Paraberksyndroom

U krijgt deze informatie omdat bij u het paraberksyndroom is vastgesteld. Hier leggen wij uit wat het paraberksyndroom is en wat de behandeling is.

Symptomen uitklapper, klik om te openen

De aanwezigheid en de ernst van onderstaande klachten zijn per persoon verschillend. U hebt waarschijnlijk niet alle onderstaande klachten. 

Klachten door boom- en graspollen (hooikoorts): 

• jeukende en/of rode ogen;
• jeuk aan de neus, niezen, een loopneus of een verstopte neus.

Klachten door voedingsmiddelen: 

• jeuk of tinteling in de mond- en keelholte (het orale allergie syndroom);
• zwelling van de lippen, tong en/of keel;
• galbulten/netelroos;
• maag-darmklachten (misselijkheid, braken, buikpijn, diarree);
• ademhalingsproblemen;
• in enkele gevallen kan het leiden tot bloeddrukdaling en weg raken (anafylactische shock).

De klachten bij het paraberksyndroom zijn meestal mild en bestaan vaak uit klachten van de mond en/of keelholte. Galbulten/netelroos, maag-darmklachten, ademhalingsproblemen, en anafylactische shock komen zelden voor. 

Onderzoek & diagnose uitklapper, klik om te openen

Wat is het verschil tussen sensibilisatie en een voedselallergie?

Tijdens uw bezoek aan de polikliniek kan er een huidtest of bloedonderzoek uitgevoerd worden. Er wordt gesproken van sensibilisatie wanneer een of meerdere uitslagen van deze test(en) positief is. De test is positief in de volgende gevallen:  

• er verschijnt een rode bult bij de huidpriktest; en/of
• bij het bloedonderzoek worden antistoffen (van het type IgE) gevonden, boven een bepaalde waarde. 

Een positieve test wil nog niet zeggen dat u allergisch bent.
Pas wanneer u ook klachten ervaart tijdens of na het eten van het betreffende allergeen, hebt u een voedselallergie. 

Bijvoorbeeld: Als u appels eet krijgt u geen klachten, maar bij de huidtest met appel ontstaat een rode bult. De test is positief: er is sprake van sensibilisatie. Moet u appels nu vermijden? Het antwoord is nee: wanneer u geen klachten hebt bij het eten van appels, bent u niet allergisch en kunt u appels blijven eten.

Leven met uitklapper, klik om te openen

Kan een allergie veranderen?

Uw allergie kan in de loop van de tijd veranderen; bijvoorbeeld voedingsmiddelen die eerst geen klachten veroorzaakten, doen dat plotseling wel. Ook kunt u bij een verminderde weerstand (bijvoorbeeld verkoudheid of griep) of tijdens het hooikoortsseizoen heftiger reageren op (voedsel)allergenen.

Wat zijn veel voorkomende kruisreacties bij het paraberksyndroom?

Bij het paraberksyndroom veroorzaken appel, perzik en hazelnoot vaak een kruisreactie, maar u kunt ook op andere voedingsmiddelen reageren. Meestal zult u op een paar voedingsmiddelen allergisch reageren. De meest voorkomende voedingsmiddelen die bij mensen met het paraberksyndroom een kruisreactie kunnen veroorzaken, staan in onderstaand overzicht. Indien van toepassing krijgt u van uw diëtist een uitgebreider overzicht. De voedingsmiddelen zijn ingedeeld per plantenfamilie.

Overzicht van voedingsmiddelen die mogelijk kruisreacties veroorzaken:

Fruit:

• Roosfruit (Rosaceae): aardbei, abrikoos, amandel, appel, appelbes, braam, framboos, Japanse wijnbes, kaki (sharonfruit), kers, kweepeer, lijsterbes, mispel, morel, nectarine, peer, perzik, pruim, pimpernel, rozenbottel, sleepruim.
• Overige fruitsoorten uit andere plantenfamilies: jackfruit, kiwi, mango, vijg.

Noten:

• cashewnoot, hazelnoot, kemirinoot, macadamianoot, paranoot, pecannoot, pistachenoot, walnoot.

