Welzijn zorgprofessionals wereldwijd hetzelfde meetbaar

Het welzijn van zorgprofessionals kan voor het eerst wereldwijd op dezelfde manier gemeten worden. Dit blijkt uit onderzoek onder leiding van het UMCG, UMC Utrecht, Amsterdam UMC en Universiteit van Zürich, begeleid door een stuurgroep met experts uit uiteenlopende organisaties waaronder de WHO. In de internationale CROWN Delphi-studie werden panelleden uit 20 landen het eens over de tien uitkomsten die samen de kern vormen van het welzijn van artsen, verpleegkundigen en paramedici. De resultaten zijn deze week gepubliceerd in eClinicalMedicine.

De WHO verwacht in 2030 een wereldwijd tekort van 10 miljoen zorgverleners. Burn-out, langdurig ziekteverzuim en vertrek uit het vak zetten zowel de kwaliteit als de houdbaarheid van de zorg onder druk. Ziekenhuizen, overheden en onderzoekers investeren volop in het verbeteren van welzijn, maar vrijwel elke studie meet welzijn anders. Daardoor is het nauwelijks mogelijk interventies te vergelijken of vast te kunnen stellen welke daarvan écht werken. 

De CROWN-studie pakt dit aan met een core outcome set: een minimale set uitkomsten waarover onderzoek op dit terrein zou moeten rapporteren. Uitgaand van ruim 250 kandidaat-uitkomsten uit de literatuur beoordeelde en prioriteerde een panel van experts uit 20 landen deze in drie beoordelingsrondes volgens de Delphi-systematiek. Het panel bracht bewust artsen, verpleegkundigen én paramedici samen, zodat de resulterende set niet gebonden is aan één beroepsgroep of zorgsysteem. 

Tien kernuitkomsten 

Op volgorde van prioriteit zijn de tien kernuitkomsten:

1. werk-privébalans
2. werkplezier
3. kwaliteit van leven
4. motivatie
5. mentale gezondheid
6. betekenisvol werk
7. tevredenheid over het inkomen
8. werkcultuur
9. ervaren professionele groei
10. stress

De top drie is weinig verrassend: een eerdere Britse Delphi-studie onder ziekenhuisartsen kwam eveneens uit op werkplezier en werk-privébalans, wat erop wijst dat dit stabiele ankerpunten zijn en geen lokale bevinding. Opvallender is wat er níet in staat. Relaties, vaak gezien als kern van werkplezier, ontbreken, net als autonomie en regelruimte. De auteurs vermoeden dat het panel deze eerder ziet als voorwaarden die welzijn vormgeven dan als uitkomsten op zichzelf. Tevredenheid over het inkomen haalde de top tien juist wél. 

Een gemeenschappelijke taal 

De set beslaat vrijwel de volledige theoretische breedte van het begrip 'welzijn'. Voor onderzoek betekent dit dat resultaten eindelijk vergelijkbaar en te bundelen zijn. Voor ziekenhuizen biedt de set houvast bij het monitoren van het welzijn van medewerkers en bij de vraag of eigen initiatieven effect hebben. De volgende stap is een core outcome measurement set: afspraken over welke meetinstrumenten bij elk van de tien uitkomsten horen, en hoe vaak er gemeten wordt. 

Het onderzoek is geleid vanuit het UMCG (Maarten van der Laan, Tom Bazuin en Amber Boskma), het UMC Utrecht (Lotty Hooft en Tom Bazuin), Amsterdam UMC (Sarah Mugge en Dave Dongelmans), en de Universiteit van Zürich (Jesús Lopez-Alcalde)