Terug

Zorgprogramma Selectief mutisme

Selectief mutisme is een ontwikkelingsstoornis waarbij een kind in sommige situaties niet 'kan' praten. Vaak gaat het thuis wel goed. In andere situaties lukt het niet, bijvoorbeeld op school of bij mensen die ze niet (goed) kennen. Het lijkt alsof een kind dichtklapt of blokkeert.

Selectief Mutisme in het UMC Utrecht

Selectief mutisme is een ontwikkelingsstoornis waarbij kinderen als gevolg van angst niet spreken. De kinderen kunnen praten maar het lukt ze in bepaalde sociale situaties niet. Op andere gebieden functioneren de kinderen meestal zonder problemen. Het UMC Utrecht heeft een zorgprogramma dat speciaal gericht is op kinderen met (een vermoeden van) selectief mutisme.

Het zorgprogramma

Aanpak

Het Zorgprogramma Selectief Mutisme is gericht op het verminderen van de angst of die hanteerbaar maken. Een goede diagnose helpt om een adequaat behandeltraject in te zetten. Onze vaste team, dat bestaat uit twee psychologen, een verpleegkundig specialist en een psychiater, is gespecialiseerd in sneldiagnostiek: vaak geven zij al na één ochtend een diagnose en behandeladvies.  

De eventuele behandeling kan bij ons plaatsvinden maar meestal gebeurt dat bij een samenwerkende instelling in de regio van het gezin. 

Voor wie?

Kinderen en jongeren met (een vermoeden van) selectief mutisme, die als gevolg hiervan problemen ondervinden en op zoek zijn naar behandeladvies.

Wat kunt u verwachten?

De intake

De intake en kennismaking wordt door het team zorgvuldig voorbereid. De sfeer wordt zo aangenaam mogelijk gemaakt, meestal middels het spelen van een non-verbaal gezelschapsspel. Gedurende de intake wordt ook een uitgebreide anamnese en klachteninventarisatie gedaan bij ouders. Vooraf aan de intake wordt ouders gevraagd informatie aan te leveren van school en over de jonge ontwikkeling van het kind.

Afhankelijk van de leeftijd doen we met het kind een spelletje, of voeren we laagdrempelig een gesprek. Het team observeert het kind bij het maken van een aantal non-verbale taken. De ouders kunnen vanachter een spiegelwand hun kind aan het werk zien.

Bij oudere kinderen wordt afhankelijk van wat zij zelf prettig vinden, soms gekozen voor een intake zonder spiegelwand. In overleg met de ouders zoeken we altijd naar mogelijkheden om het voor het kind zo prettig en geborgen mogelijk te maken.

Behandeling

Als er sprake is van selectief mutisme  zoeken we met elkaar naar een passende vorm van behandeling of hulp. Dat doen we in een adviesgesprek aansluitend aan de intakeprocedure. Samen bepalen we wat de doelen zullen zijn en hoe we die willen bereiken. De behandeling kan in het UMC Utrecht plaatsvinden als u uit onze regio komt. Woont u verder weg, dan helpen we bij het vinden van een ervaren behandelaar dichter bij huis en school.

Gedragstherapie

Wetenschappelijk onderzoek heeft duidelijk gemaakt dat een gedragstherapeutische behandeling vaak zeer effectief is bij de behandeling van selectief mutisme. Wij gebruiken bij jonge kinderen met selectief mutisme het programma ‘Spreekt voor zich’. Op een speelse manier wordt er geoefend bij het nemen van kleine, nieuwe stapjes. Ouders en school worden daar actief bij betrokken.

Bij oudere kinderen sluiten andere gedragstherapeutische methoden beter aan bij de leeftijd.

Psychoeducatie, oftewel voorlichting over selectief mutisme, maakt altijd deel uit van de behandeling.

Medicatie

Soms is de angst of spanning zo groot dat gedragstherapie te moeilijk gaat. In dat geval bespreken we met u de mogelijkheid of medicijnen kunnen helpen om de angst te verminderen.

Overige behandelmogelijkheden

Soms spelen er andere problemen mee, zoals met taal of emoties. Maar er kunnen ook  moeilijkheden binnen het gezin zijn of er is sprake van een autismespectrumstoornis. In dat geval bekijken we samen met u of en op welk moment een passende behandeling gegeven kan worden. Ook bespreken we of deze behandeling in het UMC Utrecht beschikbaar is, of dat we u daarvoor kunnen doorverwijzen.

U kunt met uw vragen terecht bij het Advies- en Aanmeldteam Psychiatrie.

T 088 755 5888

E

Het Advies- en aanmeldteam is op werkdagen bereikbaar van 8:00 - 17:00.

Meer informatie

Verder lezen

Over ontwikkelingsstoornissen

Ziektebeelden en zorgprogramma's 

Zorgprogramma selectief mutisme