>Terug

Fenytoine


Fenytoïne in plasma
Synoniemen:Diphantoine, Epanutin
Afnamevoorkeur:EDTA-buis/2 ml, roze dop (E2)
Afnamevolume:Gewenst: 1,5 ml bloed
Minimaal: 1,0 ml bloed
Afnamecondities:Bloed afnemen voor de gift (dalspiegel)
Verzendcondities:Gekoeld; 4°C
Bewaarconditie:Plasma; 4°C
Methode:LC-MS/MS
Bepalingsfrequentie:2x per week (maandag en donderdag)
Materiaal dient op de bepaling dag voor 14:00 uur op het laboratorium aanwezig te zijn
NB: Analyse wordt overnacht uitgevoerd. De uitslag is de volgende ochtend bekend.
NB2: Vrij fractie fenytoïne wordt maandag overnacht bepaald. Uitslag is dinsdagochtend bekend.
Monsterontvangst:Centrale Balie (G.03.330)
Balie Apotheek (D.00.313)
Verzendadres:UMC Utrecht
Klinisch farmaceutisch en toxicologisch laboratorium
HP D.00.204
Heidelberglaan 100
3584 CX Utrecht
Contactpersoon:Kim van der Elst, Laboratoriumapotheker
Vincent Attevelt, Teamleider TDM (088-75 560 88)
Dienstdoende laboratoriumapotheker (088-75 744 88)
Referentiewaarden:Therapeutische waarde:
Fenytoïne: 8 - 20 mg/L [1]
Vrije fractie: 0,5 - 2,0 mg/L

Toxische waarde:
Fenytoïne: >20 mg/L
Vrije fractie: >2,0 mg/L
Klinische betekenis:Vanwege de niet-lineaire kinetiek, een nauw therapeutisch venster en de aanwezigheid van klinisch significante geneesmiddelinteracties zijn bloedspiegelbepalingen aangewezen tijdens de behandeling [2]. Gezien de halfwaardetijd wordt steady-state pas na vier dagen bereikt (afhankelijk van oa de leeftijd en concentratierange) [1]. Na het geven van een oplaaddosis is het zinvol direct de concentratie in het bloed te bepalen. De fenytoineconcentratie in plasma (eiwitgebonden + vrij fenytoine) is een afspiegeling van de vrije werkzame concentratie fenytoine die normaal 10% bedraagt. Bij een laag albumine, sepsis of hoge dosis comedicatie (o.a. valproinezuur) kan de vrije fractie stijgen. De vrije concentratie fenytoine wordt standaard uitgevoerd in hetzelfde monster en wordt wekelijks bepaald. Klik hier voor meer farmacotherapeutisch informatie
Aanvullingen:Halfwaardetijd: Volwassenen 15 - 25 uur, Kinderen 5 - 18 uur. Bij Fenytoine-totaalspiegels > 3 mg/l worden ook de niet-eiwitgebonden fracties (=vrije fractie) één keer per week op dinsdag bepaald (overnacht, uitslag is woensdagochtend bekend). Therapeutische conc. : 0,5 - 2,0 mg/l (vrij).
Zie TDM monografie NVZA: Fenytoine
Voor het aanpassen van de dosering fenytoine bij volwassenen op basis van een eerdere spiegel kan gebruik gemaakt worden van de nomogram gepubliceerd door Richens en Dunlop (The Lancet, 1975).
Referenties:[1] TDM monografie NVZA: fenytoine; geraadpleegd op 15/06/2020
[2] Patsalos P et al, Antiepileptic drugs-best practice guidelines for therapeutic drug monitoring. Epilepsia 2008;Jul;49(7):1239-76
[3] Farmacotherapeutisch kompas: Fenytoïne; geraadpleegd op 15/06/2020
ISO-15189 scope:Ja