Save the date: 13-12-2019 Symposium60 jaar vergiftigingen in Nederland” ter ere van het 60-jarig jubileum van het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC)

Steeds meer vergiftigingen sinds de jaren ’50
Vanaf de vijftiger jaren van de vorige eeuw nam het aantal intoxicaties in Westerse landen sterk toe. Door de voortvarende introductie van allerlei nieuwe huishoud- en landbouwchemicaliën gebeuren er steeds vaker ongelukken waarbij personen aan giftige stoffen worden blootgesteld. Ook opzettelijke auto-intoxicaties met vooral geneesmiddelen komen steeds vaker voor. Door deze toename nam ook de behoefte aan medisch-toxicologische informatie over deze stoffen toe. Artsen die geconfronteerd werden met een vergiftigingsgeval, hadden vaak te weinig documentatie op het gebied van humane toxicologie tot hun beschikking en zochten hun heil vooral bij collega’s met kennis van farmacologie en chemie. Zo ook in Nederland.
Veel van deze vragen over intoxicaties kwamen terecht bij het Laboratorium voor Farmacologie van prof.dr. Lammers, onderdeel van het toenmalige Rijksinstituut voor de Volksgezondheid ( RIV ). Door het toenemend aantal vragen ontstaat vrijwel direct de behoefte om een gerichte service in het leven te roepen, die sneller en op meer professionele wijze over toxicologie kan informeren. In een aantal andere landen waren al speciale “toxicological units” opgericht, waar slachtoffers van vergiftigingen behandeld konden worden en van waaruit tevens toxicologische informatie werd verstrekt aan hulpverleners en soms ook aan publiek. In 1959 werd in Nederland het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum ( NVIC ) opgericht binnen het Farmacologisch Laboratorium van het RIV.

NVIC in het ziekenhuis…
Al snel wordt samenwerking gezocht met het Stads- en Academische Ziekenhuis Utrecht (SAZU). De opname en behandeling van vergiftigde patiënten vond plaats op de afdeling Reanimatie, waar prof.dr.Van Heijst de scepter zwaait, in 1962 werd hij tevens hoofd van het NVIC . De telefonische informatieverstrekking werd onder kantooruren verzorgd door het NVIC en ’s nachts waargenomen door de arts-assistenten van de Intensive Care afdeling. In de jaren 1980 en later raken de ontwikkelingen op het gebied van computertechnologie in een stroomversnelling en in 1994 wordt de eerste versie van de Toxicologische Informatie- en Kennisbank (TIK) geboren. Vanaf die tijd wordt de informatie niet langer op kaarten, maar in de database vastgelegd en binnen enkele jaren zijn de kaarten geheel overbodig en wordt er uitsluitend nog met de database gewerkt. In de loop van de jaren wordt het TIK-systeem steeds verder uitgebouwd en verbeterd en tot op de dag van vandaag wordt met de moderne opvolger van dat oude TIK gewerkt.

Figuur: Aantal telefonische informatieverzoeken per jaar

24-uur professioneel telefonisch en internet advies
Door het gestaag toenemende aantal informatieverzoeken (zie figuur) werd de nachtelijke combinatie van taken door de arts-assistenten een knelpunt. Steeds vaker was het voor hen onmogelijk om de NVIC- telefoon aan te nemen door gelijktijdige zorgtaken op de IC. Sinds 2000 is de gehele 24-uurs informatieverstrekking in eigen beheer bij het NVIC. 24 uur per dag worden collega’s geholpen door onze vergiftigingen-informatie-specialisten, waardoor de continuïteit en de kwaliteit van de informatieverstrekking verbeterd is. Sinds 2007 is er ook een internetapplicatie beschikbaar (www.vergiftigingen.info) die gebruik maakt van dezelfde basisgegevens als het TIK-systeem waarmee binnen het NVIC gewerkt wordt. Op deze website kan de gebruiker zelf een analyse maken van de ernst van een intoxicatie.
 
Symposium
Het NVIC bestaat dit jaar 60 jaar. Hiermee behoren we tot een van de eerste Poison Control Centers in de wereld. Om ons 60-jarig bestaan te vieren wordt er 13 december 2019 een symposium georganiseerd in het UMC Utrecht, waar we met u graag een aantal veel voorkomende intoxicaties nader onder loep nemen. Het programma is vooral gericht op onze voornaamste gebruikersgroepen; huisartsen en medisch specialisten betrokken bij de opvang en behandeling van geïntoxiceerde patiënten, maar andere geïnteresseerden zijn uiteraard ook van harte welkom. Houdt de website in de gaten voor informatie over inschrijving voor het symposium.