Zorgpad Oligodontie

De (tand)arts kan voor oligodontie verwijzen naar het expertisecentrum voor aangeboren gelaats- en tandafwijkingen in het UMC Utrecht. Zowel kinderen als volwassen met oligodontie kunnen worden verwezen naar het expertisecentrum.

Afhankelijk van de beoordeling van de verwijzing wordt er een consultafspraak gepland bij een van de tandartsen of bij een multidisciplinair spreekuur met tandarts, orthodontist, MKA-chirurg en klinisch geneticus (dentofaciaal-genetisch spreekuur). De afspraak is zichtbaar in het patiëntenportaal en er wordt een uitnodiging gestuurd door de afdeling Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie & Bijzondere Tandheelkunde van het UMC Utrecht.

Ter voorbereiding op het eerste consult verwijzen graag naar de patiëntfolder Polikliniek Bijzondere Tandheelkunde. Specifiek voor het interdisciplinaire dentofaciaal-genetisch spreekuur wordt u voorafgaand aan de afspraak gebeld door de coördinerend secretaresse om uitleg te geven over de opzet van het spreekuur.

De eerste afspraak wordt in het Wilhelminakinderziekenhuis of op de polikliniek Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie & Bijzondere Tandheelkunde van het UMC Utrecht. Bij de uitnodiging voor de afspraak zit informatie over waar de afspraak is gepland.

Afhankelijk van de beoordeling van de verwijzing wordt er een consultafspraak gepland bij een van de tandartsen of bij een multidisciplinair spreekuur met tandarts, orthodontist, MKA-chirurg en klinisch geneticus (dentofaciaal-genetisch spreekuur).

Tijdens de eerste afspraak bespreken we de reden van de verwijzing naar het expertisecentrum en de wensen voor behandeling. We beoordelen de mondsituatie en maken zo nodig röntgenfoto’s, digitale gebitsafdrukken (3D mondscans) en/of (3D) lichtfoto’s. Daarnaast willen we graag weten of er medische behandelingen zijn en/of er medicijnen worden gebruikt.

Indien mogelijk geven we tijdens de eerste afspraak al globaal informatie over mogelijkheden voor behandeling, maar soms moet er eerst extra onderzoek worden gedaan. Reken voor de eerste afspraak op ongeveer 45 minuten. Na afloop krijgt de (tand)arts een brief met een verslag.

De diagnose oligodontie wordt gesteld na een mondonderzoek en beoordeling van röntgenfoto’s. Daarbij vragen we ook of er bij familieleden tanden en kiezen ontbreken.

Als er aanwijzingen zijn dat oligodontie onderdeel is van een breder beeld met andere lichamelijke kenmerken wordt de mogelijkheid van genetisch onderzoek besproken. Voor dat onderzoek wordt een aparte afspraak gepland, waarbij de klinisch geneticus lichamelijk onderzoek kan doen.

Daarnaast kan er ander aanvullend onderzoek nodig zijn om de behandelopties uit te werken. Voorbeelden daarvan zijn:

• 3D beeldvorming en maken proefopstelling van behandelopties door 3D lab.
• Tandarts-gnatholoog: als er pijnproblemen zijn in tanden, kaken en/of gelaat.
• Logopedist: voor onderzoek naar tong- en mondgedrag met invloed op de gebitsontwikkeling.

Afhankelijk van de behandelwens(en), de diagnose en de uitkomsten van (aanvullend) onderzoek worden de behandelopties met uw kind en u besproken. Op basis daarvan kan gezamenlijk voor een behandeltraject worden gekozen. Ook voor volwassenen kan het fijn zijn om iemand mee te nemen naar deze afspraak, een naaste of begeleider is van harte welkom.

Niet iedereen met oligodontie heeft meteen behandeling nodig. Afhankelijk van de behandelwensen en de leeftijd kan er worden gekozen voor gepland periodiek mondonderzoek waarbij de (gebits-)ontwikkeling wordt gevolgd (‘monitoren’). Als er wel behandeling nodig is worden de opties met u en uw kind besproken.

De behandeling van oligodontie gaat (net als de gebitsontwikkeling) in fasen met start op de basisschoolleeftijd en einde op jongvolwassen leeftijd. Ook daarna kan er nog (her)behandeling nodig zijn door verandering van wensen en/of vervanging van restauraties, prothesen en/of implantaten. De behandeling wordt gedaan door een gespecialiseerd team. Daarbij zijn in ieder geval betrokken:

• Tandarts voor monitoring en planning, interim (leeftijd 10-18 jaar) en ‘definitieve’ restauraties/prothesen (leeftijd 18-22 jaar).
• Klinisch geneticus (zo nodig) voor diagnostiek.
• Orthodontist voor interim en afrondende orthodontische behandeling.
• Kaakchirurg voor plaatsen implantaten en chirurgische kaakverplaatsingen indien nodig.
• 3D technicus voor beeldvorming en planning.
• Mondhygiënist voor begeleiding tijdens gehele traject.

Globaal kunnen onderstaande zorgfasen worden onderscheiden:

Intake (leeftijd 8-10 jaar)

• Diagnostiek, informatievoorziening en monitoren gebitsontwikkeling.

Interim/voorbereidende zorgfase (leeftijd 10-18 jaar)

• Uitgangspunt is zo lang mogelijk behoud  melktanden zonder opvolger. Bij ongunstige positie van melktanden kan er echter een reden zijn voor vroegtijdige verwijdering.
• Opbouw van (melk)elementen (facings) en/of tijdelijke uitneembare prothesen voor herstel van esthetiek en/of functie, afhankelijk van wensen en gebits-/gelaatsontwikkeling.
• Start orthodontische (deel)behandeling afhankelijk van wensen en gebits-/gelaatsontwikkeling.

‘Definitieve’ zorgfase (leeftijd 18-22 jaar)

• Indicatiestelling op interdisciplinair spreekuur met tandarts, orthodontist en kaakchirurg en 3D technicus. Afhankelijk van de wensen en de technische mogelijkheden wordt samen met de patiënt besproken of naar vaste of uitneembare prothetische voorzieningen wordt gestreefd.
• Orthodontische behandeling ter voorbereiding behandeling met prothesen en/0f implantaten. 
• Zowel de orthodontische als de implantologische/prothetische behandeling wordt gedaan op basis van 3D planning.

• Jaarlijks door tandarts/kaakchirurg, zo nodig in combinatie met begeleiding door de mondhygiënist.
• Als vijf jaar na behandeling geen verdere behandeling wordt voorzien, wordt de zorg overgedragen aan de huistandarts.

Uw kind komt in aanmerking voor de transitie van het kinderziekenhuis naar het volwassenziekenhuis als hij of zij de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt. Dit gaat puur om een transitie van locatie en administratie, de behandelaars blijven hetzelfde. Het laatste consult in het kinderziekenhuis wordt uw kind geïnformeerd dat de volgende afspraak in het volwassen ziekenhuis wordt gepland. Er is dus geen overdracht van behandelaars in het kinderziekenhuis naar de volwassenzorg omdat alle behandelaars hetzelfde blijven. Na de transitie worden alle consulten op de polikliniek Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie & Bijzondere Tandheelkunde in het UMCU gepland.