Terug

Invasieve beademing

Invasieve beademing

Verzorging van het tracheostoma

Invasieve beademing is beademing via een tracheostoma. Een tracheostoma is een opening (stoma) in de hals die via een kleine operatie wordt gemaakt. In deze opening naar de luchtpijp (trachea) wordt een tracheacanule (buisje) geplaatst. Hier sluiten we het beademingsapparaat op op aan.

Waarom een tracheostoma uitklapper, klik om te openen

Een tracheostoma is nodig:

  • als non-invasieve beademing niet meer lukt;
  • bij mensen die zich voortdurend verslikken en daardoor versliklongontstekingen oplopen;
  • bij mensen die niet kunnen hoesten en geen baat (meer) hebben bij aangeleerde hoesttechnieken.

Voor- en nadelen van een trachestoma uitklapper, klik om te openen

Voordelen

  • een meer gegarandeerde voortgang van de beademing;
  • de mogelijkheid om slijm uit te zuigen zodat de grote luchtwegen open blijven.

Nadelen

  • er is een operatie nodig;
  • de tracheacanule en luchtpijp moeten regelmatig worden uitgezogen;
  • het tracheostoma vraagt uitgebreidere verzorging en voortdurend toezicht indien de zorgvrager onvoldoende handfunctie heeft om de canule zelf te verzorgen..

Het aanleggen van een tracheostoma uitklapper, klik om te openen

Een chirurg brengt het tracheostoma aan onder narcose. Meteen plaatst deze ook de canule. Dit is een kleine ingreep.

De eerste 24-48 uur is spreken nog niet mogelijk, omdat er rondom de canule een opgeblazen cuff (ballon) zit. Door de cuff voorkom je dat er wondvocht in de luchtweg loopt en kan de wond genezen.

tracheacanule met cuff

 Canule met cuff                             

Canules uitklapper, klik om te openen

Met en zonder cuff

Er zijn verschillende soorten tracheacanules. Er zijn tracheacanules met en zonder cuff. Een cuff sluit de luchtweg richting de keelholte volledig af. De ademhaling verloopt zo alleen nog maar richting de longen. Een opgeblazen cuff kan er voor zorgen dat er geen speeksel de luchtwegen inloopt en dat de tracheacanule niet lekt. De cuff zorgt dan voor een betere beademing.

Spreken met een canule

Een tracheostoma zit onder de stembanden. In theorie kun je dan niet meer spreken, omdat de ademhaling via de tracheacanule gaat en niet meer via de mond/keelholte. U kunt alleen praten met een tracheacanule zonder cuff of als de cuff leeg is. Om te praten moet er lucht langs de stembanden naar het strottenhoofd stromen. Met een opgeblazen cuff kan dat niet.

Canule zonder cuff

 Canule zonder cuff

Wisselen van de canule

De tracheacanule moet regelmatig volgens het handelingsschema gewisseld worden. Dit is nodig om de canule en stoma goed te kunnen reinigen en onderhouden. De canule kan meestal in de eigen woonomgeving gewisseld worden. De handeling wordt uitgevoerd door iemand die hiervoor geschoold is. 

Uitzuigen luchtwegen uitklapper, klik om te openen

Slijm dat niet opgehoest kan worden, kan benauwdheid en luchtweginfecties veroorzaken. Als iemand niet zelfstandig slijm kan ophoesten, moet dit uitgezogen worden. Dit kan in het begin een vervelend gevoel zijn, maar went na een aantal dagen.

Beademingsballon uitklapper, klik om te openen

Als u een tracheostoma hebt, krijgt u altijd een handbeademingsballon met overdrukventiel mee. Deze ballon is bedoeld om te beademen in geval van nood. De handbeademingsballon dient altijd bij de zorgvrager aanwezig te zijn.

Controle kwaliteit canule uitklapper, klik om te openen

Voordat u de canule in gebruik neemt, is het belangrijk dat u de canule controleert. Kijk of u de juiste canule heeft, of de set compleet is en of een eventuele cuff is meegeleverd. Voor het CTB is het van groot belang te weten welke canule u gebruikt.

Als u een nieuwe canule in gebruik neemt, bewaar dan de verpakking van de canule. Bij eventuele bijzonderheden kunnen de specifieke kenmerken van de canule door ons achterhaald worden. Als de canule wordt vervangen door een nieuwe canule, kan de verpakking ook weg.

Complicaties uitklapper, klik om te openen

Bij het gebruik van een tracheostoma kunnen complicaties ontstaan, zoals:

  • luchtlekkage via het stoma langs de canule tijdens spraak en/of beademing. Dit kan ontstaan doordat het stoma te ruim is en niet goed om de canule sluit;
  • wild vlees;
  • geschaafde stomaranden door het wisselen van de canule.

Bevochtiging uitklapper, klik om te openen

Normaal

Ingeademde lucht wordt normaal gesproken door het slijmvlies van de neus bevochtigd, gefilterd en verwarmd. Bij invasieve beademing via een tracheostoma kan de neus zijn functie niet vervullen: er is dus altijd een vorm van bevochtiging nodig. Er is dan een bevochtiger nodig. Er zijn drie manieren om te bevochtigen: via een kunstneus, druppelen met fysiologisch zout en met een elektrische bevochtiger.

Kunstneus

Een kunstneus is een plastic omhulsel met daarin een opgerolde strook papier. Dit papier houdt vocht vast als u uitademt. Als u daarna inademt, passeert de droge lucht de vochtige kunstneus, waardoor de lucht bevochtigd wordt. Het is mogelijk om een kunstneus op een geopende tracheacanule te plaatsen (als u ademt zonder beademingsmachine). Hierdoor neemt wel de weerstand van het ademhalen toe.

Fysiologisch zout

Door fysiologisch zout (NaCl 0,9%) in de tracheacanule te druppelen zorgt u voor aanvullende bevochtiging. Bij aanwezigheid van taai slijm is het effectief om eerst te druppelen met fysiologisch zout. Hierna wordt u met een handbeademingsballon geballoneerd. Hierdoor wordt het fysiologisch zout goed met het slijm vermengd. Het slijm wordt dan verdund en is makkelijker weg te zuigen of op te hoesten

Elektrische bevochtiger

Een elektrische bevochtiger gebruikt u als een kunstneus niet voldoende is om de lucht te bevochtigen. De bevochtiger mag alleen aanstaan tijdens de beademing. Een elektrische bevochtiger blaast lucht in die over water geleid is dat via een verwarmingselement wordt verwarmd. Als u de elektrische bevochtiger gebruikt, dan wordt ook een beademings-slangensysteem voor bevochtiging gebruikt. Dit systeem bestaat uit een korte beademingsslang die van machine naar de bevochtiger loopt. Een lange beademingsslang wordt dan naar de canule geleid. De aansluiting op de canule wordt de swivel genoemd.

Bedankt voor uw reactie!

Heeft deze informatie u geholpen?

Graag horen we van u waarom niet, zodat we onze website kunnen verbeteren.

Werken bij het UMC Utrecht

Contact

Afspraken

Praktisch

umcutrecht.nl maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van cookies Deze website toont video’s van o.a. YouTube. Dergelijke partijen plaatsen cookies (third party cookies). Als u deze cookies niet wilt kunt u dat hier aangeven. Wij plaatsen zelf ook cookies om onze site te verbeteren.

Lees meer over het cookiebeleid

Akkoord Nee, liever niet