Vroege start met biological verbetert uitkomst bij kinderen met jeugdreuma
Kinderen met jeugdreuma hebben meer kans op herstel wanneer zij vroeg starten met biologicals. Dat blijkt uit een internationale studie die werd geanalyseerd door Jelleke de Jonge (UMC Utrecht) en uitgevoerd in Nederland en Canada. De onderzoekers laten zien dat elke maand vertraging tussen het optreden van de eerste klachten en de start van een biological de kans op een goed resultaat verkleint.
Jeugdreuma, of juveniele idiopathische artritis (JIA), is de meest voorkomende chronische reumatische ziekte bij kinderen. De aandoening kan zorgen voor pijn, stijfheid en blijvende schade aan gewrichten. Vaak blijft de ziekte ook op volwassen leeftijd aanwezig. Tot nu toe volgen artsen meestal een zogenoemde stap-voor-stapbehandeling: eerst worden de goedkope maar minder effectieve standaardmedicijnen geprobeerd, zoals methotrexaat. Pas als die onvoldoende werken, komen biologicals (geneesmiddelen die met behulp van biotechnologie worden geproduceerd, zoals antilichamen, vaccins, insuline, etc.) in beeld.
In deze studie – deze week gepubliceerd in het reumatologenvakblad Arthitis & Rheumatology - onderzocht onderzoeker Jelleke de Jonge (afdeling Kinderreumatologie van het Wilhelmina Kinderziekenhuis, onderdeel van UMC Utrecht) of het moment waarop de behandeling met een biological start, invloed heeft op het herstel. Ze volgde 130 kinderen met niet-systemische jeugdreuma die voor het eerst een biological kregen. De kinderen werden ingedeeld in drie groepen: een vroege groep (start biological binnen 6 maanden na de eerste klachten), een middengroep (start na 7 tot 12 maanden) en een late groep (start na 13 tot 24 maanden). Hoewel er een verschil was in hoelang het duurde dat deze patiënten begonnen met biologicals, verschilden de groepen niet op het moment dat de diagnose jeugdreuma werd vastgesteld.
De resultaten spreken voor zich: in de vroege groep bereikte 83 procent van de kinderen binnen zes maanden na start van een biological een ziektevrije fase, terwijl dat in de late groep slechts 57 procent was. De kans dat de ontsteking actief bleef, nam met 9 procent toe voor elke maand vertraging bij het starten van de behandeling met een biological.
Volgens de onderzoekers wijst dit op een ‘therapeutisch venster’: een periode kort na het begin van de ziekte waarin de behandeling het meest effectief is. Door vroeg in te grijpen, kan uitbreiding naar andere gewrichten en schade daaraan mogelijk worden voorkomen.
“De timing van de behandeling maakt echt verschil,” zegt Jelleke de Jonge. “Wanneer kinderen met jeugdreuma vroeg starten met een biological, hebben zij een grotere kans om snel een inactieve artritis te bereiken.”
De studie benadrukt dat het loont om sneller over te stappen op biologicals bij kinderen die dat nodig hebben. Zo kunnen onnodig lange behandeltrajecten worden voorkomen en krijgen jonge patiënten meer kans op een toekomst met minder pijn en beperkingen.
Dit is de eerste klinische publicatie van het internationale UCAN CAN-DU project (UCAN CAN-DU) onder leiding van dr. Joost Swart, dr. Bas Vastert (beiden UMC Utrecht), prof. Rae Yeung (Universiteit van Toronto, Canada) en prof. Susa Benseler (Universiteit van Calgary, Canada). Dit door ZonMw, ReumaNederland en CIHR gesteunde project waarin Nederlandse en Canadese onderzoekers vanaf de start in 2018 samenwerken bevat momenteel al uitgebreide klinische, biologische en gezondheidseconomische gegevens en door patiënten gerapporteerde uitkomsten van meer dan 2000 kinderen met JIA.
Biologicals worden gebruikt bij de behandeling van (jeugd)reuma. Ze worden geproduceerd met behulp van biotechnologie en bestaan uit aangepaste eiwitten zoals antilichamen of receptoren. Biologicals richten zich op specifieke delen van het afweersysteem om ontstekingen te verminderen. Veelgebruikte biologicals bij kinderen zijn etanercept, adalimumab en tocilizumab. Omdat het patent op deze middelen is verlopen kosten ze in Nederland tegenwoordig slechts 10-20 procent van de originele prijs. Biologicals werken goed, maar kunnen ook bijwerkingen hebben. Zo is er een grotere kans op veelvoorkomende infecties. Over het algemeen zijn deze middelen veilig en goed te verdragen bij langdurig gebruik. De meest voorkomende bijwerkingen zijn infecties en ontsteking van het oog. De arts weegt bij elke patiënt zorgvuldig de voor- en nadelen af en houdt het verloop van de behandeling goed in de gaten.
Publicatie
De Jonge JB, De Roock S, Schonenberg-Meinema D, Van den Berg JM, Marshall DA, Vastert SJ, Yeung RSM, Swart JF, Benseler SM, on behalf of the UCAN CAN-DU and UCAN CURE consortia. Effect of time to start of biologic therapy on treatment response in childhood arthritis: results from the UCAN CAN-DU cohort. Arthritis Rheumatol 2025 Sep 22. doi: 10.1002/art.43401