Sneller juiste zorg bij uitzaaiing wervelkolom

Herken een patiënt met ernstige uitzaaiingen in de wervelkolom sneller en op tijd. Een nieuwe beslishulp, die is ontwikkeld door het UMC Utrecht, gaat hierbij helpen. Op die manier kunnen onnodig lijden en ingrijpende, dure spoedoperaties worden voorkomen. Artsen kunnen zo namelijk sneller bepalen of en hoe snel doorverwijzing naar een gespecialiseerd centrum nodig is.

Onderzoekers en wervelkolomspecialisten ontwikkelden de nieuwe beslishulp van het UMC Utrecht. Deze bestaat uit een aantal vragen waarmee snel kan worden bepaald hoe ernstig de situatie is. Het grootste internationale netwerk van wervelkolomspecialisten (AO Spine) heeft de beslishulp nu ook omarmd, waardoor wereldwijd patiënten eerder de juiste medische hulp kunnen krijgen. De onderzoekers hebben hierover gepubliceerd in het European Journal of Cancer.

Jorrit-Jan Verlaan, hoogleraar mobiliteit bij wervelmetastasen aan het UMC Utrecht, is grondlegger van de beslishulp: "De tool helpt artsen die geen specialist zijn in aandoeningen van de wervelkolom om sneller de juiste beslissing te nemen. Zo kunnen ernstige complicaties, zoals blijvende uitval of verlamming, mogelijk worden voorkomen."

Van controle tot verwijzing

Jaarlijks krijgen wereldwijd miljoenen mensen uitzaaiingen van kanker in de wervelkolom. Bij een deel van hen ontstaat druk op het ruggenmerg of worden de wervels instabiel. Dan is snelle behandeling belangrijk. Toch is het voor artsen buiten de wervelkolomchirurgie niet altijd eenvoudig om de ernst van de situatie goed in te schatten.

De nieuwe Spinale Metastase Stadiëring (SMS)-beslishulp brengt daar verandering in. Aan de hand van een aantal eenvoudige vragen over klachten, neurologische uitval en beeldvorming bepaalt de beslishulp de urgentie. Elke uitkomst is gekoppeld aan een duidelijk advies: van controle tot directe verwijzing naar een wervelkolomspecialist.

Beschikbaar voor artsen wereldwijd

"De beslishulp zorgt ervoor dat artsen dezelfde taal gebruiken bij patiënten met uitzaaiingen in de wervelkolom. Daardoor wordt de kans kleiner dat een patiënt te laat bij een specialist terechtkomt", vertelt Jorrit-Jan.

"De beslishulp is gratis beschikbaar via AO Spine. Artsen kunnen de digitale versie gebruiken of een compacte pocketkaart downloaden voor gebruik op de afdeling of tijdens een dienst. Ze kunnen de digitale versie ook aanpassen, bijvoorbeeld met regionale verwijsafspraken en contactgegevens van gespecialiseerde centra."

Internationale samenwerking

De beslishulp is bedacht in het UMC Utrecht en onder leiding van Jorrit-Jan Verlaan verder ontwikkeld met regionale (van Oncomid) en nationale experts. Ook het AO Spine Knowledge Forum Tumor, een internationaal samenwerkingsverband van specialisten op het gebied van wervelkolomtumoren, speelde een belangrijke rol bij de totstandkoming en verspreiding van de tool.

Momenteel werken de onderzoekers aan een internationale vervolgstudie om de bruikbaarheid en het effect in de dagelijkse praktijk wetenschappelijk te evalueren.

"Van alle patiënten die vanwege uitzaaiingen in de rug worden geopereerd, komt bijna de helft als spoedgeval binnen," aldus Jorrit-Jan. "Hun klachten zijn dan vaak al vergevorderd. En de uitkomst van een spoedoperatie is aanzienlijk slechter dan wanneer we eerder en minder invasief hadden kunnen ingrijpen. Laten we ervoor zorgen dat zij op tijd gezien worden, en laten we daar vandaag mee beginnen. Dat kan met deze beslishulp."