Wij zijn onze website aan het vernieuwen.

Ontdekt u nog een pagina die niet klopt of hebt u een goede suggestie, laat het ons dan weten via webmedia@umcutrecht.nl.

Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website toont video’s van o.a. YouTube. Dergelijke partijen plaatsen cookies (third party cookies). Als u deze cookies niet wilt kunt u dat hier aangeven. Lees meer over het cookiebeleid.

Acute vergiftigingen

Acute vergiftigingen

Per jaar ontvangt het NVIC ruim 47.000 telefonische informatieverzoeken over acute vergiftigingen bij mensen en dieren. Het aantal blootstellingen kan verschillen van het aantal informatieverzoeken omdat het verzoek over meerdere patiënten en/of meer toxische stoffen kan gaan. Daarnaast wordt de website www.vergiftigingen.info per jaar nog eens circa 100.000 keer bezocht om informatie over vergiftigingen te raadplegen en/of de ernst van een vergiftiging te berekenen.

Bij ruim de helft van alle gemelde blootstellingen zijn geneesmiddelen in het spel. Pijnstillers, antidepressiva en slaap/kalmeringsmiddelen staan altijd hoog in de top tien. Het gaat voornamelijk om overdoseringen bij volwassenen tussen de 18 en 65 jaar en kinderen tot en met 4 jaar.
Ook blootstellingen aan huishoudmiddelen en doe-het-zelfproducten (bijv. WC- en badkamerreinigers, vaatwasmachinetabletten en terpentine) komen veel voor. Kinderen nemen uit nieuwsgierigheid bijvoorbeeld een slokje uit een fles schoonmaakmiddel.

Ook wordt het NVIC geraadpleegd over vergiftigingen met drank en genotsmiddelen, planten, paddenstoelen en giftige dieren (slangen, schorpioenen e.d.), industrieproducten, cosmetica, bestrijdingsmiddelen, desinfecteermiddelen, etc.

De NVIC jaaroverzichten (zie onder) geven een overzicht van de acute vergiftigingen waarover het NVIC is geraadpleegd en de ontwikkelingen die daarbij zijn gesignaleerd.

Telefonisch informatieverzoek

Een arts die het NVIC belt, wordt te woord gestaan door één van de informatiespecialisten van het NVIC. Zij zijn gespecialiseerd in het beantwoorden van vragen op klinisch-toxicologisch gebied. Op basis van de vergiftigingsbeschrijving en lichamelijk onderzoek geven zij aanvullende informatie over de aard van de betrokken stoffen, de te verwachten gezondheidseffecten bij een bepaalde mate van blootstelling en de mogelijke behandeling. De informatie wordt meestal gegeven in hetzelfde telefoongesprek waarin de vraag wordt voorgelegd. Indien nodig wordt later teruggebeld of kan nader overleg plaatsvinden met een medisch specialist van het NVIC.

De volgende gegevens zijn nodig bij een informatieverzoek (zowel telefonisch als via internet) aan het NVIC:

  • leeftijd en geslacht van de patiënt
  • lichaamsgewicht van de patiënt
  • naam van het product of de verbinding
  • na inslikken: ingenomen (geschatte) hoeveelheid en concentratie
  • na inademen of bij contact met de huid en/of ogen: de duur van de blootstelling en de concentratie
  • tijdstip van de blootstelling
  • symptomen en moment van ontstaan van de symptomen
  • indien relevant: reeds ingezette behandeling

Vergiftigingen.info

Via de website Vergiftigingen.info hebben professionele hulpverleners toegang tot een uitgebreide toxicologische database. Aan de hand van patiënt- en blootstellingsgegevens (zoals leeftijd en gewicht, product en hoeveelheid) kan een risicoanalyse van een vergiftigingsgeval gemaakt worden. Informatie over de ernst van de vergiftiging, het te verwachten klinisch beeld en de mogelijke behandeling wordt gegeven. Van de giftige componenten in de betrokken producten kan uitgebreide achtergrondinformatie geraadpleegd worden.

