Roderick Venekamp benoemd tot hoogleraar Infectieziekten in de eerstelijnszorg
Huisarts en klinisch wetenschapper Roderick Venekamp is per 1 april 2026 benoemd tot hoogleraar Infectieziekten in de eerstelijnszorg aan het UMC Utrecht. In deze functie richt hij zich op onderzoek om de zorg voor infectieziekten in de huisartsenpraktijk te verbeteren. De leerstoel valt onder de afdeling Huisartsgeneeskunde en Verplegingswetenschap van het Julius Centrum en maakt deel uit van het strategische onderzoeksprogramma Infection & Immunity.
Infectieziekten zorgen wereldwijd voor veel ziekte en sterfte. Ze hebben ook een grote impact op de gezondheidszorg en de samenleving. In de huisartsenpraktijk komen vooral luchtweginfecties vaak voor. Meestal is daarvoor geen behandeling nodig. Toch worden nog te vaak antibiotica voorgeschreven. Dat kan leiden tot bijwerkingen en draagt bij aan antibioticaresistentie, waardoor bacteriën minder goed te behandelen zijn.
De Covid-19-pandemie heeft laten zien hoe belangrijk infectieziekten zijn voor de volksgezondheid. Ook werd duidelijk dat snelle en goede samenwerking in onderzoek nodig is om de zorg te verbeteren. In Nederland bleek tijdens de pandemie dat de onderzoeksstructuur in de eerstelijnszorg niet sterk genoeg was om snel te reageren. Dat is een gemiste kans, omdat juist in de huisartsenpraktijk veel winst te behalen is in het voorkomen van ziekte en ziekenhuisopnames.
Sterk onderzoek in de huisartsenpraktijk
Vroege diagnose, het inschatten van risico’s en gerichte behandeling kunnen zorgen voor sneller herstel en minder complicaties. Ook kunnen ze ziekenhuisopnames voorkomen. Het Julius Centrum van het UMC Utrecht speelt internationaal een belangrijke rol in onderzoek naar infectieziekten in de eerstelijnszorg. Het werkt samen met nationale en Europese partners aan betere preventie, diagnostiek en behandeling.
Klinische expertise en praktijkgericht onderzoek
Roderick Venekamp combineert zijn werk als huisarts met wetenschappelijk onderzoek. Hij heeft meer dan tien jaar ervaring in onderzoek naar infectieziekten. Zijn werk sluit direct aan bij de problemen die hij in de dagelijkse praktijk ziet. Volgens Venekamp is samenwerking tussen verschillende disciplines belangrijk om de zorg te verbeteren. Hij wil samen met collega’s de wetenschappelijke basis voor de zorg van patiënten met infectieziekten in de huisartsenpraktijk versterken. Daarbij richt hij zich onder andere op luchtweg- en urineweginfecties, het beter herkennen en behandelen van ernstige infecties zoals sepsis, en de voorbereiding op toekomstige pandemieën.
Hij speelt ook een belangrijke rol in het Onderzoekspraktijken Netwerk Huisartsgeneeskunde, een samenwerking tussen alle Nederlandse universitaire huisartsenafdelingen en Ecraid. Dit netwerk moet het onderzoek in de eerstelijnszorg versterken en zorgen dat er snel kan worden gereageerd bij toekomstige uitbraken van infectieziekten.
Onderzoeksleider en internationale samenwerking
Tijdens zijn carrière heeft Venekamp meerdere grote onderzoeksprojecten geleid. Hij verwierf meer dan 2 miljoen euro als hoofdonderzoeker en projectleider, en werkte mee aan subsidieaanvragen voor projecten met een totale waarde van meer dan 10 miljoen euro. Zijn onderzoek heeft bijgedragen aan nationale en internationale richtlijnen, onder andere over acute middenoorontstekingen, antibiotica en Covid-19-testen. Daarnaast bekleedt hij verschillende leidinggevende functies binnen het UMC Utrecht en nationale commissies. Hij begeleidde onderzoekers en is betrokken bij medisch-ethische toetsing en richtlijnontwikkeling.
Visie op de toekomst
Venekamp werkt aan een duidelijke visie voor betere voorbereiding op pandemieën en sterker onderzoek in de huisartsenpraktijk. Hij wil de samenwerking in Nederland en Europa verder bestendigen en uitbreiden. Zo moet het onderzoek sneller en beter ingezet kunnen worden bij toekomstige uitbraken.
Korte biografie
Roderick Venekamp (1983) studeerde geneeskunde en werd huisarts in opleiding in 2008. Hij promoveerde in 2012 op onderzoek naar corticosteroïden bij acute bijholteontsteking aan het UMC Utrecht. Hij combineerde zijn opleiding met een master epidemiologie. Hij werkt nog steeds als huisarts en combineert dit met zijn rol als hoogleraar en onderzoeker. Daarnaast is hij betrokken bij internationale samenwerkingen, zoals University College London, en bij organisaties zoals Cochrane, de Gezondheidsraad en ZonMw.