Minister Hermans in WKZ over vapen

Hoe beschermen we kinderen en jongeren beter tegen de schadelijke gevolgen van vapen en nicotine? Daarover sprak minister Sophie Hermans deze week tijdens een werkbezoek aan het Wilhelmina Kinderziekenhuis (WKZ), onderdeel van het UMC Utrecht. Zorgprofessionals en ervaringsdeskundigen deelden wat zij zien en wat volgens hen nodig is om gezondheidsschade te voorkomen.

Tijdens het bezoek sprak de minister onder anderen met kinderlongarts Sophie Cohen en Tiara Grootfaam, moeder van een dochter die verslaafd raakte aan vapen. Centraal stond wat nicotinegebruik betekent voor kinderen, jongeren en hun gezinnen, en hoe zorg, preventie en beleid elkaar kunnen versterken. 

Waarom is vapen gevaarlijk voor kinderen? 

Vapen is voor jongeren niet onschuldig. Nicotine is verslavend en jongeren zijn er extra gevoelig voor, omdat hun hersenen nog in ontwikkeling zijn. Kinderlongarts Sophie Cohen ziet in haar werk wat nicotinegebruik kan betekenen voor de gezondheid en het dagelijks leven van jongeren. 

"We zien kinderen op de poli, en opgenomen in het ziekenhuis, met een breed scala aan klachten; van concentratieproblemen tot longbloedingen, ernstig astma en klaplongen. De getallen van aan nicotine verslaafde jongeren zijn schrikbarend; en lijken op dit moment alleen maar toe te nemen", zegt Sophie Cohen. 

Tijdens het bezoek ging het ook over de omgeving waarin kinderen opgroeien. Vapes en andere nicotineproducten komen op het pad van jongeren via vrienden, sociale media en hun omgeving. Ouders, scholen en zorgprofessionals kunnen jongeren helpen om weerbaar te worden, maar kunnen het probleem niet alleen oplossen. 

Longfunctietest van een meisje van 14 

Daarom werd met de minister gesproken over maatregelen om jongeren beter te beschermen. Onderwerpen waren onder meer handhaving, de beschikbaarheid van nicotineproducten, preventie en goede hulp voor jongeren die al verslaafd zijn. 

Minister Hermans zag de longfunctietest van een meisje van 14 en ging in gesprek met haar ouders. Ook sprak ze met Tiara Grootfaam, de moeder van een bijna 15-jarig meisje. Als het om zulke jonge mensen gaat, zien we in het Wilhelmina Kinderziekenhuis slechts het topje van de ijsberg. De nicotinevrije generatie is nog lang niet bereikt.  

^{V.l.n.r.: Louis Bont (voorzitter en decaan Raad van Bestuur), Kors van der Ent (directeur WKZ), Tiara Grootfaam, minister Sophie Hermans, Sophie Cohen (kinderlongarts)}

Zo werd voor de minister zichtbaar hoe vapes en roken enorme schade aanbrengen en dat de effecten ervan voor kinderen, jongeren en hun betrokken families groot zijn. De minister voelt zich verantwoordelijk om hier iets aan te doen. Het is zaak dat het ministerie van VWS, de zorg en ouders samen optrekken en een vuist maken.  

Wat doet UMC Utrecht aan preventie? 

Het UMC Utrecht wil gezondheidsproblemen niet alleen behandelen, maar waar mogelijk ook voorkomen. Daarom komen in het WKZ specialistische kinderzorg, onderzoek, preventie en innovatie samen. Zo kunnen signalen uit de spreekkamer bijdragen aan onderzoek en aan oplossingen buiten de zorg. 

Een voorbeeld is het 030 Lab. Daar wordt gekeken hoe aandacht voor slaap, voeding, beweging, leefstijl en de situatie thuis onderdeel kan worden van de dagelijkse zorg voor kinderen. Door vroeg te kijken naar factoren die de gezondheid beïnvloeden, kunnen problemen eerder worden herkend en kunnen kinderen en gezinnen eerder ondersteuning krijgen. 

Preventie vraagt bovendien om samenwerking buiten het ziekenhuis. Kinderen brengen het grootste deel van hun tijd thuis, op school, bij vrienden, op de sportclub of online door. Daarom werkt het UMC Utrecht samen met onder meer onderwijs en maatschappelijke partners. 

Van signalen uit de zorg naar maatschappelijke actie 

Het gesprek over vapen staat niet op zichzelf. Zorgprofessionals zien ook andere ontwikkelingen die de gezondheid van jongeren raken. Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC), onderdeel van het UMC Utrecht, signaleert bijvoorbeeld ontwikkelingen rond vergiftigingen en overdoseringen. Lees meer over NVIC-cijfers over overdoseringen door jongeren. 

Met kennis uit de zorg en onderzoek wil het UMC Utrecht bijdragen aan oplossingen die gezondheidsschade bij kinderen voorkomen. Dat vraagt niet alleen iets van artsen, ouders en scholen, maar ook van beleid en samenleving. 

Sophie Cohen: "In het gesprek met minister Hermans werd duidelijk dat we allemaal hetzelfde doel hebben; een gezonde en vooral nicotinevrije generatie. Dat is niet simpel; maar samen bekeken we de belangrijkste interventies die gedaan kunnen worden, van handhaving tot preventie, en de lasten door de juiste schouders laten dragen."