Terug

Algemene informatie over klinische studies

Wetenschappelijk onderzoek

Bij het woord 'onderzoek' denken we al gauw aan de onderzoeken die gedaan worden om erachter te komen wat de oorzaak van uw klachten is. Maar 'wetenschappelijk onderzoek' is iets anders. Met wetenschappelijk onderzoek vergaren we nieuwe kennis. Bijvoorbeeld over kanker. Wetenschappelijk onderzoek wordt ook vaak 'een studie' genoemd. Als het onderzoek is waaraan patiënten deelnemen, noemen we het: een klinische studie. Ook het Engelse woord 'trial' wordt wel gebruikt.

Klinische studies

Klinische onderzoeken zijn studies met patiënten die in behandeling zijn op een verpleegafdeling of op de polikliniek.
Elke studie probeert een antwoord te vinden op bepaalde problemen die er in de behandeling en diagnostiek van kanker bestaan, zoals:

  • Is er een betere manier om kanker te voorkomen?
  • Hoe kan een diagnose beter of sneller gesteld worden?
  • Kan kanker op een betere manier behandeld worden?

METC: strenge eisen

Een studie moet aan strenge eisen voldoen om uw veiligheid te waarborgen. De artsen en onderzoekers die een studie opzetten, moeten toestemming krijgen van een onafhankelijk bureau: de zogenoemde Medisch Ethische Toetsings Commissie (METC). Zonder goedkeuring van de METC geen studie.

Fases van klinisch onderzoek

Het meeste klinisch onderzoek is opgebouwd uit verschillende stappen, ook wel fasen genoemd.

Fase 1 – vroeg klinisch onderzoek

Bij fase I-studies gaat het om vragen als:

  • Hoe moet een nieuw medicijn worden toegediend (via de mond, injecties in het bloed, of injecties onder de huid).
  • Hoe vaak moet het nieuwe medicijn worden gegeven?
  • Wat is de veilige dosering van het medicijn?

Aan een fase I-onderzoek doet een klein aantal patiënten mee.

Fase 2 – tweede stadium klinisch onderzoek

In een fase 2-studie staat de werkzaamheid van het medicijn centraal en daarnaast wordt er verder onderzoek gedaan naar de veiligheid.

Fase 3 – derde stadium klinisch onderzoek

Bij deze studies gaat het om de vergelijking tussen bestaande behandelingen en de nieuwe behandeling (met een nieuw medicijn, een nieuwe combinatie van medicijnen of een nieuwe chirurgische ingreep). Loting bepaalt of patiënten die aan deze onderzoeken deelnemen de bestaande standaardbehandeling of de nieuwe behandeling krijgen. Zo kan aan het einde van de studie met zekerheid vastgesteld worden welke behandeling beter is.

Meedoen aan een klinische studie

U wordt benaderd door uw arts...

Uw behandelend arts kan u vragen om deel te nemen aan een medisch wetenschappelijk onderzoek. U krijgt dan informatie, zowel mondeling als schriftelijk. U hoeft niet meteen te beslissen of u wel of niet mee wilt doen. De keuze is altijd aan u. U mag nee zeggen. Dat heeft geen gevolgen voor uw behandeling in het UMC Utrecht.

... of u informeert zelf bij uw arts of een afdeling

Bent u patiënt en wilt u graag meedoen aan een wetenschappelijk onderzoek? Mogelijk loopt er een klinische studie die interessant voor u is. U kunt dit vragen aan uw arts. Op deze pagina vindt u ook informatie over oncologische studies die in het UMC Utrecht lopen.

Wellicht bent u nog niet bij het UMC Utrecht onder behandeling en hebt u via kranten, radio/tv of internet gehoord over een studie in het UMC Utrecht. U kunt dan met uw behandelend arts overleggen of het voor u interessant kan zijn om aan de studie mee te gaan doen. U kunt ook zelf het eerste contact leggen met het UMC Utrecht voor overleg.

De keuze: wel of niet meedoen

Wilt u misschien meedoen aan medisch wetenschappelijk onderzoek? Voordat u een beslissing neemt, is het belangrijk om meer te weten over het onderzoek. Daarom ontvangt u een informatiebrief. Ook kunt u vragen stellen aan uw zorgverlener of aan de onderzoekers.

In de informatiebrief staat bijvoorbeeld:

  • Wat is het doel van het onderzoek?
  • Hoe wordt het onderzoek uitgevoerd?
  • Wat zijn de voor- en nadelen van meedoen aan het onderzoek?
  • Wat gebeurt er met uw gegevens?

Meedoen is altijd vrijwillig. Ook als het onderzoek al gestart is, mag u altijd zonder opgave van reden stoppen. Wel of niet meedoen aan het onderzoek heeft geen gevolgen voor uw behandeling in het UMC Utrecht.

  • Het medisch wetenschappelijk onderzoek dat wij uitvoeren, is goedgekeurd door een medisch ethische toetsingscommissie.
  • Als u meedoet, hebben wij uw toestemming nodig. U ondertekent hiervoor een formulier.
  • Uw deelname noteren wij in uw patiëntendossier. Andere artsen in het UMC Utrecht die bij uw behandeling betrokken zijn kunnen dit dan zien.

Verder lezen

Een paar goede adressen waar u terechtkunt voor kritische informatie over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek:

Kankeronderzoek.info

Kankeronderzoek.info is een verzamelplaats van oncologische studies. Op die site kunt u zien welke studies er in Nederland lopen.  Deze database wordt in 2015 overgebracht naar Kanker.nl.

Kanker.nl

Ook nu al staat op de site Kanker.nl/kankeronderzoek veel bruikbare en leesbare informatie over (meedoen aan) wetenschappelijk onderzoek.