Zorgpad Aneurysmatische subarachnoïdale bloeding

Patiënten met een verdenking op een subarachnoïdale bloeding worden meestal met spoed opgenomen, vaak via de spoedeisende hulp of via verwijzing vanuit een ander ziekenhuis.

Omdat het meestal om een acute opname gaat, is er vooraf geen voorbereidingsfase zoals bij planbare zorg. In plaats daarvan ligt de nadruk op snelle diagnostiek en behandeling. Als de patiënt wordt verwezen vanuit een ander ziekenhuis, wordt de CT scan uit het andere ziekenhuis digitaal doorgestuurd naar het UMC Utrecht.

Na stabilisatie wordt informatie gedeeld met patiënt en naasten over de aandoening, het verdere verloop en de behandelmogelijkheden.

In acute situaties vindt direct een medische beoordeling plaats door het neurovasculaire team. Hierbij wordt gekeken naar de ernst van de bloeding, de neurologische toestand en de algemene gezondheid. Daarbij er wordt snel bepaald welke onderzoeken en behandelingen nodig zijn.

Om de diagnose te bevestigen en het aneurysma in beeld te brengen, wordt met spoed beeldvormend onderzoek van de hersenen. Vaak is dit niet nodig als de patiënt uit een ander ziekenhuis wordt verwezen.

Het meest gebruikte onderzoek is een CT-scan van de hersenen om de bloeding vast te stellen gevolgd door een CT-angiografie om het aneurysma zichtbaar te maken. Als er geen aneurysma wordt gezien op de CT-angiografie, kan besloten worden deze na een aantal dagen te herhalen of om een angiografie or MR-angiografie uit te voeren.  

De uitkomsten van deze onderzoeken worden direct beoordeeld door het behandelteam.

De resultaten van de onderzoeken worden zo snel mogelijk besproken binnen het team en, zodra mogelijk, met de patiënt en naasten.

Er wordt uitgelegd wat de oorzaak van de bloeding is, hoe ernstig deze is en welke behandeling nodig is.

De behandeling is gericht op het zo snel mogelijk afsluiten van het gescheurde aneurysma om een nieuwe bloeding te voorkomen. Dit gebeurt bij voorkeur binnen 24 uur.

De keuze voor behandeling wordt multidisciplinair bepaald en hangt af van de vorm, grootte en locatie van het aneurysma.

Mogelijke behandelingen zijn:

• Endovasculaire behandeling (via de bloedvaten)
  • Coiling
  • Balloon-assisted coiling
  • Stent-assisted coiling
  • Intrasacculair device (zoals een WEB)
  • Flow-diverting stent
• Operatieve behandeling (neurochirurgie)
  • Clippen van het aneurysma

Bij een endovasculaire behandeling wordt via een slagader in de lies een dun slangetje (katheter) naar het aneurysma gebracht om dit van binnenuit af te sluiten. De behandeling vindt plaats onder narcose.

Bij een neurochirurgische behandeling wordt er een luik in de schedel gemaakt om bij het aneurysma te komen. Het aneurysma wordt afgesloten met een klemmetje (clip).

Voorafgaand aan de behandeling wordt uitgebreid uitleg gegeven over:

• de behandeling zelf
• mogelijke risico’s en voordelen
• eventueel gebruik van bloedverdunners
• het verwachte verloop en de nazorg

Het behandelplan wordt opgesteld door het multidisciplinaire team en afgestemd op de situatie van de patiënt.

Persoonlijk behandelplan
Het behandelplan wordt opgesteld door het multidisciplinaire team en afgestemd op de situatie van de patiënt.

De hoofdbehandelaar bespreekt het plan met de patiënt en naasten. Hierbij is aandacht voor de medische noodzaak, risico’s en de verwachtingen van herstel.

Evaluatie
Na de behandeling wordt nauwlettend gevolgd hoe het herstel verloopt. Er wordt gekeken naar het effect van de behandeling en naar mogelijke complicaties.

Indien nodig wordt het behandelplan aangepast.

Multidisciplinaire zorg
De behandeling van een patiënt met een aneurysmatische subarachnoïdale bloeding vindt plaats in nauwe samenwerking tussen verschillende specialisten.

Bij deze aandoening is er (spoed)overleg tussen:

• vasculair neuroloog
• neurochirurg
• interventieradioloog

In dit overleg wordt gezamenlijk bepaald welke behandeling het meest geschikt is, met als doel snelle en veilige zorg.

Tijdens de opname wordt ook de revalidatie-arts betrokken om te bepalen wat de beste bestemming is na de ziekenhuisopname. Vaak gaat de patiënt na het ziekenhuis naar een revalidatiecentrum.

Na de acute fase volgt een periode van herstel en controle. De duur en intensiteit hiervan verschillen per patiënt.

Patiënten met een aneurysmatische subarachnoïdale bloeding worden 4-6 weken na ontslag uit het ziekenhuis teruggezien op de SAB Nazorgpoli. Een revalidatie-arts, neuropsycholoog, en gespecialiseerd verpleegkundige kijken naar:

• herstel van neurologische functies
• eventuele restklachten, zowel op lichamelijk, emotioneel en cognitief gebied

Indien nodig worden er adviezen gegeven over het opbouwen van activiteiten. Ook wordt beoordeeld of (aanvullende) begeleiding nodig is.

De patiënt blijft onder controle bij de betrokken specialisten.

Leven met een subarachnoïdale bloeding / ondersteuning
Een subarachnoïdale bloeding kan grote impact hebben op het dagelijks leven. Herstel kan tijd kosten en klachten kunnen blijven bestaan, zoals vermoeidheid, concentratieproblemen of emotionele veranderingen.

Daarom is er aandacht voor begeleiding en ondersteuning. Indien nodig kan ondersteuning worden ingezet van bijvoorbeeld een revalidatiearts, verpleegkundig specialist, of psycholoog.

Ook wordt gekeken naar praktische gevolgen, zoals werk, thuissituatie en kwaliteit van leven, zodat de zorg zo goed mogelijk aansluit bij de persoonlijke situatie.

Wanneer een patiënt de leeftijd van 18 jaar bereikt en de aandoening stabiel is, wordt de zorg overgedragen van de kinderzorg naar de volwassenenzorg. Dit gebeurt zorgvuldig en in overleg met de patiënt.