Een katheter weigeren, psychoses, extreme opwinding… Patiënten met psychiatrische problemen vertonen soms zulk gedrag. Sinds 1 maart kunnen zij én hun zorgverleners, op de afdeling, ondersteuning krijgen van de m-MPU: mobiele-Medisch Psychiatrische Unit. “Bejegening is een ambacht, dat leer je niet uit een boekje.”

Het is avond als een ernstig verwarde jongeman de SEH binnenkomt. Hij is erg angstig en stuitert alle kanten op. Hoewel hij gewond is en er een risico is op seksueel overdraagbare aandoeningen, weigert hij elke behandeling. Niemand mag aan hem komen of bloed afnemen. Internist Douwe Dekker heeft dienst die avond. Hij heeft een verpleegkundige van de mobiele-Medisch Psychiatrische Unit opgeroepen. De m-MPU verpleegkundige praat op de man in. Als zij de druk opvoert, wordt de man agressief. Met Douwe verlaat ze de spreekkamer en ze doet de deur dicht. Buiten wacht de beveiliging, klaar om in te grijpen.

Na tien minuten probeert de m-MPU-verpleegkundige het opnieuw. Door de deur praat ze opnieuw op hem in. Het gaat niet vanzelf, maar uiteindelijk lukt het. Ze weet de man ervan te overtuigen dat hij kalmeringstabletten inneemt. Douwe: “Ik ben blij dat zij er was. De beveiligers hoefden de patiënt niet met geweld te overmeesteren en alles bleef onder controle, zelfs toen ze de druk opvoerde. We hebben ons geen moment onveilig gevoeld”

Onmacht en frustratie
Hier ligt de toegevoegde waarde van de mobiele-Medisch Psychiatrische Unit, vertelt projectleider Tim van Nesselrooij. “Wanneer patiënten met een psychiatrische achtergrond of gedragsproblemen bij ons in het ziekenhuis komen, kunnen zij zorgverleners soms grote moeilijkheden bezorgen. Dat kan voor beide partijen tot onmacht en frustratie leiden, in de ergste gevallen zelfs tot onderbehandeling van de patiënt en ziekteverzuim van de zorgverleners. Zo’n voorval op de SEH is potentieel beschadigend voor zorgverleners. Volgens de Meldingscommissie Incidenten Patiëntenzorg zijn dít de cases waar personeel op uitvalt. Mensen kunnen daar een mentale klap van krijgen en thuis komen te zitten.”

Ziekenhuis-brede pilot
Na een lange discussie over dit soort problemen ontstond het idee voor de mobiele-Medisch Psychiatrische Unit. Op 1 maart 2018 startte een ziekenhuis-brede pilot van zes maanden: vier aaneengesloten en nog eens twee maanden na de zomer. Tim: “Gespecialiseerde verpleegkundigen van de m-MPU boden patiënten met een gecombineerde problematiek – somatisch en/of psychiatrisch en/of gedragsproblemen – ondersteuning op de afdeling waar zij waren opgenomen. Dus ook op de afdeling psychiatrie. In veertig Nederlandse ziekenhuizen is er voor deze patiëntengroep een speciale unit, een MPU, waarheen ze kunnen worden overgeplaatst. Bij de m-MPU is dat andersom en komen de hulpverleners naar de patiënt toe. Wij zijn het eerste ziekenhuis in Nederland dat het zo doet. Er waren wel enkele internationale voorbeelden, zoals Berlijn, maar daar ging het alleen om de SEH en typische grotesteden-problematiek. Onze m-MPU is beschikbaar voor het hele ziekenhuis. Ook na vijf uur ’s middags en in het weekend.”

Direct contact
De pilot voldeed aan de verwachtingen. Vooral de mogelijkheid om direct contact op te nemen voor overleg, bleek in een grote behoefte te voorzien. Tim: “Dan neem je de grootste druk weg. Ik hoorde een teamleider zeggen: ‘Ik zie de schouders weer zakken.’ Je kunt mensen wel informeren en websites gaan maken, maar zo beantwoord je hun vragen niet rechtstreeks, op het moment dat het nodig is. En dan leren mensen er ook niets van. Het idee is dat ze er na verloop van tijd – in de meeste gevallen – zelf mee om leren gaan.” En hij benadrukt: “De m-MPU verpleegkundige helpt en ondersteunt, maar neemt de patiënt niet over.”

Verbaal de-escaleren
In het merendeel van de gevallen gaat het om korte interventies: 20 tot 40 minuten. Bijvoorbeeld een patiënt die belangrijke medicatie weigert. Tim: “Zoiets gebeurt meestal tijdens grote drukte. Wij proberen in dat soort situaties verbaal te de-escaleren. Zorgverleners blijven anders wellicht aanmodderen. Zij kunnen relatief weinig tijd aan patiënten besteden. Wij kunnen hen voorbereiden en ondersteunen met kennis en kunde. Is een patiënt in de war of spreekt hij geen Nederlands? Wij letten in zo’n geval meer op non-verbale signalen. En wil je doordringen tot mensen van de straat, spreek ze dan direct aan, in straattaal. Bejegening is een ambacht, dat kun je niet uit een boekje leren, dat leer je op de vloer.”
 

Laat het ons weten als je vragen, opmerkingen of reacties voor de redactie hebt.

Reageer op dit artikel

Dit is een verplicht veld Dit is geen juist e-mailadres Dit is een verplicht veld Dit is een verplicht veld

    Lees meer verhalen

    Ontdek en verdiep je in onze onderwerpen