Vorige

Oogheelkunde

Het specialisme oogheelkunde richt zich op diagnostiek en behandeling van ziekten van het oog. Deze zorg bieden wij tijdens een poliklinisch bezoek, een dagbehandeling of een opname. Naast patiëntenzorg doen wij onderzoek naar aandoeningen van het oog en verzorgen we onderwijs. De afdeling oogheelkunde is een expertisecentrum op het gebied van Uveïtis.

Meer over het specialisme oogheelkunde

Missie

De afdeling oogheelkunde van het UMC Utrecht biedt academische- en topreferente oogheelkundige zorg afgestemd op de individuele patiënt.  Door de integratie van onderzoek en opleiding beogen wij zowel de patiënttevredenheid als de kwaliteit van zorg steeds te verbeteren.     

Geschiedenis

De afdeling oogheelkunde van het UMC Utrecht is voortgekomen uit het Koninklijk Ooglijders Gasthuis. Dit werd in 1858 opgericht door de grondlegger van de oogheelkunde in Nederland, prof. dr. F.C. Donders.

In 1989 verhuisde de afdeling Oogheelkunde naar het Academisch Ziekenhuis Utrecht (AZU) waarna het vervolgens onderdeel werd van het huidige UMC Utrecht. De afdeling oogheelkunde is één van de acht academische oogheelkundige afdelingen in Nederland. 

Hoge kwaliteit patiëntenzorg

De afdeling oogheelkunde van het UMC Utrecht levert een hoge kwaliteit van topreferente patiëntenzorg. Dit is de hoogst gespecialiseerde zorg die uitsluitend wordt geboden in universitair medische centra. Daarnaast initieert en stimuleert de afdeling multidisciplinaire samenwerkingsverbanden waaraan wij zelf ook deelnemen. Niet alleen de kwaliteit van onderwijs en onderzoek wordt binnen het UMC Utrecht hoog aangeschreven, ook de hoge patiënttevredenheid (Consumer Quality Index 2015) is kenmerkend voor haar positie onder de acht Nederlandse academische Oogheelkundige afdelingen. Dit is een logisch gevolg van de continu inspanningen die de afdeling levert aan het optimaliseren van haar eigen interne organisatie.  

Patiëntenzorg

Oogheelkunde is het specialisme dat zich richt op het voorkomen, herkennen, diagnosticeren en behandelen van aandoeningen en ziekten van het oog, van het visuele systeem, van de oogleden, van de traanwegen en van de oogkas. Tevens valt hieronder de deskundigheid op het gebied van orthoptie, optica en refractie.

De afdeling oogheelkunde in het UMC Utrecht heeft ruim 70.000 patiëntencontacten per jaar. Naast 8.000 eerste administratieve consulten worden op jaarbasis meer dan 3.500 operaties uitgevoerd.

Het centrale aandachtspunt van de afdeling oogheelkunde betreft met name de patiënt met complexe, multifactoriële, zeldzame aandoeningen waarvoor noodzakelijke topklinische diagnostiek en behandeling geleverd en gewaarborgd wordt. Een multidisciplinaire aanpak (met meerdere specialismen) is mogelijk. Er is een samenwerkingsconvenant met Bartimeus, diagnostisch centrum voor (zeldzame) erfelijke en verworven oogaandoeningen.

Aandachtsgebieden

De afdeling oogheelkunde heeft gekozen voor de wetenschappelijke- en patiëntgerichte speerpunten in de volgende aandachtsgebieden:

  • Uveïtis (infectieuze- en niet-infectieuze ontstekingen van het oog en de oogkas). De afdeling oogheelkunde van het UMC Utrecht is een door de NFU (de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra) erkend Center of Excellence voor (niet)-infectieuze ontstekingen van het oog (uveïtis) bij volwassenen en kinderen.
  • Hoornvliesaandoeningen en –chirurgie.
  • Kinderoogheelkunde.
  • Netvlies- en glasvochtchirurgie.
  • Algemene netvliesaandoeningen.

Binnen de afdeling is bijzondere expertise aanwezig ten aanzien van complexe staaroperaties, secundair glaucoom en trauma, als ook op het gebied van aandoeningen op het grensvlak van oogheelkunde met neurologie en multidisciplinaire pathologie. 

Wetenschappelijk onderzoek

Een belangrijke taak van de afdeling oogheelkunde is het doen van wetenschappelijk onderzoek. Hieronder staan enkele belangrijke onderzoeksonderwerpen van ons.

Uveïtis (speerpunt Infection & Immunity)
Als NFU erkend Center of Excellence richt ons team van experts zich op het vroegtijdig opsporen en optimaal behandelen van (niet) infectieuze oogziekten bij kinderen en volwassenen. Onze afdeling oogheelkunde werkt nauw samen met het LTI (Laboratorium voor Translationele Immunologie) en het Diagnostisch Centrum Bartimeus. Gezamenlijk vormen zij het nationale expertisecentrum voor diagnostiek, ‘personalized care’ en behandeling van alle vormen van (niet) infectieuze ooginfecties.  

