Studie effect BCG-vaccin bij kwetsbare ouderen

In Nederland start deze week een grote studie in 22 ziekenhuizen, waaronder alle UMC’s én de Santeon topklinische ziekenhuizen, die gaat onderzoeken of het vaccin tegen tuberculose (het BCG-vaccin) bescherming biedt tegen de gevolgen van een infectie met het coronavirus bij kwetsbare ouderen. De studie wordt gecoördineerd door UMC Utrecht.

Het coronavirus blijkt vooral kwetsbare ouderen ernstig ziek te maken en zij lopen dan ook het hoogste risico om aan de infectie te overlijden. Op dit moment is er nog geen specifiek vaccin tegen het coronavirus beschikbaar. Eerder onderzoek toonde al aan dat het BCG-vaccin niet alleen beschermt tegen tuberculose, maar ook de afweer tegen andere ziekteverwekkers kan verhogen doordat het immuunsysteem een tijdelijke ‘boost’ krijgt. Mogelijk biedt deze oppepper gedeeltelijke bescherming tegen een infectie met het coronavirus, waardoor minder mensen last krijgen van het virus en de infectie mogelijk ook milder verloopt.

Kwetsbare ouderen

Voor deze placebo-gecontroleerde studie worden kwetsbare patiënten van 60 jaar en ouder benaderd om deel te nemen via het ziekenhuis waar ze onder behandeling zijn. In de studie wordt naar twee primaire eindpunten gekeken: (a) het aantal coronabesmettingen dat optreedt, óf (b) het optreden van luchtweginfecties (inclusief COVID-19) waarvoor een medische behandeling noodzakelijk is. Om zo snel mogelijk resultaten te hebben worden er de komende twee maanden door de deelnemende ziekenhuizen tussen de 5.200 en 7.000 kwetsbare ouderen gerekruteerd, die gedurende 6 maanden na vaccinatie gevolgd worden. Rond het einde van dit jaar worden de eerste resultaten verwacht.

Marc Bonten, hoogleraar moleculaire epidemiologie van infectieziekten in het UMC Utrecht en hoofdonderzoeker van de studie zegt: “In de laatste maanden zijn er steeds meer signalen gekomen dat het BCG-vaccin inderdaad een bescherming biedt tegen luchtweginfecties. Deze studie moet in korte tijd het definitieve antwoord geven voor kwetsbare ouderen. Het belang van de studie blijkt al uit het feit dat maar liefst 22 ziekenhuizen in korte tijd besloten hebben om mee te werken.”

Bewezen veilig

Het BCG-vaccin is het meest toegediende vaccin ter wereld en wordt al tientallen jaren over de hele wereld gebruikt om tuberculose te voorkomen. Dat heeft er voor gezorgd dat het vaccin als bewezen veilig wordt gezien en dat de mogelijke bijwerkingen bekend zijn. Daarnaast komt er steeds meer bewijs dat het BCG-vaccin het immuunsysteem stimuleert en daardoor beschermt tegen luchtweginfecties in het algemeen.

Recente BCG-studies

De BCG-PRIME studie is de vierde studie in Nederland met het BCG-vaccin tegen COVID-19 in korte tijd. De afgelopen maanden werden onder leiding van UMC Utrecht (prof. Marc Bonten) en Radboudumc (prof. Mihai Netea) al drie andere studies gestart naar de mogelijk beschermende werking van het BCG-vaccin tegen het corona-virus.

  • In maart startte een placebo-gecontroleerde studie naar het beschermend effect van het BCG vaccine in 1.500 Nederlandse zorgmedewerkers
  • In april startte een placebo-gecontroleerde studie naar het beschermend effect van het BCG vaccine in 1.600 relatief gezonde zestigplussers in Nederland
  • In juli startte het Nederlandse deel van een internationale placebo-gecontroleerde studie naar het beschermend effect van het BCG-vaccin in 10.000 zorgmedewerkers (BRACE-studie), waarvan er 2.000 in Nederland zijn gerekruteerd.

In de eerder gestarte studies zijn inmiddels alle deelnemers gevaccineerd en zij worden nu systematisch opgevolgd, waarbij wordt gekeken of ze COVID-19 ontwikkelen en naar de ernst van de symptomen. Het tijdpad voor publicatie van de resultaten hangt af van óf en hoe snel er verschillen ontstaan tussen het aantal coronagevallen en ernst van de symptomen tussen de BCG-groep en de placebogroep.

