| Hersenen

Vroegere herkenning kinderen met slaap-epilepsie

Vroegere herkenning kinderen met slaap-epilepsie

Sommige kinderen hebben ’s nachts continu epileptische activiteit in hun hersenen, terwijl ze overdag slechts zelden of nooit epileptische aanvallen hebben. Deze vrij onzichtbare vorm van epilepsie wordt het ESES syndroom genoemd. Als gevolg hiervan ontwikkelen kinderen vaak leer- en gedragsproblemen. Er is nog veel onduidelijkheid rondom dit syndroom. Arts-onderzoeker Bart van den Munckhof promoveerde half oktober op onderzoek naar de oorzaken, een vroegtijdige herkenning en een betere behandeling hiervan.

ESES staat voor epilepsie met elektrische status epilepticus in slaap. Het is een soort kortsluiting in het brein, waardoor het herstel in de slaap niet goed gaat. Bart legt uit: “Overdag worden er continu nieuwe hersenverbindingen gemaakt door alles wat je ervaart en leert.  Tijdens de slaap worden die verbindingen gewoonlijk gerangschikt en opgeruimd. Dat wat bewaard moet blijven krijgt een goede plek en dat wat overbodig is wordt weer afgebroken. Als dit goed verloopt, is er de volgende dag weer ruimte in de hersenen om nieuwe verbindingen te maken. Bij ESES gebeurt dat rangschikken vanwege de kortsluitingen veel minder, waardoor er minder ruimte ontstaat voor nieuwe verbindingen. Het hoofd zit als het ware nog te vol. In ons onderzoek hebben we de hersenactiviteit van kinderen met ESES in de slaap gemeten. We vonden dat de epileptische activiteit inderdaad de normale herstelfunctie van slaap verstoort. Deze verstoring was het meest uitgesproken bij kinderen die niet alleen leerproblemen hebben, maar ook gedragsproblemen.”

Schade beperken

Hoe vaak ESES voorkomt is niet bekend, omdat ouders niet altijd merken dat hun kind er last van heeft: het lijkt gewoon goed te slapen. Van de kinderen die ook overdag soms of vaak epileptische aanvallen hebben, heeft een klein percentage – minder dan twee procent – ook ESES. In de puberteit groeien kinderen er vrijwel altijd overheen, maar tot die tijd kan het al veel schade hebben veroorzaakt.  Als de diagnose tijdig wordt gesteld is behandeling mogelijk om de schade te beperken.

In zijn onderzoek vond Bart dat negentig procent van de kinderen die rond de geboorte een beschadiging van de thalamus (een belangrijk regelcentrum diep in de hersenen) oplopen, op termijn ESES krijgen. “De ernst van die thalamus-beschadiging voorspelt ook hoe deze kinderen zich op lange termijn ontwikkelen. Daarnaast ontdekten we dat verhoogde ontstekingsactiviteit een rol speelt bij het ontstaan van epilepsie en in het bijzonder bij het ontstaan van ESES. Wij pleiten er dan ook voor dat alle kinderen die een thalamusbeschadiging hebben of ontstekingen in de hersenen, door de neonatoloog en kinderneuroloog in de gaten worden gehouden om ESES snel te herkennen.”

Welke behandeling

Met een meta-analyse van de literatuur en een studie in het epilepsiecentrum van het UMC Utrecht, bevestigde Bart de theorie dat de normale medicijnen tegen epilepsie (anti-epileptica) vaak niet effectief zijn bij de behandeling van ESES. “Terwijl rustgevende middelen (benzodiazepines) of ontstekingsremmers (corticosteroïden) effectiever blijken te zijn. Op dit moment loopt er ook een Europese lotingsstudie, RESCUE ESES, waarin de behandeling met een rustgevend middel (clobazam) wordt vergeleken met behandeling met ontstekingsremmers (corticosteroïden). Daarnaast kijken we of we door het meten van ontstekingsactiviteit, kunnen voorspellen welke kinderen wel en niet op een behandeling reageren. De resultaten van deze studie zijn waarschijnlijk over enkele jaren bruikbaar.”

De studies waarop Bart promoveerde leveren een belangrijke bijdrage aan de kennis over ESES en kunnen helpen bij vroegtijdige herkenning en behandeling van dit ernstige epilepsiesyndroom. Bart: “Zo hopen we de ontwikkeling van kinderen met ESES op termijn te kunnen verbeteren.”

Reacties

Eltje Bloemen ,

Top dokters die met zoveel plezier aan ESES epilepsie werken. Trots!

Reageer

Jorien Wegdam ,

Wij zijn blij dat we aan dit onderzoek hebben mogen mee doen en dat we ons steentje hebben kunnen bijdragen! Wij vinden het hele team van dit onderzoek top en hopen dat het wat opbrengt voor de toekomst !

Reageer

Reageer

(enkel voor de redactie, deze wordt niet weergegeven op de website)

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

sebastiaan van der geest,

Hallo, U heeft in uw omschrijving dat een klein percentage er niet overheen groeit! Weet u hoe groot die percentage is? Kunt u mij symptomen geven waaraan ik denken moet als iemand er last van heeft! Is er ook verschil tussen slaapepilepsie of slaapmigraine?

Reageer

redactie,

Beste Sebastiaan, Bedankt voor uw reactie. Ik leg uw vragen voor aan de onderzoekers. De antwoorden hierop sturen we zodra we die hebben per mail toe.

Reageer

Reageer

(enkel voor de redactie, deze wordt niet weergegeven op de website)

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

RW,

Onze dochter met waarschijnlijk een thalamus beschadiging, ondertussen 26, geen gedragsstoornissen, geen gevoel in het rechter deel van het lichaam welk wel “normaal” functioneert en heeft momenten (veelal bij overmatige stress) waardoor ze wakker wordt, ze alles heeft laten lopen, met spierpijn en oververmoeid wakker wordt. Uit een 24 uurs EEG onderzoek blijkt dat ze continu epilepsie aanvallen heeft waarvan ze zelf geen weet heeft. Pas op haar 10e is de afwijking in de hersenen geconstateerd . De neuroloog adviseert nu anti-epileptica. In hoeverre kan hier sprake zijn van ESES (daar lijkt het wel op) en is op latere leeftijd een rustgevend middel ook nog effectief. En in hoeverre tast een rustgevend middel de stemming van een ESES patiënt aan.

Reageer

Reageer

(enkel voor de redactie, deze wordt niet weergegeven op de website)

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

redactie,

Beste RW, bedankt voor uw reactie. Ik leg uw vragen voor aan de onderzoekers. De antwoorden hierop sturen we zodra we die hebben per mail toe.

Reageer

Reageer

(enkel voor de redactie, deze wordt niet weergegeven op de website)

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

Shezana,

Goedenavond. Mijn dochter van 4 komt hiervoor in aanmerking. Ze ontwikkelt heel heel traag door Eses. Kunnen jullie mij vertellen wat de bijwerkingen zijn bij kinderen die prednison krijgen en ook de bijwerkingen van valium?

Reageer

Reageer

(enkel voor de redactie, deze wordt niet weergegeven op de website)

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

redactie,

Beste Shezana, algemene informatie over bijwerkingen kunt u vinden in de bijsluiter van de genoemde medicijnen. Voor een persoonlijk medisch advies voor uw dochter kunt u het best terecht bij de behandelend arts. Deze kent de voorgeschiedenis en kent de medische situatie van uw dochter het best.

Reageer

Reageer

(enkel voor de redactie, deze wordt niet weergegeven op de website)

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

Reageer

(enkel voor de redactie, deze wordt niet weergegeven op de website)

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.