Terug

Cultuur en hidden curriculum op de leer/werkplek: de REVIEW methode

Met de REVIEW-methode brengen deelnemers een professionele cultuur in kaart aan de hand van vijftig stellingen over observeerbaar gedrag. Het gaat daarbij steeds om gedrag dat door diverse stakeholders van de betreffende professionals verwacht wordt. Bijvoorbeeld: “Wij nemen de tijd voor elke patiënt”, “Wij laten waardering blijken aan collega’s”, “We value quality of our research over quantity of publications”.

Docenten aan de slag met de reviewmethode

Deelnemers scoren, met behulp van een raster, een set van 50 stellingen over cultuurbepalend gedrag van “minst kenmerkend” naar “meest kenmerkend” voor hun eigen cultuur. Die gedwongen rangordening doet recht aan de dilemma’s die ontstaan door deels conflicterende eisen en verwachtingen in de dagelijkse praktijk.

Met REVIEW worden de, vaak impliciete, prioriteiten en keuzes van de groep, die de cultuur bepalen, zichtbaar. Het doel is om hiermee de basis te leggen voor een gesprek over de geobserveerde én wenselijke groepscultuur. De REVIEW-methode is dus een reflectie-instrument en is niet bedoeld om een normatief oordeel - goed of fout - te vellen of om verschillende culturen te vergelijken of te ranken. Het stelt de deelnemers in staat op een gestructureerde wijze na te denken over de cultuur binnen hun groep of afdeling, waarna zij zelf kunnen vaststellen hoe ze die cultuur beoordelen en wat ze er eventueel aan zouden willen veranderen.

Het sorteren van de stellingen kan zowel individueel als groepsgewijs gebeuren. Daarbij kan ofwel gebruik gemaakt worden van papieren kaartjes die in een raster worden gelegd, ofwel van een online tool waarbij stellingen naar een plek in een raster worden gesleept.

Doelen

Op individueel niveau helpt de REVIEW-methode deelnemers om zich bewust worden van de bestaande groepscultuur. Individuen passen zich namelijk vrijwel automatisch aan de geldende cultuur aan (socialisatie). De methode helpt individuele professionals bewust te maken van het feit dat zij altijd op één of andere wijze bijdragen aan de cultuur waarvan ze deel uitmaken, en wil hen stimuleren om daarin bewuste keuzes te maken. Binnen groepen kan de methode bovendien worden gebruikt om verschillende percepties van de eigen groepscultuur onderling te vergelijken en de bestaande cultuur te evalueren en zo nodig gezamenlijk te veranderen.

REVIEW door afdelingen/teams binnen de OOR Utrecht

De REVIEW-methode wordt gebruikt in de teamtraining Cultuur en verborgen curriculum die deel uitmaakt van het Teach the Teacher programma voor opleiders en leden van opleidingsgroepen betrokken bij de medische vervolgopleiding in de Opleiding- en Onderwijsregio (OOR) Utrecht. De workshop start met een toelichting op een aantal begrippen (cultuur, rolmodel, hidden curriculum, professionele identiteit) en de introductie van de REVIEW-tool. Vervolgens wordt dit instrument in subgroepen gebruikt, en worden de resultaten en mogelijke follow up besproken.

Wat deelnemers waarderen aan de REVIEW-methode

  • Ons ‘hidden curriculum’, waarvan we ons van tevoren niet zo bewust waren, kwam goed naar boven.
  • Mooi dat de belangrijkste punten waarmee we aan de slag gingen uit onze eigen analyse kwamen.
  • Brengt op een laagdrempelige manier de cultuur ter sprake, niet oordelend.
  • Zéér leerzaam.
  • Samen nadenken waar we voor staan, geeft een trots gevoel.

REVIEW door studenten van de Universiteit Utrecht

Binnen de masteropleidingen Geneeskunde en Biomedical Sciences (BMS) wordt de REVIEW-tool sinds 2017 respectievelijk 2019 ingezet om studenten bewust te maken van de professionele cultuur op de leer/werkplek waar zij stage lopen. Na een introductie van het onderwerp professionele cultuur en een uitleg van de tool gebruiken de studenten de tool eerst om de voor hen ideale cultuur weer te geven. Vervolgens krijgen zij, op een terugkomdag tijdens hun stage, de opdracht om de op hun stageplek geobserveerde cultuur weer te geven. Deze observaties en de verschillen tussen de geobserveerde en de ideale cultuur worden onder begeleiding van een docent of coach tijdens een groepsbijeenkomst besproken. Daarbij wordt ook stilgestaan bij de vraag hoe de student kan omgaan met cultuuraspecten waar hij of zij moeite mee heeft, en in welke mate de student zelf de cultuur kan beïnvloeden. Voor de opleiding Geneeskunde is ook een e-module ontwikkeld over professionele cultuur en de REVIEW-methode. Voor de opleiding BMS zijn de stellingen van de REVIEW-tool aangepast voor een onderzoeksomgeving. Deze aangepaste versie van de tool, die bestaat uit 44 stellingen, heeft de naam ICEBERG gekregen: Initiating Culture Evaluation Branded Exclusively for Research Groups.

Wat deelnemers waarderen aan de REVIEW-methode:

  • Zet je aan het denken over cultuur en wat jij daaraan bijdraagt/kunt veranderen.
  • Leuk om een keer over cultuur na te denken, normaal ga je mee in de cultuur zonder er echt over na te denken.
  • Leuk om hier over na te denken. Sta er nooit zelf bij stil wat ik belangrijk vind.
  • Dwingt tot nadenken over minder “zichtbare” dingen op de werkvloer. Leuk! Benieuwd naar de vergelijking van mijn ideaal met de werkelijkheid.

REVIEW door andere professionals

Behalve versies toegespitst op teams in de patiëntenzorg en onderzoeksteams is er nog een derde versie van de REVIEW-tool ontwikkeld. Deze is bedoeld voor gebruik door afdelingen of teams binnen het Onderwijscentrum. De stellingen in deze versie beschrijven gedrag dat wordt verwacht van professionals – medewerkers en leidinggevenden – die werkzaam zijn in ondersteuning, beleid en management van onderwijs en opleidingen. Stellingen over patiënten en wetenschappelijk onderzoek zijn in deze versie vervangen door stellingen over de omgang met ‘klanten’ (bij voorbeeld docenten, studenten) en met tactische en strategische beleidskeuzes.

Meer lezen?

Over de REVIEW-methode is in 2018 in Medical Teacher een artikel gepubliceerd:
Hanneke Mulder, Edith ter Braak, Carrie Chen en Olle ten Cate: Addressing the hidden curriculum in the clinical workplace: A practical tool for trainees and faculty.

Contact

Als u interesse heeft om de REVIEW-methode in te zetten om de cultuur in uw team of afdeling te bespreken en te evalueren, kunt u contact opnemen met dr. Hanneke Mulder. De tool en methode kunnen ook ook buiten het UMC Utrecht worden gebruikt.
h.mulder-2@umcutrecht.nl