Het is volop in het nieuws: de vaccinatiegraad daalt. Maar waarom is een hoge vaccinatiegraad belangrijk? Wanneer veel mensen zijn ingeënt tegen een infectieziekte, komt deze ziekte minder vaak voor. Dit heet groepsbescherming. Ook kwetsbare mensen, en mensen die (nog) niet zijn ingeënt, lopen dan minder risico de ziekte te krijgen. Ze worden als het ware beschermd door de ingeënte groep. Om dit effect te behouden, is het belangrijk dat zoveel mogelijk mensen zijn ingeënt.​

Stel je vraag over vaccineren aan onze experts via redactie@umcutrecht.nl

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie moet 95 procent van de peuters in een regio gevaccineerd zijn om groepsimmuniteit te garanderen, bijvoorbeeld tegen het zeer besmettelijke mazelen. Groepsimmuniteit wil zeggen dat het virus geen voet aan de grond kan krijgen en de groep als geheel beschermd is, ook de kinderen die niet gevaccineerd zijn.


Waarom zien we steeds meer mazelen uitbraken wereldwijd? En wat kunnen we zelf doen? Kinderarts en epidemioloog Patricia Bruijning legt uit. 

Vaccineren, waarom zou je? 

Sinds de jaren vijftig hebben we zogenoemde vaccinatieprogramma's in Nederland. Met behulp van deze programma's kan iedereen zich laten inenten tegen infectieziekten zoals mazelen, difterie, kinkhoest en tetanus. Sinds de invoering van deze vaccinatieprogramma's is de sterfte als gevolg van infectieziekten beduidend lager. Niet alleen vaccinaties werken tegen deze ziekten, ook betere hygiëne, gezonder voedsel, betere zorg en nieuwe medicijnen zoals antibiotica dragen eraan bij dat ziekten zoals mazelen langzaam kunnen verdwijnen. Dat vaccins niets zouden toevoegen, is echter een cruciale denkfout.

In een gedetailleerde analyse in The Lancet Infectious Diseases becijferde Maarten van Wijhe (Rijksuniversiteit Groningen) twee jaar geleden wat er was gebeurd als er geen vaccins waren geïntroduceerd. Hij vergeleek de sterfte aan difterie, kinkhoest, tetanus, polio, bof en rode hond met aandoeningen waartegen géén vaccin werd ingevoerd, zoals virale diarree.

Zijn conclusie: vaccinatie had ‘een duidelijk effect’ boven op de ‘exponentiële afname van de kindersterfte’. Waarbij opvalt dat de sterfte aan een ziekte steeds wegviel na introductie van het betreffende vaccin: difterie in 1953, tetanus en kinkhoest in 1954, polio in 1957, rode hond en bof in 1987.

sterftevaccin.jpg

Meer vaccin, minder sterfte. De Nederlandse sterfte (blauw) aan difterie, kinkhoest, tetanus, polio, mazelen en bof zakt weg nadat de vaccinatiegraad (rood) opkomt. Dat de sterfte soms al daalt direct voor de opkomende vaccinatiegraad, komt omdat het vaccin vaak al beperkt beschikbaar was. Beeld Lancet

In het UMC Utrecht wordt veel onderzoek gedaan naar infectieziekten en het voorkomen van deze ziekten. Lees hier de laatste inzichten van onze experts.


Vaccinatiegraad zakt verder, zorg bij kinderartsen groeit (NRC.nl)
De groep ouders die groeit, zijn de vaccinatie-twijfelaars. Ze worden afgeschrikt door verhalen op sociale media die niet wetenschappelijk zijn onderbouwd of die op onwaarheden zijn gebaseerd. Kinderarts Edward Nieuwenhuis: “De twijfelaars willen wij overtuigen om wél te vaccineren.” De echte anti-vaxxers zijn volgens hem niet met redelijke argumenten te overtuigen. Zij wantrouwen de overheid, het RIVM en de vaccins die het verstrekt. Bovendien zijn er mensen die vanuit geloofsovertuiging redeneren en daarom moeilijk te overtuigen zijn. Deze groep laat kinderen niet vaccineren uit de overtuiging dat zij niet het recht hebben om in te grijpen door middel van vaccinaties; alleen God beslist of een kind ziek wordt en overleeft.

Webinar: Vaccineren: jezelf én anderen beschermen
Kinderarts en epidemioloog Patricia Bruijning, WKZ-kinderarts Indra Morsing en GGD-jeugdarts Eltjo Boon gaan met elkaar in gesprek over inentingen en beantwoorden vragen vanuit het publiek. Ze leggen onder andere uit welke vaccinaties onderdeel uitmaken van het rijksvaccinatieprogramma, wat vaccinaties doen en behandelen de vraag of vaccinaties gevaarlijk zijn. 

Ik deed wat iedere ouder met vragen tegenwoordig doet: ik googelde (VN.nl)
Ik koos uiteindelijk voor vaccineren en ik ben erg blij met de uitgebreide informatie die het RIVM aan twijfelende ouders verschaft. Patricia Bruijning beaamt dat. “Er is geen complot, het is geen zakkenvullerij. We willen gezonde kinderen.”

Vijf horrorverhalen over vaccins tegen het licht - en ontkracht (VK.nl)
In zeldzame gevallen kunnen ook milde kinderziektes ernstige complicaties geven. Zelfs waterpokken, zegt Patricia Bruijning. “Ik ben kinderarts, ik heb het gezien. Geloof me: dat wil je niet.” Nog altijd kost de ziekte jaarlijks een paar kinderen het leven.

RS-virus zorgt voor overvolle intensive care
Het RS-virus veroorzaakt bij volwassenen voornamelijk verkoudheid. Bij jonge kinderen zijn de gevolgen veel ernstiger. In Nederland belanden jaarlijks 2.000 kinderen op de intensive care. Wereldwijd sterven er jaarlijks meer dan 100.000 kinderen aan. Hoogleraar luchtweginfecties Louis Bont doet daarom met een internationaal team onderzoek naar een vaccin tegen dit virus. 

Meningokokken B-inenting in vaccinatieprogramma
Meningokokken B kan hersenvliesontsteking en bloedvergiftiging veroorzaken. Patricia Bruijning legt uit hoe deze meningokokkenbacterie tot ernstige ziekte en zelfs de dood kan leiden.


 Kinderarts en epidemioloog Patricia Bruijning vertelt bij M over de Meningokokkenbacterie 

Laat het ons weten als je vragen, opmerkingen of reacties voor de redactie hebt.

Reageer op dit artikel

Dit is een verplicht veld Dit is geen juist e-mailadres Dit is een verplicht veld Dit is een verplicht veld

    Lees meer verhalen

    Ontdek en verdiep je in onze onderwerpen