Dimensies zijn tegenwoordig lokkertjes om bezoekers naar de bioscoop te krijgen. De 3D film met bril maakt alweer plaats voor de 4D film met toevoegingen als geurtjes en effecten. En wanneer je tijdens de film ook nog eens een plens water in je gezicht krijgt, wordt zelfs geadverteerd met een 5D ervaring. Dimensies beïnvloeden ons gedrag; zo is dat ook met levende cellen.

Bijvoorbeeld bij de levende cellen in ons lichaam. Rond 1907 werd het mogelijk gekweekte cellen buiten het lichaam in leven te houden. Alleen hechten cellen zich aan de oppervlakte van schaaltjes en vervormden zich tot platte cellen. Hierdoor konden ze niet alle weefselspecifieke functies behouden. Dimensies bleken van belang voor behoud van bepaalde eigenschappen van cellen. En cellen in een 3D omgeving reageren meer zoals in het lichaam zelf.

Biofabrication
Biofabrication is simpelweg gezegd het maken van 3D structuren met behulp van 3D-printtechnologie met biologische actieve bouwstenen waaronder levende cellen. De 3D technologie kan vanuit een digitaal bestand een tastbaar object kan worden geprint. Nu is de technologie zo ver ontwikkeld dat het zelfs mogelijk is om vanuit een digitaal bestand levende cellen te printen. Ondanks dat het geprinte product nog geen compleet functionerend orgaan is, behoren de reconstructie of regeneratie van beschadigde weefsels tot de realistische toepassingen. 

Regeneratieve implantaten
Het onderzoek van Jos Malda richt zich op het ontwikkelen van levende gewrichtsimplantaten met deze 3D technologie; met biofabrication. Gewrichtsslijtage is een bekend probleem en nu is de standaardoplossing een metalen prothese. Maar als het weefsel kunnen regenereren, kan dat veel prothese operaties schelen of uitstellen. Dit is met name relevant gezien het feit dat we steeds ouder worden en er ook een steeds actievere levensstijl op na houden. Door het op microniveau nabootsen van de complexe architectuur van het originele weefsel is het uiteindelijke doel om het weefsel zichzelf te laten regenereren in plaats van te repareren.

 Jos Malda: “door het combineren van de technologische en biologische technieken zijn de eigenschappen van bot en kraakbeen goed na te bootsen. Met het plaatsen van een regeneratieve implantaat bij bijvoorbeeld een knie operatie, willen we het kraakbeen weer zodanig versterken, waardoor het kniegewricht de belasting goed aan kan.”

Samenwerking – connecting the dots
Jos Malda: “naar mijn mening kunnen we in de wetenschap nog veel meer bereiken wanneer onderzoekers de kans krijgen grenzen tussen afdelingen, instituten en faculteiten te laten vallen. Door mijn eigen aanstelling in 2012 bij zowel Diergeneeskunde als Geneeskunde ben ik ongemerkt de scheidslijnen hiertussen gaan negeren. Hierdoor heb ik een netwerk kunnen opbouwen, dat essentieel is geweest voor het opzetten van de onderzoekslijn.”

Kennis over ontwikkelingen in binnen- en buitenland binnen diergeneeskunde, geneeskunde, maar bijvoorbeeld ook over de ethische vraagstukken zijn door een breed netwerk met elkaar te verbinden – connecting the dots – waardoor van elkaar kan worden geleerd en ontwikkelingen van elkaar kunnen leren en elkaar kunnen versterken.

Jos Malda: “Mijn 7-jarige zoon peperde laatst nog maar eens goed het belang van samenwerking in met de woorden: Pappa, nu jij professor bent, weet jij superveel van super weinig. Maar na een kleine pauze volgde een belangrijke toevoeging: en daarom moet je samenwerken.”