Wetenschappelijk onderzoek en vernieuwing in transplantatiezorg
Een orgaantransplantatie kan levens redden. Toch zijn er nog veel uitdagingen. Zo functioneren niet alle donororganen na transplantatie even goed en kan het lichaam de organen afstoten. Daarom doet het Transplantatie Centrum Utrecht (TCU) onderzoek naar hoe we hart-, long- en niertransplantaties verder kunnen verbeteren.
We ontwikkelen daarvoor nieuwe manieren om donororganen beter te beoordelen, afstoting te voorkomen en beschadigde organen te herstellen. Zo willen we de kans op een succesvolle transplantatie vergroten.
Ons onderzoek richt zich op vijf gebieden die samen de transplantatiezorg vormgeven:
Donororganen bewaren, evalueren en optimaliseren
Voordat we een donororgaan transplanteren, moeten we het zo goed mogelijk bewaren. Hiervoor gebruiken we perfusiemachines; apparaten die donororganen buiten het lichaam van zuurstof en voedingsstoffen voorzien. We doen onderzoek naar nieuwe manieren van perfusie en ontwikkelen slimme computersystemen die tijdens de perfusie meten hoe goed een orgaan werkt. Zo willen we donororganen beter bewaren en meer donororganen geschikt maken voor transplantatie.
We willen daarbij meer doen dan alleen een orgaan zo lang mogelijk goed bewaren. Daarom onderzoeken we ook hoe we donororganen tijdens deze periode kunnen behandelen, herstellen of verbeteren. Dit doen we bijvoorbeeld met medicijnen, gentherapie of andere nieuwe behandelingen. Zo proberen we de organen te optimaliseren voor transplantatie.
Donororganen beter beoordelen
Niet alle donororganen functioneren even goed na transplantatie. We onderzoeken nieuwe manieren om de kwaliteit in te schatten voordat we ze implanteren. Daarvoor zetten we geavanceerde beeldvormingstechnieken en laboratoriumtesten in, en zoeken we naar biomarkers. Dit zijn meetbare stoffen in het weefsel die aangeven hoe goed het orgaan werkt. Met deze gegevens kunnen we beter voorspellen of een transplantatie succesvol zal zijn.
We onderzoeken ook hoe we deze beoordelingsmethoden per orgaantype kunnen aanpassen. Hiermee hopen we dat artsen de behandelstrategie beter kunnen afstemmen op wat de patiënt nodig heeft.
Tot slot combineren we verschillende meetmethoden met perfusietechnieken. Hierdoor kunnen artsen de kwaliteit van de donororganen al gedurende de transplantatie beoordelen en zo nodig de behandeling aanpassen.
Nijveldt, R. (Robin)
Afdelingshoofd cardiologie, hoogleraar cardiologie
Post, M.C.
hoogleraar pulmonale vaatziekten, cardioloog
Bruin, R.G. de (Ruben)
Internist-Nefroloog
Mariani, M.
Medisch Afdelingshoofd CTC
Mokhles, M.M. (Mostafa)
Cardiothoracaal chirurg
Vervoorn, M.T. (Mats)
AIOS Cardiothoracale Chirurgie
Koenderman, L.
Hoofd experimenteel laboratorium longziekten
Laake, L.W. van (Linda)
Hoogleraar Cardiologie
Verhaar, M.C. (Marianne)
Hoogleraar experimentele nefrologie, medisch afdelingshoofd nefrologie
Luijk, H.D.
longarts
Braithwaite, S.A. (Sue)
Anesthesioloog
Bruns, A.H.W. (Anke)
Internist-infectioloog
Hensgens, M.P.M. (Marjolein)
Internist-infectioloog
Heijstek, M.W. (Marloes)
Medisch afdelingshoofd
Spierings, E. (Eric)
Medisch Immunoloog, staflid Centraal Diagnostisch Laboratorium
Wijk, B. van (Bram)
Congenitaal cardio-thoracaal chirurg
Afstoting voorkomen
Na een transplantatie kan het lichaam het donororgaan afstoten. We onderzoeken hoe het afweersysteem reageert op transplantatie en hoe we deze reactie kunnen beïnvloeden.
