UMC Utrecht neemt derde operatierobot in gebruik

UMC Utrecht heeft een derde operatierobot in gebruik genomen. Met de komst van de nieuwste generatie, de Da Vinci 5, kunnen nog meer patiënten minimaal belastend worden geopereerd. Dat leidt tot minder complicaties en een sneller herstel. “Nog afgezien van de voordelen voor patiënten, kunnen we met de Da Vinci 5 ook nog beter opleiden,” zegt Jelle Ruurda, gastro-intestinaal chirurg en hoogleraar robot-geassisteerde minimaal invasieve chirurgie. “Met één druk op de knop kunnen collega’s op afstand meekijken, en zelfs leren van eerdere operaties. Zo delen we kennis sneller en breder.” Het ziekenhuis bouwt hiermee voort op een traditie van 25 jaar vooroplopen in robotchirurgie.

Al 25 jaar koploper

Robotchirurgie is in Utrecht al sinds 2000 onderdeel van de zorg. Toen werd hier de eerste robotoperatie van Nederland uitgevoerd. Inmiddels is de techniek uitgegroeid tot een belangrijke werkwijze bij hart- en longoperaties en gynaecologische kanker. Ook bij urologische kankeroperaties en bij kanker aan slokdarm, maag en lever wordt de robot ingezet. In de regio Utrecht staan inmiddels zeven operatierobots en wordt intensief samengewerkt.

Nóg preciezer opereren

De nieuwe robot geeft chirurgen meer controle tijdens de operatie. Jelle Ruurda: “We kunnen beter voelen hoeveel kracht we gebruiken, waardoor we nog voorzichtiger dan voorheen met het weefsel van de patiënt kunnen omgaan. Het beeld is scherper en in 3D, en eventuele kleine trillingen van de hand worden nog beter weggefilterd. Daardoor kunnen we nog preciezer opereren.”

Dat helpt om gezond weefsel te sparen en complicaties te verminderen. Voor patiënten betekent dit: kleinere incisies, en dus minder pijn en sneller herstel. Ruurda: “Wat begon als pionieren, is nu onmisbaar in de zorg voor patiënten met complexe tumoren. Met deze nieuwe generatie zetten we opnieuw een stap vooruit.”

Opleiden en kennis delen

UMC Utrecht speelt een centrale rol in het opleiden van o.a. chirurgen, urologen en gynaecologen in de robotchirurgie. Ruurda: “De landelijke cursus voor AIOS-heelkunde, urologie en gynaecologie is in Utrecht opgezet. Honderden collega’s uit binnen- en buitenland zijn hier getraind. Dankzij de dubbele console kunnen ervaren chirurgen en trainees samen opereren, zoals in een rijles.”

“Met de Da Vinci 5 kunnen we nog beter opleiden,” vervolgt Ruurda. “Met één druk op de knop kunnen collega’s op afstand meekijken en zelfs leren van eerdere operaties. Zo delen we kennis sneller en breder.”

Slimme technologie en AI

De Da Vinci 5 heeft veel meer rekenkracht dan eerdere systemen. Dat maakt nieuwe toepassingen met AI mogelijk. UMC Utrecht ontwikkelt samen met de TU Eindhoven technologie die chirurgen ondersteunt tijdens operaties. Denk aan systemen die realtime informatie geven over de operatie, vergelijkbaar met navigatie. “Zo helpen we chirurgen om nog betere beslissingen te nemen, tijdens én na de operatie.”

Oog voor kosten en duurzaamheid

Robotchirurgie levert goede medische resultaten op, maar wordt ook kritisch onderzocht op kosten en doelmatigheid.

Voor slokdarmoperaties is al aangetoond dat robotchirurgie per saldo evenveel kost als een open operatie. “Hoewel het in de operatiekamer zelf duurder is, herstellen patiënten sneller en liggen ze korter in het ziekenhuis.” Voor maag- en darmoperaties wordt dit onderzoek opgestart. Ook duurzaamheid krijgt aandacht. “We kijken hoe we instrumenten vaker kunnen gebruiken en afval kunnen verminderen,” aldus Ruurda.