“Je hoeft het niet alleen te doen, verzamel de juiste mensen om je heen.”

Wat begon als nieuwsgierigheid tijdens haar werk in de wijkverpleging - hoe weet je eigenlijk wat goede zorg is? - groeide voor Nienke Bleijenberg uit tot een loopbaan waarin onderzoek, onderwijs en praktijk naadloos samenkomen. Inmiddels is zij associate professor Verplegingswetenschap in het UMC Utrecht én lector Proactieve Ouderenzorg aan de Hogeschool Utrecht.

Een verbindende rol tussen onderzoek, onderwijs en praktijk

Leren van leiderschapservaringen

Tijdens de bijeenkomst van LMNR 4 in het voorjaar van 2026 vertelde Nienke openhartig over haar leiderschapspad aan de nieuwe deelnemers van het leiderschapsprogramma LMNR 4.  Over doorzetten, samenwerken en strategisch handelen. En over de lessen die zij graag doorgeeft aan nieuwe verpleegkundig leiders. Nienke was deelnemer van LMNR 1 (2020–2022).

1. Hoe verpleegkundig leiderschap beweging creëert in een complex zorglandschap

Een leiderschapsreis vol bochten

Nienke opende haar lezing met een foto van de Sani Pass in Zuid‑Afrika: een steile, kronkelige bergweg die symbool staat voor haar eigen leiderschapsreis. Geen strak geplande route, maar een pad vol onverwachte bochten, hobbels en uitzichten.

Voor haar is leiderschap geen rechte lijn, maar een voortdurende beweging: blijven leren, kijken waar kansen liggen, blijven schakelen en reflecteren.

De kracht van de juiste mensen om je heen

Een van haar belangrijkste lessen: je hoeft het niet alleen te doen. Mentoren, collega‑lectoren, promovendi, bestuurders. Samen vormen ze het netwerk dat haar helpt koers te houden. “Het gaat erom dat je mensen om je heen verzamelt die je verder helpen, die je durven te spiegelen en die je kunt bellen als je vastloopt”, vertelde ze.

Volhouden wanneer het ingewikkeld wordt

Een concreet voorbeeld is de ontwikkeling van de landelijke Academische Werkplaatsen Wijkverpleging. Vanaf 2019 lobbyde Nienke samen met collega’s voor landelijke financiering. Drie jaar lang, midden in de coronaperiode, bleven ze gesprekken voeren, strategie aanpassen en partijen verbinden.

Eind 2024 kwam het resultaat: ruim 5 miljoen euro voor vijf academische werkplaatsen wijkverpleging. “Dat was echt een lange adem,” zegt ze. “Maar precies dát is leiderschap: blijven gaan, blijven schakelen, blijven geloven in het doel. Want internationaal is al lang en breed bewezen dat zo’n constructie werkt.”

2. Groeien als leider: van verwondering in de wijk tot strategisch handelen

Leren om koers te houden én te reflecteren

LMNR hielp Nienke om haar leiderschap expliciet te maken. Ze leerde haar koers te verwoorden, haar visie te verbinden aan het grotere geheel en haar eigen rol daarin te herkennen. De metafoor van de Sani Pass ontstond in haar eindpresentatie van LMNR 1 en is sindsdien een blijvend referentiepunt.

Ontdekken dat je het niet alleen hoeft te kunnen

Tijdens LMNR ontdekte ze dat leiderschap niet betekent dat je alles zelf moet kunnen. Reflectie, sparren, feedback vragen: het zijn essentiële onderdelen van haar leiderschapsstijl geworden. Ze benadrukt dat verpleegkundig leiderschap relationeel is: het ontstaat in samenwerking met anderen. “Je hoeft niet harder te werken om een leider te zijn. Het gaat erom dat je samenwerkt, goed luistert, de juiste mensen betrekt en ruimte durft te nemen. En organisaties moeten die ruimte óók geven.”

