Terug

Polyneuropathie

Polyneuropathie is een spierziekte. Bij polyneuropathie zijn de uiteinden van de zenuwen in armen en benen aangetast.

Er zijn ruim zeshonderd verschillende spierziekten bekend. Ze komen in veel verschillende vormen voor. Sommige komen weinig voor, zoals myasthenia gravis. Andere zien we veel vaker, bijvoorbeeld polyneuropathie. Spierziekten komen zowel op jonge leeftijd als oudere leeftijd voor.

Symptomen Polyneuropathie

Bij polyneuropathie ontstaan de verschijnselen langzaam. Snel beginnende (acute) en ernstig verlopende vormen van polyneuropathie komen ook voor, maar zijn zeldzamer. Verschillende vormen van polyneuropathie zijn bijvoorbeeld: demyeliniserende polyneuropathie (CIPD), Guillain-Barré syndroom, Miller Fisher-syndroom, MMN, MGUS-polyneuropathie of CIAP.

Klachten en symptomen van een spierziekte zijn vaak heel divers en verschillen per persoon. Verschijnselen die regelmatig voorkomen zijn bijvoorbeeld:

  • slappe armen en benen
  • gevoelsstoornissen
  • evenwichtsproblemen

De verschijnselen van polyneuropathie zijn in de regel symmetrisch en meer aan de benen dan aan de armen aanwezig zijn. Meestal beginnen de verschijnselen in de tenen of voeten.

Polyneuropathie en het UMC Utrecht

Wij zijn gespecialiseerd in zorg verlenen aan mensen met spierziekten zoals polyneuropathie. Daarvoor hebben wij een polikliniek en een klinische afdeling. Ook doen wij veel onderzoek naar behandelingen en het ontstaan van spierziekten. Het UMC Utrecht huisvest ook de expertisecentra ALS Centrum en het Spieren voor Spieren Kindercentrum.

Expertise op het gebied van spierziekten bij het UMC Utrecht Hersencentrum

Specialistische kennis en ervaring

Veel spier-zenuw ziekten, ook wel neuromusculaire ziekten genoemd, zijn zeldzaam. Daardoor zijn er maar een paar ziekenhuizen die hierover specialistische kennis en ervaring in huis hebben, en die wetenschappelijk onderzoek doen naar deze ziekte.

Het UMC Utrecht is zo’n ziekenhuis. Het is officieel aangewezen door de NFU (Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra) en heeft een landelijke expertisefunctie op het gebied van neuromusculaire ziekten.

Als patiënt hebt u de zekerheid dat u in een expertisecentrum wordt behandeld door een team met ruime kennis en ervaring volgens de nieuwste inzichten. Bovendien kunt u deelnemen aan wetenschappelijk onderzoek als u dat wilt en als uw medische situatie daar geschikt voor is.

Oorzaken Polyneuropathie

Een spier- en zenuwziekte zoals polyneuropathie kan erfelijk of verworven zijn. Bij een erfelijke spier- en zenuwziekte zijn de symptomen soms bij de geboorte al aanwezig zijn, maar het is ook mogelijk dat de verschijnselen pas later ontstaan. Ook de ernst van een spier- en zenuwziekte verschilt heel erg. Er zijn ziekten die beperkt blijven tot milde klachten. Andere kunnen tot een ernstige handicap leiden.

Er zijn veel verschillende oorzaken voor polyneuropathie, zoals:

  • suikerziekte
  • alcoholgebruik
  • medicijnen
  • chronische nierziekten
  • vitaminegebrek
  • te traag werkende schildklier
  • erfelijkheid

Onderzoek en diagnose

De oorzaak van polyneuropathie zo snel mogelijk achterhalen is belangrijk. Door op tijd de behandeling van de onderliggende oorzaak te beginnen, kunnen we uw verschijnselen van polyneuropathie zoveel mogelijk beperken. Voor een deel zijn de verschijnselen omkeerbaar.

Op basis van uw verschijnselen kunnen we de diagnose polyneuropathie al stellen. Voor de zekerheid doen we nog wel een aantal onderzoeken. We beginnen het onderzoek met een gesprek en met lichamelijk onderzoek.

