Zorgmachtiging

Er is een zorgmachtiging voor u voorbereid. Wat betekent dit? En wat kunt u zelf doen?

Verplichte zorg uitklapper, klik om te openen

Verplichte zorg is zorg die u nodig hebt, terwijl u dit eigenlijk niet wilt. Het kan gegeven worden als uw psychiatrische ziekte er voor zorgt dat u een gevaar vormt voor uzelf of anderen. 

Verplichte zorg kan bijvoorbeeld zijn dat u medicijnen moet nemen, moet meedoen aan een behandeling of dat uw vrijheden worden beperkt. Verplichte zorg is geregeld in de Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (WvGGZ) en wordt alleen gegeven als het echt niet anders kan.

Er zijn twee manieren om verplichte zorg te krijgen:

1. Een crisismaatregel
2. Een zorgmachtiging

Deze folder gaat over een zorgmachtiging. 

Wat is een zorgmachtiging?

Als er geen acute crisis is, maar er wel genoeg reden is om u te verplichten tot behandeling, dan kan er een zorgmachtiging worden aangevraagd. De rechter beslist dan welke zorg u zonder uw toestemming moet krijgen. Omdat de behandeling verplicht is, kun u zich in uw vrijheid beperkt voelen.

Voor de zorgmachtiging is een zorgplan nodig. Dit is een plan waarin staat wat het doel van de behandeling is en hoe zorg wordt gegeven. Het zorgplan wordt opgesteld door de behandelaar.

Waarom wordt er een zorgmachtiging voorbereid?

Als iemand zich grote zorgen over u maakt, kan die persoon zich melden bij de gemeente. Een medewerker van de gemeente kijkt of er sprake is van ernstig nadeel, veroorzaakt door een psychiatrisch probleem. 

Een zorgmachtiging kan ook worden aangevraagd als u een crisismaatregel hebt en deze moet worden voortgezet voor een langere periode. De behandelaar adviseert het Openbaar Ministerie, dat een verzoek aan de rechtbank doet voor een zorgmachtiging.

Verplichte zorg kan alleen worden opgelegd als:

• Er gevaar is voor uzelf of anderen (de wet noemt dit ernstig nadeel)
• Dit gevaar komt door een psychiatrische stoornis
• U geen toestemming geeft voor zorg 

Hoe verloopt het proces van een zorgmachtiging?

Aan het begin van het proces krijgt u een advocaat toegewezen. Die zorgt ervoor dat alles volgens de regels verloopt. U kunt ook advies vragen aan de patiëntvertrouwenspersoon (PVP).

Wie is de patiëntvertrouwenspersoon (PVP)?

De PVP is niet bij uw behandeling betrokken en biedt gratis advies en ondersteuning. Hebt u een klacht over uw behandeling? Dan kan de PVP u ook helpen om die klacht bespreekbaar te maken. U kunt de contactgegevens van de PVP vinden op de afdeling.

Zitting

Voordat een zorgmachtiging wordt gegeven, vindt er een zitting plaats. Tijdens de zitting praat de rechter met u en uw naasten over de situatie en de documenten, zoals het zorgplan en de zorgkaart. Na de zitting besluit de rechter of een zorgmachtiging wordt gegeven en hoelang deze duurt. 

Het aanvragen van een zorgmachtiging kan een paar weken duren. Gedurende deze tijd houdt uw behandelaar u op de hoogte, samen met de Officier van Justitie. 

Hoe ziet de verplichte zorg eruit?

Verplichte zorg kan op verschillende plekken plaatsvinden, zoals een psychiatrisch ziekenhuis, een verslavingskliniek of een polikliniek. Het kan betekenen dat u verplicht medicijnen moet nemen, afspraken moet nakomen of opgenomen moet worden. Soms kan verplichte zorg ook thuis worden verleend, maar alleen als dit veilig is voor u, uw naasten en de hulpverleners. 

De behandelaar bespreekt met u en uw naasten welke zorg onder de zorgmachtiging valt. Er wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met uw wensen (die in een zorgkaart staan) en alleen verplichte zorg wordt gegeven als dat echt nodig is.

Zorgkaart

In een zorgkaart geeft u aan welke zorg u wel of niet wil ontvangen in bepaalde situaties. In de zorgkaart staat bijvoorbeeld hoe u het liefst behandeld wil worden, bijvoorbeeld wat betreft medicatie. Uw behandelaar, een naaste of de PVP kan u helpen om de zorgkaart in te vullen. De zorgkaart is uw eigen visie op uw behandeling, niet die van uw naasten.

Wat kunt u zelf doen? uitklapper, klik om te openen

Medische verklaring

Voordat een zorgmachtiging kan worden aangevraagd, moet een onafhankelijk psychiater een second opinion geven en een medische verklaring opstellen. Het is goed om u voor dit gesprek voor te bereiden.

Een plan van aanpak

Door een eigen plan van aanpak te schrijven, kunt u proberen te voorkomen dat er een zorgmachtiging nodig is. In het plan beschrijft u uw situatie, uw hulpvraag en wat u wilt doen om het probleem op te lossen. Ook kunt u hierin de wensen van uw familie en afspraken over bijvoorbeeld medicatie, behandeling en gedrag opnemen. Het doel van het plan van aanpak is dat u kunt laten zien dat verplichte zorg niet nodig is.

Wilt u een plan van aanpak maken? Dan moet u dit binnen drie dagen schriftelijk laten weten aan de geneesheer-directeur. De geneesheer-directeur beslist binnen twee dagen of u toestemming krijgt om het plan van aanpak te maken. 

De geneesheer-directeur kan toestemming weigeren als:

• Het ernstig nadeel te groot is om te wachten met het plan van aanpak
• U eerder geprobeerd hebt een plan van aanpak op te stellen, maar dit niet gelukt is
• U eerder een plan van aanpak hebt opgesteld, maar verplichte zorg toen niet werd voorkomen

Als de geneesheer-directeur toestemming geeft, hebt u twee weken de tijd om het plan op te stellen. De geneesheer-directeur beoordeelt of het plan helpt om het gevaar weg te nemen. Dit doet hij aan de hand van de medische verklaring van de psychiater. Als het plan goedgekeurd wordt, wordt de procedure voor een zorgmachtiging gestopt.

Contact uitklapper, klik om te openen

Het Advies- en aanmeldteam is op werkdagen bereikbaar van 8:00 - 17:00.