Terug

ADHD

ADHD

Patiëntfolder

ADHD is een afkorting van het Engelse “Attention Deficit Hyperactivity Disorder”. In Nederland spreken we van een aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit. In de patiëntfolder hebben we de belangrijkste informatie over ADHD voor u samengevat.

Afbeelding ADHD informatie

Hoe vaak komt ADHD voor?

ADHD komt in de basisschoolleeftijd voor bij ongeveer 3-5 van de 100 kinderen. In elke schoolklas zit dus gemiddeld  één kind met ADHD. Op de middelbare school komt ADHD voor bij ongeveer 1 of 2 op de 100 adolescenten. Van de volwassenen heeft ongeveer 1 op de 100 ADHD. ADHD komt ongeveer vier keer vaker voor bij jongens dan bij meisjes. 

Wat heeft iemand met ADHD?

Waar heeft iemand met ADHD last van?

U en/of uw kind kan met ADHD last hebben van:

  • Aandachts- en concentratieproblemen: Dit betekent bijvoorbeeld: snel afgeleid zijn, moeite hebben met zich lang op 1 ding richten, slordigheidsfouten maken, niet luisteren naar instructies, dingen niet afmaken, alles tegelijk doen, vergeetachtig zijn, dingen kwijt zijn. 
  • Hyperactief gedrag: Dit betekent bijvoorbeeld: niet stil kunnen zitten, steeds met handen en voeten bewegen, wiebelen of friemelen, een gevoel van continue innerlijke rusteloosheid, niet kunnen stoppen met praten.
  • Impulsief gedrag: Dit  betekent bijvoorbeeld:  niet denken maar doen, moeite hebben met op de beurt te wachten, impulsief geld uitgeven of gokken en eenmaal ergens mee bezig kan het moeilijk zijn te stoppen.
  • Wanneer is er sprake van ADHD? Al deze kenmerken komen in min of meerdere mate ook voor bij mensen zonder ADHD. Er is sprake van ADHD als een combinatie van  deze kenmerken de normale ontwikkeling thuis, op school, op het werk of  in contact met leeftijdsgenoten ernstig belemmert.

Zijn er soorten ADHD?

Er zijn drie (sub)typen van ADHD:

  • ADHD met vooral aandachts- en concentratie problemen;
  • ADHD met vooral hyperactiviteit en impulsiviteit;
  • ADHD met zowel aandachtsconcentratieproblemen als hyperactiviteit en impulsiviteit; dit komt het meeste voor.

Symptomen uitklapper, klik om te openen

Verschijnselen van ADHD

Positieve verschijnselen

Als u en/of uw kind ADHD heeft, kunnen veel  dingen ook wel goed gaan. Iemand met ADHD kan spontaan en energiek zijn,  creatief en doortastend, sportief en eerlijk. Ook eigenschappen zoals creativiteit, gevoel voor humor, gevoelig en zorgzaam passen bij iemand met ADHD.

Andere verschijnselen

Bij ADHD komende de volgende problemen ook vaak voor: 

  • Leerproblemen
  • Moeite met gezag
  • Last van angst
  • Last van tics (plotse onwillekeurige bewegingen of geluiden)
  • Slaapproblemen
  • Bewegingsproblemen (struikelen, niet netjes schrijven)
  • Problemen in sociale situaties 
  • Planningsproblemen

Oorzaken uitklapper, klik om te openen

Oorzaken van ADHD

ADHD is voor een deel erfelijk. Dat betekent dat ADHD via de ouders kan worden overgedragen. Net als blauwe ogen of kleine oren is de bouw en werking van onze hersenen voor een deel vastgelegd in ons erfelijke materiaal. Soms, maar lang niet altijd, hebben kinderen met ADHD ook ouders of zijn er in het gezin of in de  familie meerdere mensen met kenmerken van ADHD. 

Onderzoek leert ons dat de bouw van de hersenen iets anders is bij mensen met ADHD. Zo zijn het voorste deel van de hersenen (frontale kwab) en de kleine hersenen (cerebellum) gemiddeld, op groepsniveau, iets kleiner bij mensen met ADHD.