Cornea (speerpunt Infection & Immunity)
De afdeling oogheelkunde verricht fundamenteel onderzoek naar de oorzaak van cornea aandoeningen zoals keratoconus en andere aangeboren en verworven cornea afwijkingen. Hiertoe zijn multicenter- en multidisciplinaire onderzoeksprojecten geïnitieerd en wordt, in het kader van Biobanking, op nationaal niveau klinische data en weefsel verzameld. 

Afdeling oogheelkunde en afdeling virologie verrichten gezamenlijk fundamenteel onderzoek naar een nieuwe methode om herpes simplex virus ooginfecties te behandelen door het herpes virus te inactiveren.

Orbita (speerpunt Infection & Immunity)
Afdeling oogheelkunde verricht samen met het CTI (Centrum voor Translationele Immunologie) fundamenteel onderzoek naar de oorzaak van verworven inflammatoire en maligne orbita aandoeningen. Door inzicht te verkrijgen in de wijze waarop een betere en vroegere diagnostiek kan worden verricht zal een verbeterde en nog meer op de individuele patiënt afgestemde behandeling kunnen worden bewerkstelligd.

Pseudo Xanthoma Elastica (PXE) (speerpunt Circulatory Health)

Het UMC Utrecht is het nationaal centrum voor de ziekte PXE, een zeldzame erfelijke systemische –en oogaandoening die kan leiden tot slechtziendheid of blindheid. In samenwerking met de afdeling vasculaire geneeskunde verricht afdeling oogheelkunde fundamenteel onderzoek naar het natuurlijk beloop en de diversiteit van retinale afwijkingen bij PXE; het correleren van klinische, genetische en anatomische parameters; en het onderzoeken van het effect van orale bisfosfonaten op de progressie van retinale afwijkingen.

Functionele en anatomische veranderingen na netvlieschirurgie
In de groep patiënten die geopereerd zijn voor een netvlies- of glasvochtafwijking wordt onderzocht welke factoren een voorspellende of oorzakelijke rol spelen voor de visuele uitkomst. Dit onderzoek draagt bij aan het beter begrijpen van de visuele prognose en het behandelen van patiënten met een netvliesloslating of glasvochtafwijking.

Neuro-ophthalmologie (speerpunt Brain en Child Health)
In samenwerking met het Wilhelmina Kinderziekenhuis en het Prinses Maxima Centrum voor kinderoncologie verricht de afdeling oogheelkunde van het UMC Utrecht onderzoek naar kinderen met ernstige hersenbeschadiging door bijvoorbeeld epilepsie of aangeboren vaatafwijkingen in de hersenen als ook naar de visuele gevolgen bij kinderen met (maligne) hersentumoren.

opleiding en onderwijs

Opleiding tot oogarts

De afdeling oogheelkunde van het UMC Utrecht verzorgt de medische vervolgopleiding oogheelkunde in samenwerking met de perifere ziekenhuizen Gelre Ziekenhuis Apeldoorn, Jeroen Bosch Ziekenhuis Den Bosch en het Rivierenland Ziekenhuis Tiel.

Jaarlijks stromen vier nieuwe arts-assistenten (aios) in de opleiding. Momenteel worden achttien arts-assistenten op de afdeling oogheelkunde van het UMC Utrecht opgeleid en vier in de perifere ziekenhuizen.

De gehele opleidingsgroep ziet toe op de kwaliteit van de opleiding in zijn geheel, op het individueel functioneren van de arts-assistenten alsook op een open en veilig opleidingsklimaat. De recente opleidingsvisitatie (10 maart 2016) bevestigt niet alleen de uitstekende kwaliteit van de opleiding op de afdeling oogheelkunde van het UMC Utrecht, maar ook het veilige opleidingsklimaat.

Onderwijs

De afdeling oogheelkunde verzorgt het theoretisch onderwijs voor de basis opleiding geneeskunde van het UMC Utrecht. Hiervoor wordt jaarlijks hoorcollege en werkgroep onderwijs verzorgd voor het CRU en de School for Utrecht Medical MAsters (SUMMA) opleiding. De afdeling biedt plaats aan co-assistenten en BSAS studenten (Bijzondere semi-arts stages). De afdeling heeft in de afgelopen jaren e-learning modules ontwikkeld en deze landelijk verspreid onder de andere academische oogheelkundige afdelingen.

Specialisten

Uveïtis

Ziektebeeld

Hoornvlies

Ziektebeelden

Behandelingen

Staar

Ziektebeeld

Behandeling

Netvlies en glasvocht

Ziektebeelden

Behandelingen

Oogkas en oogleden

Ziektebeelden

Behandelingen

Glaucoom

Ziektebeeld

Behandeling

Contact

Hebt u vragen? Neem dan contact op met de polikliniek oogheelkunde. Voor een afspraak hebt u een verwijzing nodig van uw specialist. 

088 75 588 40

De polikliniek is op werkdagen bereikbaar van 08.00 - 11.30 en tussen 13.00 - 16.00 uur.