Vaccinatie op maat voor kinderen met reumatische ziekten

Kunnen kinderen met een reumatische ziekte veilig worden gevaccineerd als zij medicijnen gebruiken die hun afweer remmen? En hoe lang blijven zij beschermd? Onderzoek van UMC Utrecht-promovendus Mohamad Hamad Saied biedt geruststellende resultaten over de veiligheid van vaccinaties. Ook laat het zien bij welke kinderen extra controle van de bescherming zinvol kan zijn. 

Kinderen met een reumatische ontstekingsziekte, zoals jeugdreuma, hebben een verhoogde kans op infecties. Dat komt door hun ziekte én door de medicijnen die zij gebruiken om ontstekingen te onderdrukken. Vaccinatie is voor hen daarom belangrijk. Toch wordt een prik soms uitgesteld, omdat er vragen zijn over de veiligheid of de werking ervan.

Geruststellende resultaten bij de BMR-prik 

Een van de onderzoeken volgde 186 kinderen met jeugdreuma die een herhaalprik kregen tegen bof, mazelen en rodehond: de BMR-vaccinatie. Bij ruim de helft gebruikte het kind op dat moment klassieke reumamedicijnen. Ruim een kwart kreeg zogeheten biologicals: medicijnen die gericht onderdelen van het afweersysteem remmen.

Na de vaccinatie nam de ziekteactiviteit niet duidelijk toe. Zeven procent van de kinderen had milde bijwerkingen; ernstige bijwerkingen werden niet gemeld. Dit biedt geruststelling over de veiligheid van de BMR-herhaalprik bij kinderen met jeugdreuma, ook als zij afweerremmende medicijnen gebruiken. 

Hoe lang houdt de bescherming aan? 

In een vervolgonderzoek onder 182 kinderen keek Saied naar de bescherming op langere termijn. Vijf jaar na de BMR-herhaalprik had 60 procent van de kinderen die tijdens de vaccinatie biologicals gebruikten nog antistoffen tegen mazelen boven de beschermende grenswaarde. Bij kinderen die deze medicijnen niet gebruikten, was dat 86 procent. 

Daarom stelt Saied voor om bij kinderen die tijdens de herhaalprik biologicals kregen, na ongeveer vijf jaar een gerichte antistofcontrole te overwegen. Een specialist kan vervolgens beoordelen of een extra prik passend is. 

Een lage hoeveelheid antistoffen betekent overigens niet automatisch dat een kind onvoldoende beschermd is. Het afweersysteem heeft ook een geheugen, waarmee het ziekteverwekkers kan herkennen en bestrijden. 

Antistoffen vertellen niet het hele verhaal 

Dat bredere beeld komt ook naar voren uit onderzoek naar coronavaccinatie bij 157 kinderen met reumatische ontstekingsziekten. Kinderen die biologicals gebruikten, hadden minder antistoffen. Toch kregen zij niet vaker een corona-infectie met klachten dan gevaccineerde kinderen zonder deze medicijnen. 

Bij 91 procent van de onderzochte patiënten was bovendien een voldoende reactie meetbaar van T-cellen: afweercellen die helpen om infecties te bestrijden. Er werden geen ernstige bijwerkingen gemeld die verband hielden met de vaccinatie. 

Vaccinaties bespreken bij diagnose en behandelwijziging 

De bevindingen ondersteunen een aanpak die rekening houdt met de ziekte, behandeling en eerdere vaccinaties van ieder kind. 

“Onze bevindingen ondersteunen het controleren van de vaccinatiestatus bij de diagnose en wanneer de behandeling verandert”, zegt Hamad Saied. “Bij ingewikkelde situaties kan samenwerking met specialisten in afweer- en infectieziekten helpen om keuzes voor individuele patiënten te maken.”

Promotie