Borstreconstructies bij gendragers

Wanneer uit erfelijkheidsonderzoek blijkt dat u een verhoogd risico heeft op borstkanker, kan dit veel vragen oproepen. Sommige vrouwen kiezen ervoor hun borsten regelmatig te laten controleren. Anderen kiezen voor een preventieve borstamputatie om de kans op borstkanker zo klein mogelijk te maken. 

Een preventieve borstamputatie is een ingrijpende beslissing. Daarom begeleiden wij u stap voor stap bij het maken van een keuze die past bij uw persoonlijke situatie. Wanneer u kiest voor een preventieve borstamputatie, kan in veel gevallen direct een borstreconstructie worden uitgevoerd. Hierbij wordt tijdens dezelfde operatie een nieuwe borst gemaakt, zodat u niet zonder borst(en) wakker wordt. 

In het UMC Utrecht hebben wij ruime ervaring met preventieve borstreconstructies bij vrouwen met een erfelijke aanleg voor borstkanker. Wij zijn gespecialiseerd in zowel reconstructies met siliconenprothesen als reconstructies met lichaamseigen weefsel. Samen met u bespreken wij welke behandeling het beste aansluit bij uw lichaam, uw wensen en uw verwachtingen. 

Wanneer komt u in aanmerking voor een preventieve borstreconstructie? 

Een preventieve borstamputatie met reconstructie kan worden overwogen wanneer u een sterk verhoogd risico heeft op het ontwikkelen van borstkanker. Dit is bijvoorbeeld het geval bij een erfelijke aanleg, zoals een mutatie in het BRCA1- of BRCA2-gen. Ook andere erfelijke afwijkingen kunnen aanleiding zijn om een preventieve operatie te bespreken. 

Niet iedere vrouw met een erfelijke aanleg kiest voor een operatie. Sommige vrouwen geven de voorkeur aan intensieve controles met mammografie en MRI. Welke keuze het beste bij u past, hangt af van uw persoonlijke situatie, uw medische voorgeschiedenis en uw eigen voorkeuren. 

De keuze voor een preventieve borstamputatie neemt u nooit alleen. U bespreekt de mogelijkheden met de klinisch geneticus, mammachirurg, plastisch chirurg en verpleegkundig specialist. Samen kijken we welke behandeling het beste past bij uw wensen en verwachtingen. 

Voorbereiding uitklapper, klik om te openen

Uw behandeltraject 

Wanneer u een erfelijke aanleg voor borstkanker heeft, doorloopt u meestal de volgende stappen. 

Tijdens de behandeling uitklapper, klik om te openen

De preventieve borstamputatie en de borstreconstructie vinden in de meeste gevallen tijdens dezelfde operatie plaats. De mammachirurg verwijdert het borstklierweefsel, waarna de plastisch chirurg direct begint met de reconstructie. 

Afhankelijk van de gekozen reconstructiemethode wordt een siliconenprothese geplaatst of wordt een nieuwe borst gemaakt met lichaamseigen weefsel van bijvoorbeeld de buik (DIEP-flap) of het bovenbeen (PAP-flap). 

Bij een reconstructie met lichaamseigen weefsel wordt het verplaatste weefsel onder de operatiemicroscoop aangesloten op de bloedvaten in de borst. Hierdoor ontstaat een levende borst met een eigen bloedvoorziening. 

De duur van de operatie hangt af van de gekozen reconstructiemethode. Een reconstructie met een prothese duurt meestal enkele uren. Een reconstructie met lichaamseigen weefsel duurt gemiddeld vijf tot zeven uur. 

Na de operatie wordt u wakker op de uitslaapkamer. Bij een reconstructie met lichaamseigen weefsel controleren verpleegkundigen en artsen de eerste dagen regelmatig de doorbloeding van het verplaatste weefsel. 

Welke mogelijkheden zijn er voor een borstreconstructie? 

Er zijn verschillende manieren om een borst te reconstrueren. Welke methode voor u het meest geschikt is, hangt af van onder andere uw lichaamsbouw, eerdere operaties, eventuele kinderwens, leefstijl en persoonlijke voorkeur. 

In grote lijnen zijn er twee mogelijkheden: 

• een reconstructie met een siliconenprothese;  
• een reconstructie met lichaamseigen weefsel.  

De voordelen en nadelen van beide technieken bespreken wij uitgebreid tijdens het spreekuur. 

Borstreconstructie met een siliconenprothese 

Bij veel vrouwen kan direct tijdens de borstamputatie een definitieve siliconenprothese worden geplaatst. Wanneer hiervoor onvoldoende ruimte beschikbaar is, kan eerst een tissue expander worden ingebracht. Deze wordt tijdens de poliklinische controles geleidelijk gevuld en later vervangen door een definitieve prothese. 