Zo nodig kan een arts alsnog bellen met de 24-uursinformatietelefoon voor overleg met een informatiespecialist of medisch specialist. Dit is aan te raden indien:

  • een product waaraan de patiënt is blootgesteld niet te vinden is op Vergiftigingen.info
  • het een calamiteit betreft waarbij mogelijk meerdere personen zijn blootgesteld aan chemische stoffen of ioniserende straling
  • het gaat om een complexe vergiftiging met meerdere producten
  • meer uitleg gewenst is over het resultaat van de risicoanalyse met Vergiftigingen.info


Nationaal Serum Depot

Video: Een slangenbeet, wat nu?

Een slangenbeet, wat nu?

De antisera voor de behandeling van beten en steken door giftige dieren zijn sinds 2008 ondergebracht in het Nationaal Serum Depot, een samenwerking tussen het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en het NVIC. In het serumdepot liggen diverse antisera opgeslagen voor de behandeling van ernstige vergiftigingen na een beet door bijvoorbeeld onze inheemse gifslang de Adder (Vipera berus), maar ook na een beet door exotische gifslangen, giftige spinnen of steken door giftige schorpioenen en de steenvis. Als na een beet- of steekincident toediening van antiserum is geïndiceerd, bestelt het NVIC dit in samenspraak met de behandelend arts. Het RIVM organiseert vervolgens een spoedtransport van het antiserum naar het ziekenhuis waar de patiënt is opgenomen .

Antidota 

Er zijn verschillende antidota 24/7 te bestellen via het NVIC. Als toediening van een antidotum is geïndiceerd tijdens een acute intoxicatie, bestelt het NVIC dit in samenspraak met de behandelend arts. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) organiseert vervolgens een spoedtransport (eventueel met 'blauw licht') naar het ziekenhuis waar de patiënt is opgenomen. Niet gebruikte middelen kunnen onder voorwaarden (meegeleverd met het transport) worden geretourneerd. Transport- en geneesmiddelkosten worden doorberekend aan het ziekenhuis.

N.B. Deze antidota  opgeslagen in de calamiteitenvoorraad van het RIVM zijn niet bedoeld om ziekenhuisapotheken te bevoorraden voor regulier gebruik.

Overzicht antidota.

Naam antidotumActieve stof
4-DMAP4-DMAP
Anticholium®Fysostigmine
Cyanokit®Hydroxocobalamine
DigiFab®Digoxine Fab-antilichamen
Dimaval®DMPS
FomepizolFomepizol
Voraxaze®Glucarpidase
Legalon SIL®Silibinine
Ca-diNa EDTACa-diNa EDTA
Succicaptal®DMSA
Toxogonin®Obidoxim
DTPADTPA
Radiogardase CsPruisisch blauw

Aanvullende informatie: www.vergiftigingen.info

Signalering van trends

Alle informatieverzoeken die binnenkomen via de 24-uursinformatietelefoon en de website Vergiftigingen.info worden opgeslagen in het digitale informatiesysteem van het NVIC.
In Nederland bestaat overigens geen meldingsplicht voor acute vergiftigingen. Daarom is de informatie opgeslagen bij het NVIC relevant voor het signaleren van eventuele trends in de frequentie van acute vergiftigingen met specifieke stoffen. Dit geldt voor zowel meerjarige trends, als acute veranderingen in het aantal blootstellingen aan een bepaald product. Het NVIC rapporteert deze trends aan de overheid.

Nader onderzoek naar deze trends kan plaatsvinden om de aard en omstandigheden van deze vergiftigingen en het klinisch verloop te evalueren. De resultaten van dergelijk onderzoek kunnen aanleiding zijn tot het nemen van maatregelen door de overheid om vergiftigingen met het betreffende product te voorkomen. Indien nodig kan een product (tijdelijk) van de markt worden gehaald, of kan de samenstelling, de etikettering of het beleid ten aanzien van het gebruik van een bepaald product worden aangepast.

Relevante signaleringen zijn terug te vinden in de NVIC jaaroverzichten.

Up