  • Medische voorgeschiedenis bespreken (anamnese): De neuroloog bespreekt met u wanneer de klachten zijn ontstaan en hoe het verloop is geweest.
  • Neurologisch lichamelijk onderzoek: Bij het neurologisch onderzoek onderzoeken we de neurologische functies zoals spierkracht, gevoel, en reflexen.

Na de anamnese en het neurologisch lichamelijk onderzoek bespreekt de neuroloog met u welke onderzoeken er verder nodig zijn. Soorten onderzoeken die we doen zijn:

  • Emg-onderzoek: Bij een emg meten wij de elektrische activiteit van uw spieren en de activiteit van de zenuw die de spier aanstuurt.
  • Lumbaalpunctie: Een lumbaalpunctie is een ruggenprik waarbij we ruggenmergvocht (liquor) afnemen.
  • Bloedonderzoek: Het bloedonderzoek doen we om de oorzaak van de klachten te vinden.
  • Spier- of zenuwbiopt: Bij een zenuwbiopsie haalt de neurochirurg een stukje zenuwweefsel weg uit uw onderbeen.

Behandeling Polyneuropathie

De behandeling van polyneuropathie hangt af van de onderliggende oorzaak. Voor de meeste polyneuropathieën is het belangrijk om de symptomen te bestrijden en om te leren omgaan met de beperkingen. Hiervoor verwijzen we u naar een revalidatiearts.
Voor een aantal ontstekingsachtige vormen van polyneuropathie is er wel  behandeling mogelijk met medicijnen. Die medicijnen zijn dan ontstekingsremmend.

Medicatie

Voor sommige spierzenuwziekten geven we medicijnen om het ziekteproces te remmen. We schrijven ook medicijnen voor om klachten die een gevolg zijn van spierzenuwziekten te behandelen, bijvoorbeeld krampen, spasmen of pijn.

Revalidatiebehandeling

De revalidatiearts begeleidt u tijdens de revalidatiebehandeling. In de begeleiding staan u en uw mantelzorger centraal. Doelstellingen lopen uiteen: iedereen krijgt een behandelprogramma op maat. De revalidatiearts werkt ook samen met een orthopedisch schoenmaker en een instrumentmaker. Als u spierzwakte of een gevoelsstoornis hebt, maken speciale schoenen, of alleen een aangepaste inlegzool, of een zogenaamde orthese (spalk in de schoen)  het lopen comfortabeler en veiliger. Ook maakt de revalidatiearts soms individuele hulpmiddelen op maat.

Meer informatie

Vooruitzichten

Slechts een klein deel van de vormen van polyneuropathie is behandelbaar. Wel zijn er voldoende mogelijkheden om met polyneuropathie te leren omgaan. Na een poliklinisch revalidatieprogramma gaan veel patiënten verder met fysiotherapie of fysiofitness bij hen in de buurt. Uw fysiotherapeut van het revalidatieteam regelt dan een overdracht en blijft beschikbaar voor overleg.

Relevante links

  • De patiëntenvereniging voor mensen met een spierzenuwziekte is Spierziekten Nederland. Zij organiseren onder andere informatie- en lotgenotenbijeenkomsten.
  • Voor kinderen met een spierzenuwziekte en hun ouders is er informatie beschikbaar via het spieren voor spieren kindercentrum.

Zorgkosten

Het UMC Utrecht maakt ieder jaar afspraken met zorgverzekeraars over de tarieven van zorgkosten. Deze tarieven hebben invloed op de hoogte van uw zorgpremie. Wij vinden het belangrijk dat de tarieven voor u als patiënt zo inzichtelijk mogelijk zijn. Zo kunt u vooraf zien wat uw behandeling bij het ziekenhuis kost. Daarom kunt u hier alle tarieven voor behandelingen van de zes grote zorgverzekeraars bekijken. 

Hebt u vragen?

Hebt u vragen, of wilt u een afspraak maken? Neem dan contact op met de polikliniek neuromusculaire ziekten.

Polikliniek

Verpleegafdeling

Specialisme