Brede samenwerking

Het ministerie van VWS hecht groot belang aan dit onderzoek en heeft aan ZonMw gevraagd het daarom als urgent traject op te nemen in de onderzoeksprogrammering voor COVID-19. De BCG-PRIME studie is opgezet door het UMC Utrecht met steun van het ministerie van VWS en is gefinancierd door middel van een ZonMw-subsidie van maximaal € 8.5 miljoen. Aan de studie nemen deel de Nederlandse academische ziekenhuizen (Amsterdam UMC, Erasmus MC, LUMC, Radboudumc, UMC Groningen, UMC Maastricht, UMC Utrecht), de Santeon topklinische ziekenhuizen (Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis, Catharina Ziekenhuis, Maasstad Ziekenhuis, Martini Ziekenhuis, Medisch Spectrum Twente, OLVG, St. Antonius Ziekenhuis) en verder Amphia Ziekenhuis, Ziekenhuis Bernhoven, Haga Ziekenhuis, Ikazia Ziekenhuis, Jeroen Bosch Ziekenhuis, Meander Medisch Centrum, Rijnstate Ziekenhuis en het Zuyderland Ziekenhuis.

Reacties

Carla Sturkenboom,

Als oud verpleegkundige kregen wij een BCG vaccin! Werkt deze nog tegen corona ?

Reageer

Marijke Rütten,

Ik heb deze BCG ook gehad, men zij toen dat hij levenslang zou werken, wat ik wel weet is dat ik nooit griep heb gehad of longziektes. Wel verkouden, maar daar bleef het bij.

Reageer

Nelleke Van Halteren,

Heb in 1967 bcg injectie gehad toen ik de verpleging in ging. Hoe lang werkt deze nog?

Reageer

Paul,

Bedankt voor de vraag. Nee helaas, het BCG-vaccin werkt gedurende ongeveer 2 jaar.

Reageer

Paul,

Bedankt voor de vraag. Nee helaas, het BCG-vaccin werkt gedurende ongeveer 2 jaar.

Reageer

Johan Zwakman,

Als het maar twee jaar werkt, betekent dit dan dat je voor bescherming elke twee jaar ingeënt moet worden?

Reageer

Paul,

In principe wel, maar we hopen natuurlijk dat er tegen die tijd een goed werkend coronavaccin beschikbaar is. Je moet het BCG vaccin dan ook zien als een overbrugging voor kwetsbare ouderen.

Reageer

Tom Denissen,

Het valt mij op dat er bijna geen ex-marinemensen zijn die besmet zijn geraakt. Binnen mijn grote groep ex-collega’s is slechts bij 1 man Corona geconstateerd en die heeft al jaren last van astma en is al op weg naar genezing. Ik zal op de diverse FB marine groepen een oproep plaatsen om te melden of dat zij zelf Corona besmet zijn geraakt en of zij collega’s kennen die besmet zijn geraakt. Benieuwd.

Reageer

Reageer

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

Nel Hissink ,

Als peuter van 5 BCG inkectie gekregen pmdat mijn moeder TBC had. Inmiddels 67. Hoe lang is dit vaccin werkzaam. En als het nog werkzaam is, heeft de werkzaamheid dan ingeboet in kracht in de achterliggende jaren?

Reageer

Paul,

Bedankt voor de vraag. Nee helaas, het BCG-vaccin werkt gedurende ongeveer 2 jaar.

Reageer

Paul,

Bedankt voor de vraag. Nee helaas, het BCG-vaccin werkt gedurende ongeveer 2 jaar.

Reageer

Jet,

Waar baseer jij die 2 jaar op? Heb je documenten? Based Evidensed?

Reageer

Reageer

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

Heimen Engeltjes,

Als 63 jarige diender met wat lichamelijke hobbels , wil ik ook hier graag ‘dienen’. Weet iemand waar ik mij kan aanmelden?

Reageer

Paul,

Aanmelden kan via BCGPRIME@umcutrecht.nl

Reageer

Reageer

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

Hans Koot,

Inderdaad, waar kan ik mij aanmelden voor deelname aan deze studie? Het ziekenhuis in bovenstaande lijstje waar ik in behandeling ben en dat ik contacteerde weet nog van niets.