We ontwikkelen daarvoor nieuwe manieren om de afweerreactie en bloedstolling te meten. Zo kunnen artsen beter voorspellen hoe een transplantatie zal verlopen. We onderzoeken ook hoe afstoting ontstaat, zodat we overmatige afweer kunnen voorkomen zonder de bescherming tegen infecties of het herstel van het lichaam te verstoren.
Daarnaast ontwikkelen we nieuwe behandelingen die het afweersysteem gerichter sturen. Zo willen we de behandeling beter afstemmen op wat iedere patiënt nodig heeft, zodat in de toekomst mogelijk minder sterke medicijnen tegen afstoting nodig zijn.
Organen herstellen met regeneratieve geneeskunde
Soms kunnen we beschadigde organen herstellen in plaats van vervangen. Daarom onderzoeken we hoe regeneratieve geneeskunde hierbij kan helpen. Deze technieken kunnen ook de kwaliteit van donororganen verbeteren.
Daarvoor ontwikkelen we behandelingen met stamcellen, gentherapie en andere biomedische technieken. We bestuderen ook hoe we deze behandelingen gericht naar het gewenste orgaan kunnen brengen.
Een belangrijk doel is dat we deze behandelingen veilig en betrouwbaar kunnen maken voor patiënten. Daarom onderzoeken we hoe we deze behandelingen kunnen standaardiseren en effectief naar de kliniek kunnen brengen.
Laake, L.W. van (Linda)
Hoogleraar Cardiologie
Oerlemans, M.I.F.J. (Marish)
cardioloog
Fuchs, S.A. (Sabine)
Hoogleraar metabole ziekten en innovatieve therapieën
Verhaar, M.C. (Marianne)
Hoogleraar experimentele nefrologie, medisch afdelingshoofd nefrologie
Heuvel, M.M. van den (Michel)
Medisch.afd.hoofd Longziekten
Professor dr. Dickman, M.
Hoogleraar, Medisch Afdelingshoofd Oogheelkunde, Oogarts
Gerritsen, K.G.F. (Karin)
Internist-nefroloog
Slimmere keuzes met data en kunstmatige intelligentie
Om transplantaties verder te verbeteren, verzamelen en analyseren we grote hoeveelheden gegevens. Daarvoor bouwen we hoogwaardige biobanken met onder andere weefsel, bloed en monsters uit perfusiemachines.
Ook ontwikkelen we modellen met levende cellen en weefsel die ziekten zo goed mogelijk nabootsen. Deze combineren we met genetische informatie, eiwitten en beeldvorming. Zo krijgen we steeds beter inzicht in hoe ziekten ontstaan en hoe organen reageren op een transplantatie.
Met behulp van kunstmatige intelligentie (AI) ontwikkelen we vervolgens digitale modellen die kunnen voorspellen hoe een transplantatie zal verlopen. Ook maken we risicomodellen en computersystemen die artsen helpen om vóór, tijdens en na een transplantatie de beste keuzes te maken.
Tot slot brengen we gegevens uit verschillende ziekenhuizen samen en maken we ze op dezelfde manier bruikbaar. Door onderzoeksgegevens, laboratoriumonderzoek en patiëntgegevens met elkaar te verbinden, leren we steeds beter hoe we transplantaties veiliger, succesvoller en duurzamer kunnen maken.
Handoko, M.L. (Louis)
Cardioloog
Laake, L.W. van (Linda)
Hoogleraar Cardiologie
Oerlemans, M.I.F.J. (Marish)
cardioloog
Riele, A.S.J.M. te (Anneline)
Cardioloog
Szymanski, M.K. (Mariusz)
cardioloog
Mariani, M.
Medisch Afdelingshoofd CTC
Mokhles, M.M. (Mostafa)
Cardiothoracaal chirurg
Koenderman, L.
Hoofd experimenteel laboratorium longziekten
Luijk, H.D.
longarts
Bruin, R.G. de (Ruben)
Internist-Nefroloog
Gerritsen, K.G.F. (Karin)
Internist-nefroloog
Schutgens, F.W.G. (Frans)
Patholoog
Braithwaite, S.A. (Sue)
Anesthesioloog
Bedankt voor uw reactie!