Psychiatrische aandoeningen zoals schizofrenie en bipolaire stoornis komen in sommige families meer voor dan in andere. In groot internationaal verband zijn genetische verbanden tussen deze en andere hersenaandoeningen onderzocht op een veel grotere schaal dan voorheen ooit is gebeurd. Daaruit blijkt dat psychiatrische aandoeningen vaak een genetische basis delen. Ook Bobby Koeleman (groepsleider Genetica en UMC Utrecht Hersencentrum) werkte mee aan het wereldwijde onderzoek, waaraan meer dan 600 instellingen meededen. 

Psychiatrische aandoeningen delen veel genetische varianten, terwijl neurologische aandoeningen, zoals Parkinson, epilepsie of Alzheimer genetisch meer een afzonderlijk karakter hebben. Dat blijkt uit de studie ‘Brainstorm’ die donderdag 21 juni in Science verscheen. In het onderzoek is met een zeer brede blik gekeken naar de relatie tussen genetische variatie en hersenaandoeningen. De resultaten wijzen erop dat psychiatrische aandoeningen op moleculair niveau belangrijke gelijkenissen vertonen, terwijl de overeenkomsten met andere neurologische aandoeningen beperkt zijn.

 

Overlap aandoeningen

De uitkomsten zijn aanleiding om de manier waarop we over hersenaandoeningen denken te herzien, aldus de onderzoekers. Kennis over de genetische invloeden en overlappende patronen daarin tussen verschillende aandoeningen, maakt het mogelijk om de oorzaken ervan beter te begrijpen. Wellicht zijn specifieke mechanismen aan te wijzen waarop mogelijk maatwerkbehandelingen kunnen worden ontwikkeld, zo schrijven de onderzoekers. Zij beschrijven echter ook dat het onderzoeken van deze verbanden een hele uitdaging is: het direct bestuderen van het brein is ingewikkeld, omdat  het moeilijk is om gedetailleerde scans te maken en ethisch problematisch om biopten te nemen. Dat hersenaandoeningen vaak tegelijkertijd optreden, maakt het ook lastig om te ontrafelen of de ene aandoening de ontwikkeling van de andere beïnvloedt – of andersom.  Om de overlap tussen de aandoeningen te bestuderen, moeten onderzoekers zich op de genetica kunnen verlaten. Voor de huidige studie hebben internationale consortia hun data gedeeld om genetische patronen te kunnen vinden tussen 25 psychiatrische en neurologische aandoeningen. Daar elke genetische variant alleen bijdraagt aan een klein percentage van het risico om de aandoening te krijgen, was het nodig om enorme hoeveelheden data te onderzoeken om tot betrouwbare conclusies te komen.
 

Meer dan 1 miljoen mensen

De onderzoekers maten de hoeveelheid genetische overlap tussen de aandoeningen door gebruik te maken van zogeheten genome-wide association studies (GWAS) van 265.218 patiënten en 784.643 gezonde mensen. Zij bekeken ook de relaties tussen hersenaandoeningen en 17 lichamelijke en cognitieve maten, zoals opleiding, van meer dan 1 miljoen mensen. Een dergelijke hoeveelheid gegevens, inclusief genetische data, was nooit eerder samengebracht. Analyse ervan heeft geleid tot meer begrip van het brein. De eindresultaten laten zien dat er brede genetische overlap bestaat tussen verschillende soorten psychiatrische aandoeningen, met name tussen ADHD, bipolaire stoornis, ernstige depressie en schizofrenie. De data wijzen er ook op dat er een sterke overlap is tussen anorexia nervosa en een obsessief-compulsieve stoornis (OCD), en tussen OCD en het gilles de la tourettesyndroom.
Neurologische aandoeningen zoal epilepsie, Parkinson en MS verschillen daarentegen meer van elkaar dan van psychiatrische aandoeningen, behalve migraine, dat genetisch gerelateerd is aan ADHD, ernstige depressie en het gilles de la tourettesyndroom. Volgens de onderzoekers wijst het sterke genetische verband tussen psychiatrische aandoeningen erop dat de huidige diagnostische classificaties die artsen hanteren, onvoldoende overeenkomen met de onderliggende biologische oorzaken ervan. De scherpe lijnen die worden getrokken tussen verschillende patiënten sluiten niet aan op de overlappende genetische grondslag en symptomen in het brein. Verder onderzoek naar de genetische verbanden tussen psychiatrische aandoeningen kan helpen om de diagnostiek en behandeling te verbeteren. 

Laat het ons weten als je vragen, opmerkingen of reacties voor de redactie hebt.

Reageer op dit artikel

Dit is een verplicht veld Dit is geen juist e-mailadres Dit is een verplicht veld Dit is een verplicht veld
  • Geplaatst door Johnson Oleg op 14-7-2019
    Ik ben zo blij met deze ... Ik ben al een tijdje de ziekte van Parkinson en ik heb een breed scala aan behandelingen gevolgd, ik heb zelfs gecombineerd met verschillende medicinale planten zonder duidelijke resultaten. Mijn gezondheid verslechterde steeds meer. Maar dankzij een methode die ik op het internet vond om de gewenste resultaten te bereiken, wist ik vanaf het begin dat dit me kon helpen, en ik begon de methode van Dr Moon te volgen en de resultaten waren geweldig: ik raad je aan om in contact met hem via e-mail: [arthurmoon01@gmail.com]
    • Geplaatst door Rocky Elves op 14-7-2019
      God zegene dokter Arthur Moon voor het helpen van mijn vader om de ziekte van Parkinson te genezen. Broeders, mijn vader heeft de ziekte van Parkinson lange tijd geleden, ik heb zoveel remedies geprobeerd, maar bekend lijkt te werken. Maar ik had contact met een kruidenarts die zoveel mensen zag getuigen over hoe ze door deze arts allemaal waren genezen van hun verschillende ziekten en virussen. Dus ik heb mijn hele probleem aan hem uitgelegd en hij beloofde mijn vader te genezen. Dus gaf ik hem alle voordeel van twijfel, en zie, hij bereidde het kruidenmengsel voor en stuurde het naar mij in mijn land. Vandaag kan ik trots zeggen dat mijn vader nu vrij is van de ziekte van Parkinson, en zijn leven is weer normaal geworden. Dus als je daar bent die lijdt aan de ziekte van Parkinson en andere ziekten of virussen, wil ik je vertellen om snel contact op te nemen met: Arthur Moon voor je genezing. Zijn e-mail: arthurmoon01@gmail.com
      • Geplaatst door russel Cummins op 30-4-2019
        " psychiatrische aandoeningen, met name tussen ADHD, bipolaire stoornis, ernstige depressie en schizofrenie"vanwege wat ik mij uit die 12 jarige episode herinner ben ik het er mee eens om deze 4 diagnoses te clusteren. Uit persoonlijk ondervonden ervaring heb ik herinneringen en een referentie kader m.b.t. alle 4 genoemde diagnoses, Zou nog verslavingsgevoeligheid en "thrill/danger-seeker willen toevoegen. In mijn geval gelukkig gecombineerd met onder andere hoog begaafdheid(aanleg voor iedere universitaire of HBO)., zoals getest na mijn eerste psychose rond 1985.

        Lees meer verhalen

        Ontdek en verdiep je in onze onderwerpen