Staande blijven in uitdagende rollen

Toen Nienke op 32 jarige leeftijd lector werd en het stokje overnam van haar voorganger Marieke Schuurmans, stond ze alleen aan het roer van een groot team. “Dat was spannend”, zegt ze. “Hoe houd ik mezelf staande? Hoe blijf ik verbindend, terwijl ik ook richting moet geven?” Ze schakelde een coach in en vond manieren om haar rol te pakken én het team mee te nemen in de gezamenlijke ambitie.

Onderzoek, onderwijs en praktijk als één geheel

Nienke werkt bewust bij twee organisaties: het UMC Utrecht en de Hogeschool Utrecht. Die combinatie is volgens haar cruciaal:

• onderzoek is verbonden met de praktijk, in de academie én in het onderwijs,
• onderwijs wordt gevoed met de nieuwste inzichten uit het onderzoek,
• en verpleegkundigen worden beter toegerust om evidence‑based te werken.

3. De kracht van verpleegkundig onderzoek: zichtbare resultaten, landelijke beweging

Onderzoek dat zichtbaar verschil maakt in de wijk

Nienke ziet dat onderzoek steeds vaker leidt tot impact in de praktijk. Op basis van onder andere het proefschrift van Jessica Veldhuizen krijgt het werken met uitkomsten van zorg om te bepalen of interventies effectief zijn meer aandacht in de wijkverpleging.

Er lopen verschillende studies hoe inzicht in data kan bijdragen aan het behoud van zelfredzaamheid van cliënten. Ook wordt er gewerkt aan het ontwikkelen van nieuwe interventies die gezondheid bevorderen voor mensen met chronische aandoeningen in de eerstelijn in samenwerking met het sociaal domein.  “Door in te zetten op tijdige signalering van achteruitgang bij ouderen met de Omu@Home app beogen we het aantal acute events zoals een SEH bezoek te verminderen. “

Landelijke handreikingen en scholingsprogramma’s

Ook het onderzoek van Nienke naar proactieve ouderenzorg heeft invloed gehad op de landelijke ontwikkeling van zorg. De inzichten en het zorgprogramma die zij tijdens haar promotieonderzoek ontwikkelde, zijn meegenomen in landelijke handreikingen en scholingsprogramma’s voor verpleegkundigen. Daarmee heeft haar werk bijgedragen aan een bredere, meer gestructureerde aanpak van vroegsignalering van kwetsbare ouderen en samenwerking in de eerste lijn.

Een groeiende landelijke beweging

Daarnaast krijgt de kennisontwikkeling in de wijkverpleging een enorme boost door de Academische Werkplaatsen Wijkverpleging door het hele land. Er wordt gebouwd aan een sterke kennisinfrastructuur en nieuwe innovaties die bijdragen aan passende zorg in de wijk, werkplezier en behoud van (wijk)verpleegkundigen, verzorgenden en verpleegkundig specialisten. Dat brede commitment laat zien dat de behoefte aan kennisontwikkeling, samenwerking en professionalisering in de wijkverpleging groot is. En, dat de werkplaatsen een belangrijke rol spelen in toekomstbestendige zorg voor mensen thuis. Het biedt een antwoord op het arbeidsmarktvraagstuk.

Samenwerking als sleutel voor betere zorg en beleid

Nienke ziet dat het onderzoek goed aansluit bij de praktijk en het onderwijs, maar de verbinding tussen de werkplaats wijkverpleging met beleid kan sterker. “Er gebeurt veel bij beleidspartijen als VWS, ZIN, ZN en NZa, maar die kennis bereikt de wetenschap niet altijd. En andersom is het niet vanzelfsprekend dat onze onderzoeksresultaten invloed hebben op het beleid bij VWS. Daar is nog veel winst te behalen.” Dit vraagt om korte lijnen en een sterke kennisinfrastructuur waarin onderzoek, praktijk, onderwijs en beleid intensief samenwerken.

Mei 2026