Wereld Menstruatiedag
Op 28 mei is het Wereld Menstruatiedag. Op deze dag wordt wereldwijd aandacht gevraagd voor menstruatiehygiëne, het doorbreken van taboes en het bestrijden van menstruatiearmoede. Op de Van Creveldkliniek merken wij dat meisjes en vrouwen met een stollingsstoornis door hun (vaak extra hevige!) menstruatie soms tegen problemen aanlopen op de werkvloer. We gaan in dit artikel in op deze problemen en geven tips om het gesprek hierover aan te gaan.
Klachten tijdens menstruatie
Ruim driekwart van de vrouwen die menstrueert, ervaart menstruatieklachten die impact hebben op het dagelijks leven. Dus ook op het werk. Deze vrouwen ervaren klachten zoals:
- Hevig bloedverlies met angst op doorlekken
- Pijnklachten en krampen
- Vermoeidheid
- Verminderde concentratie
- Hoofdpijn
- Stemmingswisselingen
Hierdoor kunnen zij minder productief zijn of kunnen minder scherp reageren. Fysiek of staand werk valt zwaar. Pijnstilling en warmtebronnen zijn noodzakelijk om de dag door te komen. Opvallend is dat 10% van deze vrouwen zich soms ziek meldt vanwege de ernst van deze klachten, maar dat meer dan 1/3e hiervan aangeeft ondanks de hevige klachten toch te gaan werken.
Taboe
Hevige menstruatie is nog steeds een gevoelig onderwerp om over te praten. De helft van de vrouwen bespreekt de menstruatie wel eens met collega’s, maar zelden wordt de impact van een hevige menstruatie aangekaart bij een leidinggevende of Arboarts.
Meer dan de helft van de vrouwen heeft wel eens een slechte ervaring op het werk gehad vanwege hun menstruatie. Vrouwen zijn bang om niet serieus genomen te worden, dat hun klachten worden gebagatelliseerd, of dat het hun kansen op promotie of carrière zal verkleinen. Zij maken zich zorgen dat hun productiviteit wordt gemeten aan die van mannen. Dit heeft tot gevolg dat vrouwen het gevoel hebben dat ze moeten doorbijten ondanks de forse menstruatieklachten.
Meer dan de helft van de vrouwen durft niet toe te geven dat een ziekmelding gerelateerd is aan de menstruatie. In Nederland bestaat nog geen menstruatieverlof, maar hevige menstruatieklachten gelden als een medische reden om tijdelijk niet of met aanpassingen te werken. Daarnaast is niemand verplicht om de reden van ziek zijn te melden als het echt niet lukt om te werken.
Gesprek voorbereiden
Als vrouwen klachten ervaren van hun menstruatie die invloed hebben op hun werk, kunnen ze hiervoor maatwerkafspraken maken met de werkgever of bedrijfsarts. Zo’n gesprek kan spannend zijn, dus het is belangrijk om dit goed voor te bereiden.
Het is belangrijk om vooraf te bedenken wat het doel is van het gesprek. Welke behoefte is er op de zwaarste dagen? Denk aan thuiswerken, flexibele werktijden, minder fysiek werk, aangepaste werkzaamheden, aangepaste werkschema’s, extra pauze, een werkplek dichter bij de toiletten, een afneembare stoel, prullenbakken en menstruatieproducten op het toilet, of een plek om te kunnen verschonen of verkleden.
Maatwerkgesprek
Het is belangrijk dat het gesprek plaatsvindt in een ruimte waar de vrouw zich op haar gemak voelt. Problemen worden beter gehoord worden door een gesprek positief te beginnen. Bijvoorbeeld door de fijne werkomgeving te benoemen en de wens om het werk zo goed mogelijk te willen doen. Wees specifiek over de problemen tijdens de menstruatie. “Ik heb last van hevige menstruaties” is minder specifiek dan “Ik moet elk uur verschonen tijdens de eerste dagen van mijn menstruatie”. Het werkt constructief als de vrouw aangeeft dat ze nagedacht heeft over oplossingen die helpen om productief te blijven en die tijdens het gesprek toelicht.
In een gesprek is altijd sprake van verbale communicatie (wat iemand zegt) en non-verbale communicatie (hoe iemand het zegt). Als die niet op elkaar aansluiten, zal het verhaal niet duidelijk overkomen. Het is helpend door te proberen de emoties in de hand te houden en het gesprek zakelijk te houden.
Medische achtergrond
Mogelijk zijn de hevige menstruatieklachten nieuw voor de collega of leidinggevende. Extra informatie geven over de medische achtergrond van de stollingsstoornis kan meer begrip geven. Niet iedereen wil dit echter delen omdat het mogelijk impact heeft. Het is ook niet verplicht om dat te doen. Het is daarom belangrijk om hier van tevoren over na te denken.
Feedback
Wees voorbereid op feedback zoals “Er werken hier meer vrouwen en die hoor ik hier niet over”. Bepaal van tevoren de reactie. Voorbeelden zijn: "Niet elke menstruatie is het zelfde", "Mijn menstruatie heeft een medische achtergrond", of "Niet alle vrouwen durven of willen over hun menstruatie praten".
Tot slot
De ervaring leert dat openheid over de situatie vaak het meeste begrip oplevert en bereidwilligheid om oplossingen te vinden. Succes!