Groente:

• Nachtschade (Solanacae): aardappel, antroewa, aubergine, cayennepeper, groene peper, lombok (Spaanse peper), paprika, pimento, Piri Piri (rode peper), tomaat.
• Schermbloemigen (Umbeliferae): bleekselderij, knolselderij, pastinaak, venkel, wortel.

Kruiden en specerijen:

• Schermbloemigen (Umbeliferae): anijs, bladselderij, dille, engelwortel, kervel, komijn, koriander, kummel, lavas, mirre (rooms kervel), peterselie, venkelzaad, zwartmoeskervel.

Peulvruchten (Leguminocae):

• pinda, soja.

Kunt u bewerkte voedingsmiddelen eten?

Veel voedingsmiddelen worden bewerkt. Met bewerken bedoelen we bijvoorbeeld koken of bakken. Voorbeelden van bewerkte voedingsmiddelen zijn; aardbeienjam waarbij aardbeien verhit worden, appelmoes waarvoor de appels gekookt worden en appeltaart waarbij de appels gebakken worden. Door de bewerking gaan de allergenen, die de allergische reacties veroorzaken, kapot. Hierdoor vertoont uw lichaam geen allergische reactie op het bewerkte product. U kunt veel bewerkte producten dus eten.

De invloed van het bewerken van voedingsmiddelen geldt vooral voor fruit, groenten en soja. Soja verwerkt in producten zoals koekjes en brood geeft meestal geen klachten. Maar sojadranken (zoals sojamelk) en sojatoetjes zijn minder verhit en kunnen daarom wel klachten veroorzaken. Noten en pinda’s zijn ook minder gevoelig voor bewerking. Dit betekent dat in koekjes en chocolade verwerkte noten of pinda’s, bij sommige mensen alsnog een allergische reactie kunnen veroorzaken.

Dieetadviezen:

• Niet alle voedingsmiddelen uit één groep geven allergische reacties. Vermijd geen voedingsmiddelen die geen klachten geven. 
• Bij milde klachten (klachten van de mond en/of keelholte), kunt u het voedingsmiddel eten opgeleide van de klachten. 
• Bij fruit en groenten is het voldoende om rauwe producten te vermijden en kunnen de voedingsmiddelen in bewerkte vorm (sap, gekookt) vaak zonder klachten gebruikt worden. 
• Voorbeelden van fruitsoorten die meestal wel gebruikt kunnen worden zijn: citrusfruit (sinaasappel, mandarijn, grapefruit), druiven, banaan, passievrucht, blauwe bes. 
• Overleg met uw zorgverlener als u:
  - Twijfelt of bewerkte producten klachten geven;
  - Onbewerkte producten (voor het eerst) wilt proberen. 
• U hoeft alleen voedingsmiddelen te vermijden die bij u ernstige klachten geven. 

Hoe weet u wat er in voedingsmiddelen zit?

Op het etiket van verpakte voedingsmiddelen moet vermeld staan welke ingrediënten in de voedingsmiddelen verwerkt zijn.

Verpakte voedingsmiddelen; hoe leest u een etiket?

Op het etiket staan verschillende kopjes. Voor u is de volgende informatie belangrijk:

Ingrediënten

Onder het kopje “Ingrediënten” staat alles wat in een voedingsmiddel verwerkt is. De volgorde van de vermelding van ingrediënten wordt bepaald door de hoeveelheid van het ingrediënt dat in het voedingsmiddel verwerkt is. Het ingrediënt dat als eerste genoemd wordt, komt het meeste voor in het voedingsmiddel. 

Onder de “Ingrediënten” moeten fabrikanten op verpakte voedingsmiddelen (bijvoorbeeld een pak koekjes of een blik soep) verplicht aangeven of onderstaande allergenen aanwezig zijn. Het allergeen moet een ander lettertype of kleur hebben (bijvoorbeeld vetgedrukt of met hoofdletters). Onder ingrediënten staat voor u belangrijke informatie, lees daarom altijd de ingrediëntenlijst.

• Ei
• Glutenbevattende granen (tarwe, rogge, gerst, spelt, kamut)
• Lupine 
• Melk 
• Mosterd 
• Noten 
• Pinda 
• Schaaldieren
• Weekdieren
• Selderij
• Sesamzaad 
• Soja 
• Sulfiet 
• Vis

Verborgen bronnen

Wanneer een voedingsmiddel wordt verwerkt in een product, is het oorspronkelijke voedingsmiddel niet altijd meer herkenbaar. Dat is een verborgen bron. Bijvoorbeeld het verwerken van amandel in spijs en hazelnoot in cruesli. 