Een reconstructie met een prothese is meestal een minder uitgebreide operatie dan een reconstructie met lichaamseigen weefsel. Het herstel verloopt vaak sneller en er ontstaat geen extra litteken op een andere plaats van het lichaam. 

Daar staat tegenover dat een prothese niet levenslang meegaat en in de toekomst mogelijk vervangen moet worden. Ook is een reconstructie met een prothese minder geschikt wanneer de borst eerder is bestraald. 

^{Afbeelding: Borstreconstructie met een prothese}

Borstreconstructie met lichaamseigen weefsel 

Voor veel vrouwen is een reconstructie met lichaamseigen weefsel een aantrekkelijk alternatief. Hierbij gebruiken we huid en vet van de buik of het bovenbeen om een nieuwe borst te maken. 

Omdat gebruik wordt gemaakt van uw eigen weefsel voelt de borst vaak zachter en natuurlijker aan dan een prothese. Ook verandert de borst mee wanneer uw lichaamsgewicht verandert. 

Deze operatie is wel uitgebreider en duurt langer. Daarnaast ontstaat een litteken op de plaats waar het weefsel wordt weggenomen. 

Het UMC Utrecht is gespecialiseerd in deze microchirurgische reconstructies en voert deze operaties wekelijks uit. 

Diep-methode

PAP-methode

Borstreconstructie met eigen weefsel en een siliconen prothese

Na de behandeling uitklapper, klik om te openen

Hoe lang u in het ziekenhuis blijft, hangt af van de gekozen reconstructiemethode en uw herstel. 

Na een reconstructie met een prothese kunt u meestal na één tot twee dagen naar huis. Na een reconstructie met lichaamseigen weefsel blijft u meestal drie dagen opgenomen. 

Tijdens de opname begeleiden verpleegkundigen en fysiotherapeuten u bij het opbouwen van uw dagelijkse activiteiten. U leert hoe u veilig kunt bewegen en welke belasting in de eerste weken verstandig is. 

Na ontslag komt u regelmatig terug op de polikliniek voor controle. Tijdens deze controles beoordelen we de wondgenezing en bespreken we uw herstel. 

Het duurt enkele maanden voordat littekens rustiger worden en het uiteindelijke resultaat zichtbaar is. Het lichaam heeft tijd nodig om te herstellen van een grote operatie. 

Eventuele aanvullende behandelingen 

Een borstreconstructie bestaat soms uit meerdere stappen. Wanneer de borst volledig is genezen, kunnen aanvullende behandelingen worden uitgevoerd om het eindresultaat verder te verbeteren. 

Afhankelijk van uw situatie kan worden gekozen voor: 

• correctie van de vorm of het volume van de borst;  
• lipofilling (vettransplantatie) om kleine contourverschillen te verbeteren;  
• reconstructie van de tepel;  
• medische tepelhoftatoeage.  

Niet iedere patiënt heeft deze behandelingen nodig. Samen bespreken we welke vervolgstappen voor u wenselijk zijn. 

Leefregels 

Een goede wondgenezing draagt bij aan een mooi en duurzaam resultaat. 

Daarom adviseren wij u om: 

• minimaal vier weken vóór de operatie te stoppen met roken;  
• ook na de operatie niet te roken;  
• de eerste weken zwaar tillen en intensief sporten te vermijden;  
• de leefregels van uw behandelend team zorgvuldig op te volgen.  

Uw plastisch chirurg bespreekt met u wanneer u uw dagelijkse activiteiten, werk en sport weer kunt hervatten. 

Mogelijke complicaties 

Zoals bij iedere operatie kunnen ook na een preventieve borstreconstructie complicaties optreden. Gelukkig herstellen de meeste patiënten zonder ernstige problemen. 

Mogelijke complicaties zijn onder andere: 

• een nabloeding;  
• een wondinfectie;  
• vertraagde wondgenezing;  
• vochtophoping onder de wond (seroom);  
• littekenvorming.  

Bij een reconstructie met een prothese bestaat daarnaast een kans op kapselvorming of een infectie van de prothese. In sommige gevallen moet de prothese dan worden verwijderd of vervangen. 

Bij een reconstructie met lichaamseigen weefsel bestaat een kleine kans dat de doorbloeding van het verplaatste weefsel onvoldoende is. Wanneer dit gebeurt, kan een spoedoperatie nodig zijn om de bloedvoorziening te herstellen. 

Uw plastisch chirurg bespreekt deze risico's vooraf uitgebreid met u. 

Zorgkosten uitklapper, klik om te openen

Contact uitklapper, klik om te openen

De polikliniek is op werkdagen bereikbaar van 8.30 tot 12.00 uur en van 13.30 tot 16.00 uur. Van 12.00 tot 13.30 uur is de polikliniek alleen bereikbaar voor spoedgevallen.