In 2007 implanteerden artsen in het Universitair Medisch Centrum (UMC) Utrecht het 100ste steunhart. Een steunhart is bedoeld voor mensen met zeer ernstig hartfalen. Zij staan op de wachtlijst voor een harttransplantatie, maar voor hen is nog geen donorhart beschikbaar. Ter overbrugging van de tijd tot de transplantatie wordt dan een steunhart geplaatst om te voorkomen dat de patiënt overlijdt. In 1993 implanteerde hartlongchirurg professor Jaap Lahpor voor het eerst een steunhart in de buikholte van een patiënt. Het UMC Utrecht had daarmee de Europese primeur.
Wat is een steunhart? Een steunhart is een mechanische pomp. Artsen implanteren de pomp in de buikholte van de patiënt. Het steunhart wordt aangesloten op het verzwakte hart en neemt de pompfunctie over. De eerste steunharten werden eind jaren tachtig van de vorige eeuw ontwikkeld.
Nadelen van de eerste generatie steunharten
- Het volume. De eerste steunharten waren erg groot. Vanwege hun afmeting konden ze niet altijd ín het lichaam geïmplanteerd worden. De ‘motor’ bleef buiten het lichaam. De kans op infecties is dan groot.
- Stolselvorming. Aan de binnenkant van de pomp konden bloedstolsels zich vastzetten.
- Slijtage. De pomp beweegt dag en nacht. Dat veroorzaakt slijtage, zeker op langere termijn.
Nieuwe ontwikkelingen “De pompen zijn in de loop der tijd wel verbeterd”, zegt Lahpor. “De nieuwste steunharten werken volgens het principe van de continue flow.” Er zijn op dit moment twee soorten steunhart met continue flow:
- axiale flow: een ronddraaiende schroef stuurt continu bloed rond door het lichaam
- centrifugaalpomp: het bloed wordt ‘rondgepompt’ door een magnetisch aangedreven schoepenrad
De pompen met een continue flow zijn veel kleiner. Ze zijn dan ook gemakkelijker te implanteren. Ook hebben ze minder bewegende delen. Daardoor slijten ze minder. “Met de axiale flowpomp hebben we wereldwijd al ervaring opgedaan. We zien daar geen problemen. Het enige nadeel is de continue bloeddruk”, zegt Lahpor. “We weten niet hoe het lichaam daar op langere termijn op reageert.”
Speciale verpleegkundigen In het UMC Utrecht werken twee mensen die specifieke zorg aan patiënten met een steunhart geven. Ben Rodermans is de technicus. Hij controleert of het steunhart nog goed werkt. Eveline Sukkel is de gespecialiseerd verpleegkundige voor steunhartpatiënten. Zij controleert de wond en andere medische aspecten.