Ook denken we dat de voorste delen van de  hersenen (frontale kwab) minder goed samenwerken met diepere delen van de hersenen (striatum). Mogelijk is ook de samenwerking met de kleine hersenen (cerebellum) minder goed. 

Bij de samenwerking van de hersencellen en verschillende delen van de hersenen zijn verschillende stoffen betrokken, zoals dopamine en noradrenaline. Bij iemand met ADHD is het evenwicht tussen  deze stoffen in de hersenen verstoord. 

Medicijnen kunnen het evenwicht tussen deze stoffen tijdelijk veranderen, waardoor de samenwerking tussen de hersencellen en hersendelen ook kan verbeteren. 

Ook op onze afdeling wordt wetenschappelijk onderzoek gedaan naar ADHD. Voor meer informatie, zie www.niche-lab.nl.

Onderzoek & diagnose uitklapper, klik om te openen

Intakegesprek

Wanneer klachten gesignaleerd worden door ouders, leerkracht, huisarts, het kind zelf of verwijzers is dit van groot belang voor de diagnostiek. Er zal eerst een intake plaatsvinden. Tijdens de intake wordt er bij het kind een psychiatrisch onderzoek verricht, naast een gesprek met ouders waarbij onder andere een ontwikkelingsanamnese en heteroanamnese wordt afgenomen. Ook informatie over en vanuit eerdere hulpverlening, buurtteams en de leerkracht over hoe het op school gaat is voor ons belangrijk. Tijdens het eerste gesprek bundelen we zo veel mogelijk alle informatie. Na het eerste gesprek evalueren en delen we onze diagnostische overwegingen over de mogelijkheden en beperkingen. In sommige situaties kunnen we direct de diagnose ADHD vaststellen, geven we direct advies en kan er snel gestart worden met behandeling.

Aanvullend onderzoek na intake

Soms is aanvullende informatie nodig. Wij doen verschillende onderzoeken bij uw kind om te ontdekken waardoor de problemen in het functioneren zijn ontstaan. Onderzoeken die wij doen zijn:

Psychologisch onderzoek

Psychologen voeren testen uit om te onderzoeken wat probleemgebieden zijn voor uw kind. Ze meten het IQ en voeren een neuropsychologisch onderzoek uit.

Gezinsdiagnostisch onderzoek

Soms zijn er patronen in het gezin ontstaan die we beter willen begrijpen. In dat geval willen we graag ook de andere kinderen van het gezin spreken. Samen met ouders en broer(s) of zus(sen) proberen we gezinspatronen in kaart te brengen, zodat ons dit verder kan helpen bij de diagnostiek.

Somatisch onderzoek

Soms kan het nodig zijn om bij vermoeden op andere lichamelijke klachten of problemen aanvullend onderzoek te doen. Daarvoor werken wij samen met de kinderartsen van het WKZ.

Behandeladvies

Als alle onderzoeken compleet zijn, evalueren we onze bevindingen en delen wij onze diagnose met de ouders en soms met het kind. Op basis hiervan zal er een behandeladvies worden gegeven.

Behandeling uitklapper, klik om te openen

Ouderbegeleiding

Misschien hebt u na de diagnose nog vragen. U kunt deze stellen aan een ouderbegeleider. U kunt dan bespreken: 

  • Wat het betekent voor u en uw gezin om zelf en/of een kind met ADHD te hebben.
  • Welke aanpak voor u en/of uw kind en de omgeving het beste lijkt.
  • Bij welke zaken u extra hulp moet hebben.
  • Hoe u in moeilijke opvoedsituaties het best kunt handelen.

Psycho-educatie

Als u goed geïnformeerd bent over ADHD, dan  kunt u de problemen die ermee samenhangen ook beter begrijpen. De behandelend arts en de ouderbegeleider (of de thuisbegeleider) kan u informatie geven over ADHD.

