Combinatie van geneesmiddelen werkt bij Sjögren

Ernstig droge ogen en mond zijn de meest voorkomende klachten bij het syndroom van Sjögren. Ongeveer een half procent van de Nederlanders heeft deze auto-immuunziekte die soms ernstige gevolgen kan hebben. Tot nu toe was er geen behandeling tegen. UMC Utrecht onderzoeker Eefje van der Heijden ontdekte dat een combinatie van geneesmiddelen wel werkt tegen Sjögren.

Het syndroom van Sjögren is een chronische auto-immuunziekte waarbij verschillende afweercellen (lymfocyten) zweetklieren, speekselklieren, borstklieren en alvleesklier beschadigen. Patiënten kunnen naast ernstig droge ogen en mond ook klachten krijgen als gevolg van een ontsteking van bijvoorbeeld de huid, longen of nieren. Bovendien lopen zij een verhoogd risico op het ontwikkelen van non-hodgkinlymfoom.

Verschillende afweercellen

Er is voor patiënten met het syndroom van Sjögren nog geen effectieve behandeling beschikbaar. Dit heeft er mee te maken dat verschillende typen afweercellen betrokken zijn bij de mechanismen die deze chronische ontstekingsziekte veroorzaken. Eerder onderzoek was gericht op antireumamiddelen die slechts op één type afweercel zijn gericht, met over het algemeen teleurstellende resultaten. Eefje van der Heijden onderzocht of een combinatie van reeds bestaande geneesmiddelen, gericht op meerdere typen afweercellen, zou kunnen werken. In haar promotieonderzoek onderzocht ze of een medicijncombinatie met complementaire eigenschappen - leflunomide (LEF) en hydroxychloroquine (HCQ) - aan deze eis zou kunnen voldoen.

Combinatiebehandeling effectief

In een placebogecontroleerde, gerandomiseerde, dubbelblinde klinische studie uitgevoerd in het UMC Utrecht en onlangs gepubliceerd in Lancet Rheumatology, toonden Eefje en collega's inderdaad aan dat de LEF+HCQ-combinatie de ziekteactiviteit bij patiënten met het syndroom van Sjögren aanzienlijk verminderde, zonder dat er ernstige bijwerkingen optraden. Na 24 weken waren hun klachten (zoals pijn en vermoeidheid) met ongeveer veertig procent verminderd. 

De combinatie van leflunomide plus hydroxychloroquine was veilig en resulteerde in een goede klinische respons bij patiënten met het syndroom van Sjögren. "De indrukwekkende resultaten van deze goed-gecontroleerde studie - de eerste ooit waarin een combinatie van bestaande geneesmiddelen bij deze ziekte is onderzocht - rechtvaardigt verdere evaluatie in grotere klinische studies", concludeert Eefje in haar proefschrift.

Eefje van der Heijden (1985, Vlijmen) promoveerde op 27 oktober 2020 aan de Universiteit Utrecht. De titel van haar proefschrift was "Repurposing established drugs for new indications: leflunomide and hydroxychloroquine combination therapy for Sjögren’s syndrome". 

Reacties

Herman v Dalen,

Ik ben 68 jaar en heb al 65 jaar last van mijn ogen. Verschillende operaties gehad in het AMC Amsterdam. Ogen sluiten niet perfect en in de bovenoogleden is een gewichtje geplaatst maar ik loop hele dagen nog te tranen. Soms ook rode ogen. Ik heb Artelec oogdruppels.

Reageer

Reageer

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

Monique Klamer,

Ik heb naast Sjogren ook Hashimoto en fybromialgie en Vitiligo. Ik krijg als bijverschijnselen van de Sjogren ontsteking op de pesen en weeken delen tussen de gewrichten. Als medicatie 5mg Prednison en metacam mbt pijn. Natuurlijk ook Thyrax. Van de prednison gewichtstoename maar ook diabetes. Doodmoe en vreselijk pijn overal. Fijn als er meer over bekend is mbt medicatie.. Zou zo super zijn.

Reageer

Reageer

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

Jan Peereboom,

Ik heb de ziekte van Terrien in mijn ogen, gaat gepaard met droge ogen en om te voorkomen dat mijn ogen ontsteken, slik prednisolon 10/7.5 mg om de dag en de nodige oogdruppels, ben onder controle in UMCG Groningen, maar men weet er nog te weinig van hoe het is onstaan, operaties zijn te risicovol, wil ik goed blijven zien moeten de brillenglazen het voor mij doen. Deze ziekte komt weinig voor in Nederland? Wordt hier ook onderzoek naar gedaan! Vr gr Jan.Peereboom

Reageer

Reageer

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

Paul,

Hallo Jan, Je kunt dit het beste navragen bij de behandelend arts in het UMCG.

Reageer

Reageer

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

Mieke van der Heijden,

Dag Ik heb met veel belangstelling het artikel gelezen. Ik heb een vraag: sinds 20 jaar heb ik Sjogren. Kan daar redelijk goed mee leven, maar heb vooral last van droge ogen, moeheid en mijn mond is vaak droog, waardoor ik keelklachten ontwikkel. Ik werk nog een paar dagen per week en probeer mijn leven zo goed mogelijk in te richten. De vraag is: helpt voor de 'normale sjogren klachten", deze combimedicijnen ook. Tot nu toe gebruik ik geen medicijnen.

Reageer

Paul,

Hallo Mieke, Je kunt dit het beste opnemen bij je behandelend arts. Deze kan eventueel contact opnemen met de afdeling Reumatologie en Klinische Immunologie van het UMC Utrecht. Gr. Paul

Reageer

Reageer

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

Janneke van den Heuvel,

Wellicht dat deze combinatie dan ook zou kunnen werken bij SLE (Lupus)? Misschien ook een onderzoek waard.

Reageer

Reageer

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

Reageer

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.