Actinomyces spp. zijn langzaam groeiende, overwegend anaërobe bacteriën die behoren tot de normale flora van onder andere de mond-keelholte en het vrouwelijke genitaal kanaal. Ze kunnen een chronische, vaak langzaam progressieve infectie veroorzaken met abcesvorming, infiltraatvorming en fistels. Klinische presentatie wordt vooral gezien in het cervicofaciale gebied, maar ook thoracaal, abdominaal of pelvien. Zwavelkorrels in pus kunnen passen bij actinomycose.
Indicatie voor diagnostiek
* Chronische ontstekingen met fistelvorming en/of hard infiltraat, met name cervicofaciaal.
* Niet-genezende of recidiverende abcessen of sinustracten.
* Infecties na mucosabarrièrebeschadiging (zoals tandheelkundige ingrepen of GI-chirugie)
* Overweeg diagnostiek bij verdenking op pelviene/intra-abdominale actinomycose, bijvoorbeeld in relatie tot een IUD.
* Diagnostiek is vooral zinvol bij passend klinisch beeld en diep representatief materiaal.
Uitslaginterpretatie en aandachtspunten
* Omdat Actinomyces tot de normale flora behoort, is aantonen in oppervlakkig of niet‑steriel materiaal beperkt interpreteerbaar.
* Negatieve kweken sluiten actinomycose niet uit vanwege trage groei en zuurstofgevoeligheid.
* De diagnose berust vaak op combinatie van kliniek, histopathologie (zwavelkorrels) en microbiologische bevindingen.