“Het lukt in het laboratorium al om kleine stukjes kraakbeen te maken van lichaamseigen materiaal. We willen op deze manier steeds grotere delen gewricht kunnen vervangen.” Dat vertelt Jos Malda, hoogleraar afdeling Orthopedie. Drie Utrechtse onderzoeksgroepen (UMC Utrecht en Universiteit Utrecht) krijgen voor hun strijd tegen artrose 1,8 miljoen van ReumaNederland.

“Wij zien de knie als een orgaan, een complex orgaan waarin de balans enorm belangrijk is. In Utrecht is het onze kracht dat we met veel partijen die een rol spelen in onderzoek naar artrose en het ontwikkelen van nieuwe behandelingen dicht bij elkaar zitten. Met het UMC Utrecht en de faculteit Diergeneeskunde vormen we het Regenerative Medicine Center Utrecht. Daarin werken we intensief samen met verschillende afdelingen, maar ook met de technische universiteiten in Twente en Eindhoven. Het resultaat is een multidisciplinaire samenwerking tussen artsen, biologen en ingenieurs die zich storten op de behandeling en het voorkomen van artrose.”

Kleine weefselmodellen
Een van onderzoekslijnen waaraan Jos werkt, richt zich op de ontwikkeling van kleine weefselmodellen. “We noemen dit model ‘joint-on-a-chip’. Hiervoor maken we zogenaamde ‘chips’ met daarin de verschillende soorten cellen die in de knie voorkomen. De knie bestaat uit verschillende weefsels, zoals  kraakbeen, bot en de meniscus. Hierin zitten verschillende soorten cellen  die allemaal een invloed op elkaar hebben. In het model gaan we de chips van al die soorten weefsels aan elkaar verbinden, waardoor een situatie ontstaat die meer lijkt op de natuurlijke situatie. Hiermee kunnen we  onder meer de invloed die deze cellen op elkaar hebben, onderzoeken en nieuwe behandelingen testen. We willen bijvoorbeeld de rol van ontstekingen bij artrose beter begrijpen. Omdat ontstekingen bij de natuurlijke genezingsreactie van het lichaam horen, willen we kijken of we daar ook op een positieve manier gebruik van kunnen maken. Met zo’n weefselmodel zouden we bovendien proefdieronderzoek verminderen.”  

Bioprinten
Een andere onderzoekslijn waarmee Jos zich bezighoudt is celtherapie. “Met bioprinten werken we aan de ontwikkeling van levende kraakbeenimplantaten, die met behulp van hele dunne kunststofvezels hun stevigheid krijgen. Nu zijn we zo ver dat deze buiten het lichaam gekweekte stukjes kraakbeen ook inderdaad aan bot kunnen laten hechten. De volgende stap is een trial met paarden die veel met gewrichtsproblemen kampen. Daarna zijn mensen aan de beurt. Op deze manier willen we steeds grotere stukken gewricht kunnen vervangen.”


ReumaNederland heeft nu zeven universitaire onderzoeksgroepen die onderzoek doen naar artrose tot Research Centre of Excellence (RCE) benoemd. Voor het onderzoek van deze RCE’s stelt ReumaNederland de komende 5 jaar 3,8 miljoen euro beschikbaar. Een andere onderzoeksgroep in het UMC Utrecht die hier ook onder valt is die van Floris Lafeber naar de kniedistractor. ReumaNederland ondersteunt dit langlopende wetenschappelijk onderzoek omdat het uitzicht biedt op concrete doorbraken voor een betere behandeling van artrose, de meest voorkomende vorm van reuma die bijna 1,4 miljoen mensen treft.

Laat het ons weten als je vragen, opmerkingen of reacties voor de redactie hebt.

Reageer op dit artikel

Dit is een verplicht veld Dit is geen juist e-mailadres Dit is een verplicht veld Dit is een verplicht veld

    Lees meer verhalen

    Ontdek en verdiep je in onze onderwerpen