Ook is er op onze afdeling een psycho-educatie groepsbijeenkomst. Hierin informeren wij in twee bijeenkomsten over de kenmerken van ADHD, het ontstaan, het verloop,  behandelingsmogelijkheden en de aanpak thuis (en op school). De groepen vinden regelmatig plaats en worden geleid door verschillende disciplines van onze zorglijn (ouderbegeleiders, psychologen en psychiaters).

Medicijnen

Medicijnen kunnen ervoor zorgen dat u en/of uw kind minder druk en impulsief is en dat aandacht en concentratie verbeteren. Medicijnen kunnen ADHD niet genezen, maar kunnen helpen om er gemakkelijker mee om te gaan. 

Bij kinderen met ADHD is vanaf de leeftijd van 6 jaar veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de werking van medicijnen. Daarom zijn de meeste medicijnen bij kinderen met ADHD geregistreerd vanaf de leeftijd van 6 jaar, maar soms wordt ook aan jongere kinderen al medicatie voorgeschreven.

Andere vormen van behandeling

Soms is het nodig om de met ADHD samenhangende problemen of de invloed van de ADHD op de ontwikkeling ook te  behandelen met vormen van individuele of groepsbehandeling of meer intensieve behandelvormen als dagbehandeling of kortdurende klinische opname.

Als dat bij u of uw kind van toepassing is krijgt u daarover meer informatie van uw behandelaar. Er wordt onderzocht of in de toekomst andere behandelvormen een zinvolle bijdrage kunnen leveren aan de behandeling van ADHD.

Extra afbeelding informatie ADHD

Meer informatie

Patiëntenverenigingen

Balans
De landelijke vereniging voor gedrags- en leerproblemen Balans is er voor (ouders van) kinderen met o.a. ADHD. Er is informatie over ADHD bij kinderen en volwassenen, o.a. via het blad  Balans Belang. Website: www.balansdigitaal.nl
Impuls
Impuls is de vereniging voor volwassenen met  ADHD en/of pervasieve ontwikkelingsstoornissen (PDD-NOS). Impuls organiseert o.a. regionale lotgenotengroepen. Website: www.impulsdigitaal.nl

Op het internet

Boeken over ADHD

  • Pittige jaren: Praktische gids bij het opvoeden van jonge kinderen.  
    C. Webster-Stratton 
  • Het is ADHD: alles over de kenmerken, diagnose, behandeling en aanpak thuis en op school. 
    J. Buitelaar
  • Aandacht, een kopzorg? Een gids voor volwassenen met concentratieproblemen (ADHD, ADD).  
    K.G. Nadeau
  • ADHD bij volwassen. Inleiding in diagnostiek en behandeling.
    J.J. Sandra Kooij

Zorgkosten uitklapper, klik om te openen

Meer over zorgkosten

Contact uitklapper, klik om te openen

Voor een afspraak hebt u een verwijzing nodig van uw huisarts of specialist, welke zal worden verwerkt en beoordeeld door het Advies- & aanmeldteam.

Polikliniek Ontwikkeling in Perspectief

Telefoonnummer: 088 75 55888 Email adres: aanmeldteampsychiatrie@umcutrecht.nl Het Advies- & aanmeldteam is op werkdagen bereikbaar van 8:00 tot 17:00.
Overige contactgegevens

De polikliniek Ontwikkeling in Perspectief bevindt zich in het UMC Utrecht op de afdeling Psychiatrie, niet in het WKZ.

Bedankt voor uw reactie!

Heeft deze informatie u geholpen?

Graag horen we van u waarom niet, zodat we onze website kunnen verbeteren.

Werken bij het UMC Utrecht

Contact

Afspraken

Praktisch

umcutrecht.nl maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van cookies Deze website toont video’s van o.a. YouTube. Dergelijke partijen plaatsen cookies (third party cookies). Als u deze cookies niet wilt kunt u dat hier aangeven. Wij plaatsen zelf ook cookies om onze site te verbeteren.

Lees meer over het cookiebeleid

Akkoord Nee, liever niet