Allergie informatie

Soms staat er nog een apart kopje met “allergie informatie” op het etiket. Dit vervangt niet de informatie in de ingrediëntenlijst.

Sporen

Sporen zijn onbedoelde allergenen in voedingsmiddelen. Sporen kunnen per ongeluk in een voedingsmiddel terechtkomen wanneer verschillende voedingsmiddelen in dezelfde fabriek gemaakt worden of tijdens de bereiding van verschillende gerechten.

Bijvoorbeeld: in een fabriek waar biscuitjes en pindakoekjes gemaakt worden, kunnen de biscuitjes sporen van pinda bevatten. Indien u allergisch bent voor pinda, kunt u dus ook allergisch reageren op deze biscuitjes. Vooral van pinda’s en noten zitten vaak sporen in andere producten.

Vanaf 2026 is het verplicht om op de verpakking melding te maken van mogelijke sporen van allergenen. Dit mag alleen als er een aangetoond risico bestaat op de aanwezigheid van deze sporen. De mogelijke aanwezigheid van sporen in een product kan op de volgende manieren vermeld worden op het etiket:

• ‘kan XXX bevatten’
• ‘niet geschikt voor XXX’

Adviezen

Het allergeen dat bij u een allergische reactie veroorzaakt kan verwerkt zijn in producten waarin u het niet verwacht. Lees altijd de ingrediëntenlijst op het etiket.
U hoeft alleen sporen te vermijden als u op kleine hoeveelheden van een voedingsmiddel reageert waarbij een levensbedreigende situatie kan ontstaan. 

Onverpakte voedingsmiddelen

Ook voor onverpakte voedingsmiddelen moet informatie over de aanwezigheid van allergenen gegeven worden. Voorbeelden hiervan zijn verse producten zoals brood, kaas en vleeswaren gekocht bij een supermarkt, bakker of slager, en gerechten in restaurants. Op verzoek moet de verkoper kunnen aangeven of een bepaald allergeen verwerkt is in het product/gerecht. Deze informatie mag schriftelijk, maar ook mondeling gegeven worden. 

Advies

Vraag na welke allergenen in het voedingsmiddel aanwezig zijn.

Persoonlijk advies

Afhankelijk van hoe streng uw dieet is, moet u voedingsmiddelen vermijden. Uw zorgverlener bespreekt met u of u alleen de verse of ook de bewerkte voedingsmiddelen moet vermijden en of u op sporen moet letten.

Mocht u toch onverwachts een allergische reactie krijgen, dan kan deze worden behandeld met medicijnen. Als u veel voedingsmiddelen niet meer mag eten, kan het zijn dat u niet voldoende voedingstoffen binnenkrijgt. Uw voeding is dan onvolwaardig. De diëtist adviseert u over een volwaardige voeding. Blijf voedingsmiddelen die geen klachten veroorzaken gewoon eten. Dit voorkomt onnodige tekorten in uw voeding.

Hebt u nog vragen? Neem dan contact op met uw diëtist of behandelend arts.

Verklarende woordenlijst

Allergenen: stoffen in de lucht (pollen) of in de voeding die een allergische reactie van het lichaam veroorzaken.

Anafylactische shock: levensbedreigende allergische reactie. 

Kruisreactie: reactie op allergenen die sterk lijken op het allergeen dat de oorspronkelijke allergie veroorzaakt.

Verborgen bron: wanneer een voedingsmiddel wordt verwerkt in een product, is het oorspronkelijke voedingsmiddel niet altijd meer herkenbaar. 

Sensibilisatie: een positieve uitslag van een huid- of een bloedtest.

Sporen: onbedoelde allergenen in voedingsmiddelen.

Meer informatie

Websites met meer informatie over (voedsel)allergie:

www.voedingscentrum.nl

www.voedselallergie.nl

www.anafylaxis.nl

Zorgkosten uitklapper, klik om te openen

Contact uitklapper, klik om te openen

De polikliniek is op werkdagen bereikbaar van 8.00 - 17.00 uur