Reageer

Paul,

Aanmelden kan via BCGPRIME@umcutrecht.nl

Reageer

Reageer

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

Pieter Snijders,

Velen hebben in voorgaande jaren BCG vaccinaties gehad en weten dit nog goed. Je zou kunnen kijken hoe is de incidentie van Covid in deze groep tov hun leeftijdgenoten zonder BCG?

Reageer

Paul,

Bedankt voor de vraag. Ik stuur hem door naar de onderzoekers.

Reageer

Paul,

Om te kijken naar mensen die in het recente verleden BCG-vaccinatie hebben gehad is methodologisch gezien een stuk uitdagender omdat je dan ook rekening moet houden met verschillen tussen de personen die wel en niet BCG hebben gehad. Je kunt nooit zeker zijn dat je alle belangrijke factoren weet en correct gemeten hebt. Er zouden bijvoorbeeld leefstijlverschillen kunnen zijn, dat is erg moeilijk om goed te meten en zal zorgen voor onzekerheid of een gevonden verschil in COVID incidentie werkelijk het gevolg van BCG is. Wij denken daarom dat een trial (zoals de BCG_PRIME studie) de enige manier is om het effect van BCG goed vast te stellen.

Reageer

Reageer

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

Wil Gerritse,

Is er ook iets bekend over het effect van BCG spoelingen? ( er de laatste jaren ruim dertig gehad)

Reageer

Paul,

De totale dosis bij blaasspoelingen is ongeveer 10.000 maal meer dan bij BCG-vaccinatie. Wij hebben hier eerder onderzoek naar gedaan en mensen met blaasspoelingen krijgen ook een trained immunity reactie. Het is maar de vraag of het BCG-vaccin nog meer activatie kan geven.

Reageer

Johanna Maria Bouman van Jeveren ,,

Ik moet a.s. donderdag weer voor een blaasspoeling naar zieken huis in Sneek, kreeg te horen dat de spoelingen weer bijna op zijn, zodat ik maar één derde spoeling kan krijgen, jammer want het is al weer lang geleden en ben bang dat de kanker terug keert, ben erg moe en heb zo nu en dan weer blaasontsteking, het hielp mij heel goed, weet U of de B.C.G. spoelingen weer snel volledig worden? Ben ruim een jaar bezig met de spoelingen.

Reageer

Paul,

Dit kunt U het beste navragen bij het ziekenhuis waar u onder behandeling bent.

Reageer

Reageer

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

Gerhard E.,

Het zou inderdaad nuttige zijn om te vermelden waar men zich voor deelname kan aanmelden. Nemen de verantwoordelijken wel kennis van de vragen en opmerkingen?

Reageer

Paul,

Aanmelden kan via BCGPRIME@umcutrecht.nl

Reageer

S v Wingerden Siskens,

Zou graag mee willen doen aan dit onderzoek. Ben 70 jaar heb luchtwegklachten, gebruik een puf. Heb in 1967 al eens een BCG vaccinatie gehad ivm werk in de zorg. Ben hartpatiënt en heb een pacemaker. Ben onder controle in Meander Med Centrum Amersfoort Tel 0622751677

Reageer

Reageer

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

Alain Corneil,

Ik begrijp echt niet de reactie van Paul over de effectiviteit van de BCG-vaccin, die volgens hem maximaal 2 jaar zou zijn. Gewoon op Google zoeken in meerdere talen, en dan zie wij dat de effectiviteit is gemiddeld 20 jaar met mogelijkheid tot 60 jaren. Resultaten van professionele zorg instellingen. Hoe kan dat?, wie is Paul?

Reageer

Jet,

Ik ben ook benieuwd hoe Paul ...? daarbij komt. Ik heb nog geen antwoord mogen ontvangen.

Reageer

Reageer

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

Jaap Langenbach,

Wordt BCG nu al toegediend (in NL of elders in de wereld) om de gevolgen van Covid-19 te verminderen ?

Reageer

Reageer

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

Jaap Langenbach,

Ik zag bij UMCU op een foto dat de 'prikmevrouw' alleen een spatmasker op heeft maar geen mondkapje. Ook de geprikte meneer droeg geen mondkapje. Dat deugt toch niet ? Zie: https://www.instagram.com/p/CHfd573FvLT/ .

Reageer

Reageer

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.

Reageer

Om spam te voorkomen vragen we u de onderstaande code over te typen.