledenen wordt gedaan om medisch handelen bij zieke mensen te evalueren en om een doodsoorzaak te achterhalen.

Gerechtelijke obductie

Bij verdenking op een misdrijf wordt dit onderzoek in het Gerechtelijk Laboratorium in Rijswijk gedaan, niet in het UMC Utrecht.

Creutzfeldt Jakob

De afdeling Pathologie van het UMC Utrecht is Nederlandse Surveillance Centrum voor Prionziekten. Dit houdt in dat er obducties worden gedaan ter bevestiging van mogelijke ziekte van Creutzfeldt-Jakob (CJD of vCJD) of erfelijke ziekten met prionen. Deze heeft een eigen website.